มาตรา 93 ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง
หมวด ๑ หลักทั่วไป
(๑) เมื่อคู่ความที่เกี่ยวข้องทุกฝ่ายตกลงกันว่าสำเนาเอกสารนั้นถูกต้องแล้วให้ศาลยอมรับฟังสำเนาเช่นว่านั้นเป็นพยานหลักฐาน
(๒) ถ้าต้นฉบับเอกสารนำมาไม่ได้ เพราะถูกทำลายโดยเหตุสุดวิสัย หรือสูญหาย หรือไม่สามารถนำมาได้โดยประการอื่น อันมิใช่เกิดจากพฤติการณ์ที่ผู้อ้างต้องรับผิดชอบ หรือเมื่อศาลเห็นว่าเป็นกรณีจำเป็นและเพื่อประโยชน์แห่งความยุติธรรมที่จะต้องสืบสำเนาเอกสารหรือพยานบุคคลแทนต้นฉบับเอกสารที่นำมาไม่ได้นั้น ศาลจะอนุญาตให้นำสำเนาหรือพยานบุคคลมาสืบก็ได้
(๓) ต้นฉบับเอกสารที่อยู่ในความอารักขาหรือในความควบคุมของทางราชการนั้นจะนำมาแสดงได้ต่อเมื่อได้รับอนุญาตจากทางราชการที่เกี่ยวข้องเสียก่อน อนึ่ง สำเนาเอกสารซึ่งผู้มีอำนาจหน้าที่ได้รับรองว่าถูกต้องแล้ว ให้ถือว่าเป็นอันเพียงพอในการที่จะนำมาแสดง เว้นแต่ศาลจะได้กำหนดเป็นอย่างอื่น
(๔) เมื่อคู่ความฝ่ายที่ถูกคู่ความอีกฝ่ายหนึ่งอ้างอิงเอกสารมาเป็นพยานหลักฐานยันตนมิได้คัดค้านการนำเอกสารนั้นมาสืบตามมาตรา ๑๒๕ ให้ศาลรับฟังสำเนาเอกสารเช่นว่านั้นเป็นพยานหลักฐานได้ แต่ทั้งนี้ ไม่ตัดอำนาจศาลตามมาตรา ๑๒๕ วรรคสาม
แนวคำพิพากษาศาลฎีกาที่เกี่ยวข้อง
193 คดี
โจทก์ฟ้องเรียกเงินจากจำเลย โดยอ้างว่าจำเลยได้ทำสัญญายอมความไว้ที่อำเภอจำเลยปฏิเสธว่ามิได้ทำสัญญายอมความลับโจทก์ เมื่อโจทก์จำเลยไม่สืบพยาน ศาลจะอาศัยสำเนาเอกสารในสำนวนในอีกคดีหนึ่งซึ่งจำเลยมิได้เป็นคู่ความด้วย และจำเลยมิได้รับรองสำเนาเอกสารฉะบับนั้นว่าเป็นสัญญาปราณีประนอมยอมความแต่อย่างใดมาเป็นพยานหลัก ฐานพิพากษาให้จำเลยใช้เงินโจทก์ไม่ได้ต้องถือว่าโจทก์ไม่สืบให้สมฟ้องคดีของโจทก์จึงไม่มีหลักฐานพยานพอที่จะ ให้ศาลฟังเป็นความจริงได้ จึงต้องยกฟ้อง
อ่านฉบับเต็ม
มาตราที่วินิจฉัยร่วม:
ป.วิ.พ. มาตรา 93
ป.วิ.พ. มาตรา 145
ป.วิ.พ. มาตรา 172
ป.วิ.พ. มาตรา 177
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 175/2491
พ.ศ. 2491
สืบค้นที่ศาลฎีกา
หนังสือสัญญามีข้อความอ่านตามแบบพิมพ์เป็นสัญญากู้เงิน ถ้าอ่านตามตัวเขียนเป็นสัญญาซื้อขาย มีกำหนดให้ไถ่ภายใน 1 ปีดังนี้ คู่ความฝ่ายที่อ้างว่าเป็นสัญญาซื้อขายย่อมมีสิทธินำพยานมาสืบประกอบ เพื่อให้เห็นว่าคู่สัญญามีเจตนาเป็นการขายโดยมีเงื่อนไขให้ซื้อคืนได้ ขายที่นามือเปล่าไม่มีหนังสือสำคัญให้เขาโดยมีเงื่อนไขให้ซื้อคืนได้ภายใน 1 ปี เมื่อมิได้ซื้อคืนตามกำหนด 1 ปี เพิ่งจะมาขอคืนเมื่อเกิน 4 ปีแล้ว ถือว่ามีเจตนาสละการครอบครอง ๆ ย่อมสิ้นสุดลงตาม ป.พ.พ.มาตรา…
อ่านฉบับเต็ม
มาตราที่วินิจฉัยร่วม:
ป.วิ.พ. มาตรา 93
ป.วิ.พ. มาตรา 94
ป.พ.พ. มาตรา 1377
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 175/2491
พ.ศ. 2491
สืบค้นที่ศาลฎีกา
หนังสือสัญญามีข้อความอ่านตามแบบพิมพ์เป็นสัญญากู้เงิน ถ้าอ่านตามตัวเขียนเป็นสัญญาซื้อขาย มีกำหนดให้ไถ่ภายใน 1 ปีดังนี้ คู่ความฝ่ายที่อ้างว่าเป็นสัญญาซื้อขายย่อมมีสิทธินำพยานมาสืบประกอบ เพื่อให้เห็นว่าคู่สัญญามีเจตนาเป็นการขายโดยมีเงื่อนไขให้ซื้อคืนได้ ขายที่นามือเปล่าไม่มีหนังสือสำคัญให้เขาโดยมีเงื่อนไขให้ซื้อคืนได้ภายใน 1 ปี เมื่อมิได้ซื้อคืนตามกำหนด 1 ปี เพิ่งจะมาขอคืนเมื่อเกิน 4 ปีแล้ว ถือว่ามีเจตนาสละการครอบครอง ๆ ย่อมสิ้นสุดลงตาม ป.พ.พ.มาตรา…
อ่านฉบับเต็ม
มาตราที่วินิจฉัยร่วม:
ป.วิ.พ. มาตรา 93
ป.วิ.พ. มาตรา 94
ป.พ.พ. มาตรา 1377
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 174/2491
พ.ศ. 2491
สืบค้นที่ศาลฎีกา
ทำสัญญาขายที่ดินกันแล้ว คู่สัญญาไปขอทำการโอนที่ดินต่อพนักงานเจ้าหน้าที่แล้ว เจ้าหน้าที่ได้ดำเนินในเรื่องนี้ตลอดมา ไม่ปรากฎว่าเจ้าพนักงานได้มีคำสั่งไม่อนุญาตให้ทำการโอน เหตุทางอำเภอยังไม่โอนให้ ก็เพราะรอฟังคำสั่งกรมที่ดินอยู่เท่านั้น ซึ่งในระหว่างนั้นทางการยังดำเนินการพิจารณาเรื่องราวที่ขอโอนอยู่ ดังนี้ไม่ถือว่าการโอนหรือการชำระหนี้เป็ฯพ้นวิสัยอันจะทำให้ผู้ขายหลุดพ้นจากการชำระหนี้ตามมาตรา 219 และถือว่า สัญญาซื้อขายจะถือเอาการที่เจ้าพนักงานยังมิได้…
อ่านฉบับเต็ม
มาตราที่วินิจฉัยร่วม:
ป.พ.พ. มาตรา 204
ป.พ.พ. มาตรา 213
ป.พ.พ. มาตรา 219
ป.พ.พ. มาตรา 298
ป.พ.พ. มาตรา 456
ป.วิ.พ. มาตรา 55
ป.วิ.พ. มาตรา 60
ป.วิ.พ. มาตรา 93
+1
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 174/2491
พ.ศ. 2491
สืบค้นที่ศาลฎีกา
ทำสัญญาขายที่ดินกันแล้ว คู่สัญญาไปขอทำการโอนที่ดินต่อพนักงานเจ้าหน้าที่แล้ว เจ้าหน้าที่ได้ดำเนินในเรื่องนี้ตลอดมา ไม่ปรากฎว่าเจ้าพนักงานได้มีคำสั่งไม่อนุญาตให้ทำการโอน เหตุทางอำเภอยังไม่โอนให้ ก็เพราะรอฟังคำสั่งกรมที่ดินอยู่เท่านั้น ซึ่งในระหว่างนั้นทางการยังดำเนินการพิจารณาเรื่องราวที่ขอโอนอยู่ ดังนี้ไม่ถือว่าการโอนหรือการชำระหนี้เป็ฯพ้นวิสัยอันจะทำให้ผู้ขายหลุดพ้นจากการชำระหนี้ตามมาตรา 219 และถือว่า สัญญาซื้อขายจะถือเอาการที่เจ้าพนักงานยังมิได้…
อ่านฉบับเต็ม
มาตราที่วินิจฉัยร่วม:
ป.พ.พ. มาตรา 204
ป.พ.พ. มาตรา 213
ป.พ.พ. มาตรา 219
ป.พ.พ. มาตรา 298
ป.พ.พ. มาตรา 456
ป.วิ.พ. มาตรา 55
ป.วิ.พ. มาตรา 60
ป.วิ.พ. มาตรา 93
+1
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 919/2490
พ.ศ. 2490
สืบค้นที่ศาลฎีกา
ทำสัญญาเช่าที่ดินกันแล้วสัญญาเช่าหายโดยถูกคนลักไปดังนี้ ผู้ให้เช่าก็ฟ้องร้องผู้เช่าให้ชำระค่าเช่าตาม สัญญาได้
อ่านฉบับเต็ม
มาตราที่วินิจฉัยร่วม:
ป.พ.พ. มาตรา 538
ป.วิ.พ. มาตรา 93
ป.วิ.พ. มาตรา 94
คนยามวางเงินประกันตัวได้แก่ หัวหน้าคนยามไม่จำเปนต้องมีหลักถานเปนหนังสือ และกรนีเช่นนี้นำพยานบุคคลมาสืบได้ ไม่มีกดหมายถือว่าผู้ขีดค่าอากรเปนผู้ทำหนังสือนั้น ๆ .
อ่านฉบับเต็ม
มาตราที่วินิจฉัยร่วม:
ป.พ.พ. มาตรา 113 653
ป.รัษฎากร มาตรา 107
ป.วิ.พ. มาตรา 93
ป.วิ.พ. มาตรา 94
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 57/2487
พ.ศ. 2487
สืบค้นที่ศาลฎีกา
เปนสามีภรรยากันตามกดหมายมาก่อนแล้วมาจอดทเบีนยสมรสพายหลัง ก็นำสืบถึงการเปนสามีภรรยากันก่อนจดทเบียนได้ ไม่เปนการสืบแก้ไขเอกสาร. จำเลยไห้การว่าได้เปนสามีภรรยากันมาแต่ปี 2467 แล้วมาจดทเบียนปี 2484 ดังนี้ จำเลยสืบพยานว่าได้แต่งงานกันชอบด้วยกดหมายแต่ปี 2467 ได้ไม่นอกประเด็น. ฟ้องว่าโจทเปนภรรยาผู้ตายควนได้รับมรดกผู้ตาย ขอไห้ห้ามจำเลยไม่ไห้เกี่ยวข้องดังนี้ แม้สาลล่างตัดสินยืนกันมา ก็ดีกาไนข้อเท็จจิงได้ (โดยเปนคดีเกี่ยวด้วยสิทธิไนครอบครัว)
อ่านฉบับเต็ม
มาตราที่วินิจฉัยร่วม:
ป.พ.พ. มาตรา 1449
ป.พ.พ. มาตรา 1629
ป.วิ.พ. มาตรา 93
ป.วิ.พ. มาตรา 94
ป.วิ.พ. มาตรา 177
ป.วิ.พ. มาตรา 248
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 57/2487
พ.ศ. 2487
สืบค้นที่ศาลฎีกา
เปนสามีภรรยากันตามกดหมายมาก่อนแล้วมาจอดทเบีนยสมรสพายหลัง ก็นำสืบถึงการเปนสามีภรรยากันก่อนจดทเบียนได้ ไม่เปนการสืบแก้ไขเอกสาร. จำเลยไห้การว่าได้เปนสามีภรรยากันมาแต่ปี 2467 แล้วมาจดทเบียนปี 2484 ดังนี้ จำเลยสืบพยานว่าได้แต่งงานกันชอบด้วยกดหมายแต่ปี 2467 ได้ไม่นอกประเด็น. ฟ้องว่าโจทเปนภรรยาผู้ตายควนได้รับมรดกผู้ตาย ขอไห้ห้ามจำเลยไม่ไห้เกี่ยวข้องดังนี้ แม้สาลล่างตัดสินยืนกันมา ก็ดีกาไนข้อเท็จจิงได้ (โดยเปนคดีเกี่ยวด้วยสิทธิไนครอบครัว)
อ่านฉบับเต็ม
มาตราที่วินิจฉัยร่วม:
ป.พ.พ. มาตรา 1449
ป.พ.พ. มาตรา 1629
ป.วิ.พ. มาตรา 93
ป.วิ.พ. มาตรา 94
ป.วิ.พ. มาตรา 177
ป.วิ.พ. มาตรา 248
คนยามวางเงินประกันตัวไว้แก่หัวหน้าคนยามไม่จำเป็นต้องมีหลักฐานเป็นหนังสือ และกรณีเช่นนี้นำพยานบุคคลมาสืบได้ ไม่มีกฎหมายถือว่าผู้ขีดฆ่าอากรแสตมป์เป็นผู้ทำหนังสือนั้นๆ
อ่านฉบับเต็ม
มาตราที่วินิจฉัยร่วม:
ป.พ.พ. มาตรา 113
ป.พ.พ. มาตรา 653
ป.รัษฎากร มาตรา 107
ป.วิ.พ. มาตรา 93
ป.วิ.พ. มาตรา 94
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 484/2486
พ.ศ. 2486
สืบค้นที่ศาลฎีกา
สำเนาเอกสารทางราชการได้รับรองแล้วและได้อ้างระบุไว้ก่อนวันสืบพยานหลายเดือน แต่เพิ่งขอให้ศาลเรียกมาเมื่อสืบพยานโจทก์แล้วเช่นนี้ ย่อมกระทำได้ไม่ผิดวิธีพิจารณา สำเนาเอกสารมหาชนที่พนักงานเจ้าหน้าที่ได้รับรองว่าเป็นการถูกต้องแล้วกฎหมายให้สันนิษฐานไว้ก่อนว่าเป็นของแท้จริงและถูกต้อง
อ่านฉบับเต็ม
มาตราที่วินิจฉัยร่วม:
ป.วิ.พ. มาตรา 90
ป.วิ.พ. มาตรา 127
ป.วิ.พ. มาตรา 122
ป.วิ.พ. มาตรา 93
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 484/2486
พ.ศ. 2486
สืบค้นที่ศาลฎีกา
สำเนาเอกสารทางราชการได้รับรองแล้วและได้อ้างระบุไว้ก่อนวันสืบพยานหลายเดือน แต่เพิ่งขอให้ศาลเรียกมาเมื่อสืบพยานโจทก์แล้วเช่นนี้ ย่อมกระทำได้ไม่ผิดวิธีพิจารณา สำเนาเอกสารมหาชนที่พนักงานเจ้าหน้าที่ได้รับรองว่าเป็นการถูกต้องแล้วกฎหมายให้สันนิษฐานไว้ก่อนว่าเป็นของแท้จริงและถูกต้อง
อ่านฉบับเต็ม
มาตราที่วินิจฉัยร่วม:
ป.วิ.พ. มาตรา 90
ป.วิ.พ. มาตรา 127
ป.วิ.พ. มาตรา 122
ป.วิ.พ. มาตรา 93
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 527/2482
พ.ศ. 2482
สืบค้นที่ศาลฎีกา
ทำสัญญาซื้อขายทรัพย์สินกันโดยให้ผู้ซื้อเอาเงินราคา+ซื้อนั้นไปชำระหนี้บุคคลภายนอกแทนผู้ขาย เมื่อผู้ซื้อเอาราคาค่าซื้อไปชำระหนี้แล้ว ยังเหลืออยู่อีกเท่าไร เมื่อมิได้มีข้อสัญญาเป็นอย่างอื่น ผู้ซื้อต้องมอบเงินที่เหลือให้ผู้ขายไป ประมวลวิธีพิจารณาแพ่ง ม.93,177, โจทก์ฟ้องและระบุถึงรายการตามบัญชีท้ายฟ้องฝ่ายจำเลยมิได้ปฏิเสธรายการนั้น ศาลรับฟังรายการนั้นได้ แม้โจทก์มิได้ส่งต้นฉะบับรายการนั้นต่อศาล
อ่านฉบับเต็ม
มาตราที่วินิจฉัยร่วม:
ป.พ.พ. มาตรา 406
ป.พ.พ. มาตรา 453
ป.วิ.พ. มาตรา 93
ป.วิ.พ. มาตรา 177
มาตรานี้เกี่ยวกับเรื่องของคุณหรือไม่?
ขอรับคำปรึกษา
ทนายความช่วยดูข้อเท็จจริงและบอกทางเลือกที่เหมาะกับคุณ
ตัวบทเพื่อการค้นคว้า ฉบับที่ใช้อ้างอิงทางกฎหมายคือฉบับที่ประกาศในราชกิจจานุเบกษา · ชุดข้อมูลตัวบทกฎหมายไทย (Dhamanoon/thai-code-of-law_dataset, CC-BY 4.0) คัดจากฉบับรวมแก้ไขของสำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา