มาตรา 90 ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง
หมวด ๑ หลักทั่วไป
ในกรณีที่คู่ความฝ่ายใดยื่นคำแถลงหรือคำร้องขออนุญาตอ้างอิงเอกสารเป็นพยานหลักฐานตามมาตรา ๘๘ วรรคสองหรือวรรคสาม ให้ยื่นต่อศาลและส่งให้คู่ความฝ่ายอื่นซึ่งสำเนาเอกสารนั้นพร้อมกับการยื่นคำแถลงหรือคำร้องดังกล่าว เว้นแต่ศาลจะอนุญาตให้ยื่นสำเนาเอกสารภายหลังเมื่อมีเหตุอันสมควร
คู่ความฝ่ายที่อ้างอิงพยานหลักฐานไม่ต้องยื่นสำเนาเอกสารต่อศาล และไม่ต้องส่งสำเนาเอกสารให้คู่ความฝ่ายอื่นในกรณีดังต่อไปนี้
(๑) เมื่อคู่ความฝ่ายใดอ้างอิงเอกสารเป็นชุดซึ่งคู่ความฝ่ายอื่นทราบดีอยู่แล้วหรือสามารถตรวจตราให้ทราบได้โดยง่ายถึงความมีอยู่และความแท้จริงแห่งเอกสารนั้น เช่น จดหมายโต้ตอบระหว่างคู่ความในคดี หรือสมุดบัญชีการค้า และสมุดบัญชีของธนาคารหรือเอกสารในสำนวนคดีเรื่องอื่น
(๒) เมื่อคู่ความฝ่ายใดอ้างอิงเอกสารฉบับเดียวหรือหลายฉบับที่อยู่ในความครอบครองของคู่ความฝ่ายอื่นหรือของบุคคลภายนอก
(๓) ถ้าการคัดสำเนาเอกสารจะทำให้กระบวนพิจารณาล่าช้าเป็นที่เสื่อมเสียแก่คู่ความซึ่งอ้างอิงเอกสารนั้น หรือมีเหตุผลแสดงว่าไม่อาจคัดสำเนาเอกสารให้เสร็จภายในกำหนดเวลาที่ให้ยื่นสำเนาเอกสารนั้น
กรณีตาม (๑) หรือ (๓) ให้คู่ความฝ่ายที่อ้างอิงเอกสารยื่นคำขอฝ่ายเดียวโดยทำเป็นคำร้องต่อศาล ขออนุญาตงดการยื่นสำเนาเอกสารนั้นและขอยื่นต้นฉบับเอกสารแทน เพื่อให้ศาลหรือคู่ความฝ่ายอื่นตรวจดูตามเงื่อนไขที่ศาลเห็นสมควรกำหนด
กรณีตาม (๒) ให้คู่ความฝ่ายที่อ้างอิงเอกสารขอให้ศาลมีคำสั่งเรียกเอกสารนั้นมาจากผู้ครอบครองตามมาตรา ๑๒๓ โดยต้องยื่นคำร้องต่อศาลภายในกำหนดเวลาตามวรรคหนึ่งหรือวรรคสอง แล้วแต่กรณี และให้คู่ความฝ่ายนั้นมีหน้าที่ติดตามเพื่อให้ได้เอกสารดังกล่าวมาภายในเวลาที่ศาลกำหนด
แนวคำพิพากษาศาลฎีกาที่เกี่ยวข้อง
174 คดี
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 335/2500
พ.ศ. 2500
สืบค้นที่ศาลฎีกา
จำเลยอ้างเอกสารเป็นประเด็นในคำให้การ และวันชี้สองสถานศาลได้เรียกเอกสารนั้นไปจากจำเลย แล้วให้โจทก์ดูเอกสารนั้นแล้ว เช่นนี้จำเลยหาจำต้องส่งสำเนาเอกสารให้แก่โจทก์ก่อนวันสืบพยานอีกไม่ และอนึ่งการที่ไม่ได้ส่งสำเนาเอกสารให้แก่คู่ความอีกฝ่ายหนึ่งนั้นไม่ถึงกับทำให้ศาลรับฟังเอกสารนั้นไม่ได้เสียทีเดียว.
อ่านฉบับเต็ม
มาตราที่วินิจฉัยร่วม:
ป.วิ.พ. มาตรา 90
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 940/2495
พ.ศ. 2495
สืบค้นที่ศาลฎีกา
ในคดีแพ่ง โจทก์เพิ่งส่งสำเนาเอกสารให้จำเลยในวันพิจารณา คือไม่ได้ส่งสำเนาก่อนวันสืบพยานไม่น้อยกว่า 3 วันนั้น ถ้าเอกสารนั้นจำเลยกับอยู่แล้วว่าเป็นของจำเลยจริง ก็ไม่เป็นการเสียเปรียบจำเลยก็อาจคัดค้านขอให้งดการสืบพยานไว้ก่อนได้ แต่เมื่อจำเลยมิได้ทำเช่นนั้น ศาลก็ย่อมรับฟังเอกสารนั้นด้วย
อ่านฉบับเต็ม
มาตราที่วินิจฉัยร่วม:
ป.วิ.พ. มาตรา 87
ป.วิ.พ. มาตรา 90
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 940/2495
พ.ศ. 2495
สืบค้นที่ศาลฎีกา
ในคดีแพ่ง โจทก์เพิ่งส่งสำเนาเอกสารให้จำเลยในวันพิจารณา คือไม่ได้ส่งสำเนาก่อนวันสืบพยานไม่น้อยกว่า 3 วันนั้น ถ้าเอกสารนั้นจำเลยกับอยู่แล้วว่าเป็นของจำเลยจริง ก็ไม่เป็นการเสียเปรียบจำเลยก็อาจคัดค้านขอให้งดการสืบพยานไว้ก่อนได้ แต่เมื่อจำเลยมิได้ทำเช่นนั้น ศาลก็ย่อมรับฟังเอกสารนั้นด้วย
อ่านฉบับเต็ม
มาตราที่วินิจฉัยร่วม:
ป.วิ.พ. มาตรา 87
ป.วิ.พ. มาตรา 90
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 798/2492
พ.ศ. 2492
สืบค้นที่ศาลฎีกา
เอกสารที่โจทก์อ้างเป็นหลักฐานอันสำคัญซึ่งเกี่ยวกับประเด็นข้อสำคัญในคดีโดยตรง ทั้งปรากฎว่าจำเลยได้รู้เห็นเอกสารนี้มาก่อนแล้ว แม้โจทก์ จะมิได้ส่งสำเนาให้จำเลยก่อนวันพิจารณา 3 วัน เพื่อประโยชน์แห่งความยุตติธรรม ศาลก็มีอำนาจรับฟังพะยานเอกสารเช่นว่านั้นได้ตาม ป.ม.วิ.แพ่ง มาตรา 87 (2)
อ่านฉบับเต็ม
มาตราที่วินิจฉัยร่วม:
ป.วิ.พ. มาตรา 87
ป.วิ.พ. มาตรา 90
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 798/2492
พ.ศ. 2492
สืบค้นที่ศาลฎีกา
เอกสารที่โจทก์อ้างเป็นหลักฐานอันสำคัญซึ่งเกี่ยวกับประเด็นข้อสำคัญในคดีโดยตรง ทั้งปรากฎว่าจำเลยได้รู้เห็นเอกสารนี้มาก่อนแล้ว แม้โจทก์ จะมิได้ส่งสำเนาให้จำเลยก่อนวันพิจารณา 3 วัน เพื่อประโยชน์แห่งความยุตติธรรม ศาลก็มีอำนาจรับฟังพะยานเอกสารเช่นว่านั้นได้ตาม ป.ม.วิ.แพ่ง มาตรา 87 (2)
อ่านฉบับเต็ม
มาตราที่วินิจฉัยร่วม:
ป.วิ.พ. มาตรา 87
ป.วิ.พ. มาตรา 90
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 691/2492
พ.ศ. 2492
สืบค้นที่ศาลฎีกา
แม้จำเลยจะไม่ได้ส่งสำเนาหนังสือสัญญาซื้อขายสวนรายพิพาทที่จำเลยอ้าง ให้แก่โจทก์ทราบก่อนวันนัดสืบพะยานโจทก์ 3 วันแต่โจทก์ได้ตรวจดูเอกสารสัญญาซื้อขายนี้ในวันนัดดูแผนที่และวันชี้สองสถาน ทั้งโจทก์ได้รับสำเนาเอกสารที่จำเลยขออ้างไว้แล้วเพื่อประโยชน์แห่งความยุตติธรรม เมื่อจำเป็นจะต้องสืบพะยานหลักฐานนี้ ซึ่งเกี่ยวกับประเด็นข้อสำคัญในคดี ศาลมีอำนาจรับฟังพะยานหลักฐานนี้ได้ ตาม ป.ม.วิ.แพ่งมาตรา 87 อนุมาตรา 2.
อ่านฉบับเต็ม
มาตราที่วินิจฉัยร่วม:
ป.วิ.พ. มาตรา 87
ป.วิ.พ. มาตรา 90
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 691/2492
พ.ศ. 2492
สืบค้นที่ศาลฎีกา
แม้จำเลยจะไม่ได้ส่งสำเนาหนังสือสัญญาซื้อขายสวนรายพิพาทที่จำเลยอ้าง ให้แก่โจทก์ทราบก่อนวันนัดสืบพะยานโจทก์ 3 วันแต่โจทก์ได้ตรวจดูเอกสารสัญญาซื้อขายนี้ในวันนัดดูแผนที่และวันชี้สองสถาน ทั้งโจทก์ได้รับสำเนาเอกสารที่จำเลยขออ้างไว้แล้วเพื่อประโยชน์แห่งความยุตติธรรม เมื่อจำเป็นจะต้องสืบพะยานหลักฐานนี้ ซึ่งเกี่ยวกับประเด็นข้อสำคัญในคดี ศาลมีอำนาจรับฟังพะยานหลักฐานนี้ได้ ตาม ป.ม.วิ.แพ่งมาตรา 87 อนุมาตรา 2.
อ่านฉบับเต็ม
มาตราที่วินิจฉัยร่วม:
ป.วิ.พ. มาตรา 87
ป.วิ.พ. มาตรา 90
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 484/2486
พ.ศ. 2486
สืบค้นที่ศาลฎีกา
สำเนาเอกสารทางราชการได้รับรองแล้วและได้อ้างระบุไว้ก่อนวันสืบพยานหลายเดือน แต่เพิ่งขอให้ศาลเรียกมาเมื่อสืบพยานโจทก์แล้วเช่นนี้ ย่อมกระทำได้ไม่ผิดวิธีพิจารณา สำเนาเอกสารมหาชนที่พนักงานเจ้าหน้าที่ได้รับรองว่าเป็นการถูกต้องแล้วกฎหมายให้สันนิษฐานไว้ก่อนว่าเป็นของแท้จริงและถูกต้อง
อ่านฉบับเต็ม
มาตราที่วินิจฉัยร่วม:
ป.วิ.พ. มาตรา 90
ป.วิ.พ. มาตรา 127
ป.วิ.พ. มาตรา 122
ป.วิ.พ. มาตรา 93
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 484/2486
พ.ศ. 2486
สืบค้นที่ศาลฎีกา
สำเนาเอกสารทางราชการได้รับรองแล้วและได้อ้างระบุไว้ก่อนวันสืบพยานหลายเดือน แต่เพิ่งขอให้ศาลเรียกมาเมื่อสืบพยานโจทก์แล้วเช่นนี้ ย่อมกระทำได้ไม่ผิดวิธีพิจารณา สำเนาเอกสารมหาชนที่พนักงานเจ้าหน้าที่ได้รับรองว่าเป็นการถูกต้องแล้วกฎหมายให้สันนิษฐานไว้ก่อนว่าเป็นของแท้จริงและถูกต้อง
อ่านฉบับเต็ม
มาตราที่วินิจฉัยร่วม:
ป.วิ.พ. มาตรา 90
ป.วิ.พ. มาตรา 127
ป.วิ.พ. มาตรา 122
ป.วิ.พ. มาตรา 93
มาตรานี้เกี่ยวกับเรื่องของคุณหรือไม่?
ขอรับคำปรึกษา
ทนายความช่วยดูข้อเท็จจริงและบอกทางเลือกที่เหมาะกับคุณ
ตัวบทเพื่อการค้นคว้า ฉบับที่ใช้อ้างอิงทางกฎหมายคือฉบับที่ประกาศในราชกิจจานุเบกษา · ชุดข้อมูลตัวบทกฎหมายไทย (Dhamanoon/thai-code-of-law_dataset, CC-BY 4.0) คัดจากฉบับรวมแก้ไขของสำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา