มาตรา 88 ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง
หมวด ๑ หลักทั่วไป
ถ้าคู่ความฝ่ายใดมีความจำนงจะยื่นบัญชีระบุพยานเพิ่มเติม ให้ยื่นคำแถลงขอระบุพยานเพิ่มเติมต่อศาลพร้อมกับบัญชีระบุพยานเพิ่มเติมและสำเนาบัญชีระบุพยานเพิ่มเติมดังกล่าวได้ภายในสิบห้าวันนับแต่วันสืบพยาน
เมื่อระยะเวลาที่กำหนดให้ยื่นบัญชีพยานตามวรรคหนึ่งหรือวรรคสอง แล้วแต่กรณี ได้สิ้นสุดลงแล้ว ถ้าคู่ความฝ่ายใดซึ่งได้ยื่นบัญชีระบุพยานไว้แล้ว มีเหตุอันสมควรแสดงได้ว่า ตนไม่สามารถทราบได้ว่าต้องนำพยานหลักฐานบางอย่างมาสืบเพื่อประโยชน์ของตน หรือไม่ทราบว่าพยานหลักฐานบางอย่างได้มีอยู่ หรือมีเหตุอันสมควรอื่นใด หรือถ้าคู่ความฝ่ายใดซึ่งมิได้ยื่นบัญชีระบุพยานแสดงให้เป็นที่พอใจแก่ศาลได้ว่า มีเหตุอันสมควรที่ไม่สามารถยื่นบัญชีระบุพยานตามกำหนดเวลาดังกล่าวได้ คู่ความฝ่ายนั้นอาจยื่นคำร้องขออนุญาตอ้างพยานหลักฐานเช่นว่านั้นต่อศาลพร้อมกับบัญชีระบุพยานและสำเนาบัญชีระบุพยานดังกล่าวไม่ว่าเวลาใด ๆ ก่อนพิพากษาคดี และถ้าศาลเห็นว่า เพื่อให้การวินิจฉัยชี้ขาดข้อสำคัญแห่งประเด็นเป็นไปโดยเที่ยงธรรม จำเป็นจะต้องสืบพยานหลักฐานเช่นว่านั้น ก็ให้ศาลอนุญาตตามคำร้อง
แนวคำพิพากษาศาลฎีกาที่เกี่ยวข้อง
381 คดี
ในคดีที่ศาลมีคำสั่งว่าจำเลยขาดนัดพิจารณา เมื่อผู้ร้องสอดยื่นคำร้องครั้งแรก ศาลชั้นต้นมีคำสั่งให้ผู้ร้องสอดเสียค่าขึ้นศาลให้ครบถ้วนก่อน ผู้ร้องสอดสามารถปฏิบัติได้แต่ก็ไม่ปฏิบัติ และในการยื่นคำร้องสอดครั้งที่สองก่อนที่จะสืบพยานโจทก์นัดแรก ผู้ร้องสอดก็ไม่เสียค่าขึ้นศาลให้ถูกต้องอีก แม้ผู้ร้องสอดยื่นคำร้องครั้งที่สามเมื่อสืบพยานโจทก์ไปแล้ว 2 ปาก เหลือพยานโจทก์ที่จะสืบต่อไปอีก 2 ปากอันเป็นเวลาที่คดียังอยู่ในระหว่างการพิจารณาของศาลชั้นต้นก็ตาม แต่พฤติก…
อ่านฉบับเต็ม
มาตราที่วินิจฉัยร่วม:
ป.พ.พ. มาตรา 1480
ป.วิ.พ. มาตรา 57
ป.วิ.พ. มาตรา 62
ป.วิ.พ. มาตรา 88
ป.วิ.พ. มาตรา 142
ป.วิ.พ. มาตรา 183 เดิม
ป.วิ.พ. มาตรา 183 ตรี
โจทก์ยื่นฟ้องคดีนี้เมื่อวันที่ 4 พฤศจิกายน 2531โดยบรรยายฟ้องว่า จำเลยที่ 1 กู้เงินโจทก์ตามสัญญากู้เงิน2 ฉบับ เมื่อวันที่ 15 ตุลาคม 2518 ไม่มีกำหนดเวลาชำระเงินคืนมีจำเลยที่ 4 และที่ 5 เป็นผู้ค้ำประกันตามสำเนาสัญญาค้ำประกันท้ายฟ้อง จำเลยทั้งห้ายื่นคำให้การแล้ว ต่อมาเมื่อวันที่2 มีนาคม 2532 ซึ่งเป็นเวลาภายหลังวันชี้สองสถาน จำเลยทั้งห้าได้ยื่นคำร้องขอแก้ไขคำให้การเพิ่มข้อต่อสู้ว่า ฟ้องโจทก์ขาดอายุความเพราะมิได้ใช้สิทธิเรียกร้องภายใน 10 ปี ดังนี้เห็นไ…
อ่านฉบับเต็ม
มาตราที่วินิจฉัยร่วม:
ป.พ.พ. มาตรา 164 เดิม
ป.พ.พ. มาตรา 652
ป.พ.พ. มาตรา 643
ป.พ.พ. มาตรา 680
ป.วิ.พ. มาตรา 87
ป.วิ.พ. มาตรา 88
ป.วิ.พ. มาตรา 90 เดิม
ป.วิ.พ. มาตรา 172
+4
โจทก์ยื่นฟ้องคดีนี้เมื่อวันที่ 4 พฤศจิกายน 2531โดยบรรยายฟ้องว่า จำเลยที่ 1 กู้เงินโจทก์ตามสัญญากู้เงิน2 ฉบับ เมื่อวันที่ 15 ตุลาคม 2518 ไม่มีกำหนดเวลาชำระเงินคืนมีจำเลยที่ 4 และที่ 5 เป็นผู้ค้ำประกันตามสำเนาสัญญาค้ำประกันท้ายฟ้อง จำเลยทั้งห้ายื่นคำให้การแล้ว ต่อมาเมื่อวันที่2 มีนาคม 2532 ซึ่งเป็นเวลาภายหลังวันชี้สองสถาน จำเลยทั้งห้าได้ยื่นคำร้องขอแก้ไขคำให้การเพิ่มข้อต่อสู้ว่า ฟ้องโจทก์ขาดอายุความเพราะมิได้ใช้สิทธิเรียกร้องภายใน 10 ปี ดังนี้เห็นไ…
อ่านฉบับเต็ม
มาตราที่วินิจฉัยร่วม:
ป.พ.พ. มาตรา 164 เดิม
ป.พ.พ. มาตรา 652
ป.พ.พ. มาตรา 643
ป.พ.พ. มาตรา 680
ป.วิ.พ. มาตรา 87
ป.วิ.พ. มาตรา 88
ป.วิ.พ. มาตรา 90 เดิม
ป.วิ.พ. มาตรา 172
+4
ความว่า โจทก์ที่ 1 และที่ 2 ฎีกา และคดีนี้ครบกำหนดยื่นฎีกาวันที่ 5 มีนาคม 2536 โจทก์ที่ 1 และที่ 2 มีความประสงค์ที่จะอ้างคำพิพากษาฎีกาที่ 5474/2533 ซึ่งได้แนบมาท้ายฎีกาเป็นพยานเพิ่มเติมในชั้นฎีกา รายละเอียดปรากฏ ตามบัญชีพยานเพิ่มเติมชั้นฎีกา ที่แนบมาพร้อมคำร้อง เนื่องด้วย ประเด็นข้อพิพาทจากคำพิพากษาฎีกาดังกล่าว กับประเด็นในคดีแพ่งทั้งสองสำนวนนี้เป็นประเด็นเดียวกัน มูลคดี และคู่ความเดียวกัน โจทก์จึงเห็นว่าคำพิพากษาฎีกาดังกล่าวนั้นเป็นพยานสำคัญสมคว…
อ่านฉบับเต็ม
มาตราที่วินิจฉัยร่วม:
ป.วิ.พ. มาตรา 88
ความว่า ผู้คัดค้านทั้งสองได้ยื่นฎีกาไว้ เนื่องจาก ในระหว่างการพิจารณาของศาลชั้นต้นผู้คัดค้านทั้งสอง ไม่สามารถทราบได้ว่าต้องนำพยานหลักฐานบางอย่างมาสืบ เพื่อประโยชน์ของตน และไม่ทราบว่าพยานหลักฐานบางอย่างได้มีอยู่ เพื่อประโยชน์แห่งความยุติธรรมผู้คัดค้านทั้งสองจึงยื่น คำร้องขอระบุพยานเพิ่มเติม ซึ่งได้ยื่นบัญชีพยานมาพร้อมกับ คำร้องฉบับนี้แล้ว โปรดอนุญาตหมายเหตุ ไม่ปรากฏว่าผู้ร้องได้รับสำเนาคำร้องหรือไม่ศาลชั้นต้นมีคำสั่งตั้ง นายชิตสาคร นางละม่อม ขำประ…
อ่านฉบับเต็ม
มาตราที่วินิจฉัยร่วม:
ป.วิ.พ. มาตรา 88
ความว่า จำเลยได้ยื่นคำร้องในระหว่างการพิจารณาของ ศาลอุทธรณ์ขออนุญาตยื่นพยานเอกสารเป็นพยานหลักฐานในสำนวน แต่ปรากฏว่าศาลอุทธรณ์ได้มีคำพิพากษาและไม่สั่งคำร้อง ของจำเลย จำเลยขอเรียนว่าจำเลยไม่สามารถยื่นพยานเอกสาร ดังกล่าวในศาลชั้นต้นเป็นเพราะพฤติการณ์ไม่เปิดช่องให้ กระทำได้ การที่ศาลอุทธรณ์ไม่สั่งคำร้องของ จำเลยจึงไม่ชอบ ด้วยกฎหมาย ขอศาลฎีกาได้โปรดมีคำสั่งและวินิจฉัยพยาน เอกสารในคำร้องดังกล่าวด้วยหมายเหตุ ทนายโจทก์แถลงคัดค้าน (อันดับ 197)ระหว่างพิจาร…
อ่านฉบับเต็ม
มาตราที่วินิจฉัยร่วม:
ป.วิ.พ. มาตรา 88
ความว่า โจทก์ฎีกา เนื่องจากพยานหลักฐานที่โจทก์ อ้างอิงไว้ในการขอให้ศาลเพิกถอนการขายทอดตลาดยังบกพร่องอยู่เพราะพยานหลักฐานได้แก่บันทึกการตรวจสอบอาคารชุด ลงวันที่ 9 เมษายน 2527 บันทึกรายละเอียดเกี่ยวกับ การตรวจสอบและประเมินราคาที่ดินและสิ่งปลูกสร้างฯ ลงวันที่ 4 เมษายน 2527 เพิ่งจะค้นพบภายหลัง และเอกสาร ดังกล่าวมีสาระสำคัญเกี่ยวกับประเด็นพิพาทโจทก์จึงขอระบุบัญชีพยาน เพิ่มเติมในชั้นฎีกาด้วย โปรดอนุญาตหมายเหตุ ไม่ปรากฏว่าจำเลยได้รับสำเนาคำร้องคดีสืบเนื…
อ่านฉบับเต็ม
มาตราที่วินิจฉัยร่วม:
ป.วิ.พ. มาตรา 88
ความว่า โจทก์ฎีกา ซึ่งในฎีกาของโจทก์ ข้อ 2(1)แผ่นที่ 5 ได้อ้างถึงคำเบิกความของนายทองพูน วงศ์แจ้ง โจทก์ในคดีแพ่งหมายเลขแดงที่ 1410/2534 ซึ่งเบิกความพาดพิง ถึงที่ดินของนายเสาร์ วงศ์แจ้ง บิดาของจำเลยทั้งสามแต่คดีดังกล่าวเกิดขึ้นภายหลังคดีนี้ โจทก์จึงไม่สามารถ ที่จะอ้างเป็นพยานในชั้นพิจารณาของศาลชั้นต้นได้ เพื่อประโยชน์แห่งความยุติธรรม โจทก์จึงขออ้าง คำเบิกความของนายทองพูน วงศ์แจ้ง และบรรดากระบวนพิจารณาพยานหลักฐานโจทก์จำเลยคำพิพากษาและหนังสือรับรอง ข…
อ่านฉบับเต็ม
มาตราที่วินิจฉัยร่วม:
ป.วิ.พ. มาตรา 88
จำเลยไม่ได้ยื่นบัญชีระบุพยานก่อนวันสืบพยาน 3 วัน แต่เพิ่งมายื่นคำร้องขอยื่นบัญชีระบุพยานหลังจากสืบพยานโจทก์เสร็จและศาลชั้นต้นนัดฟังคำพิพากษาแล้ว โจทก์ย่อมไม่ทราบถึงพยานหลักฐานของจำเลยว่ามีอย่างไรก่อนที่จะสืบพยานของตน เป็นการเสียเปรียบในทางคดีคำร้อง ของ จำเลยก็อ้างเพียงว่าเพราะทนายจำเลยลืมยื่นบัญชีระบุพยานมิได้อ้างเหตุอันสมควรว่าตนไม่สามารถทราบได้ว่าต้องนำพยานหลักฐานมาสืบหรือไม่ทราบว่าพยานหลักฐานได้มีอยู่ หรือมีเหตุอันสมควรอื่นใด ตามประมวลกฎหมายวิ…
อ่านฉบับเต็ม
มาตราที่วินิจฉัยร่วม:
ป.วิ.พ. มาตรา 88 เดิม
โจทก์ทั้งหกใช้ทางพิพาทเดินผ่านที่ดินจำเลยมาเป็นเวลาหลายสิบปี จึงได้ภารจำยอมในที่ดินของจำเลยมาก่อนที่จำเลยจะซื้อที่ดินมาจาก ม. แม้จะฟังว่าจำเลยซื้อที่ดินมาโดยสุจริต ไม่รู้ว่าที่ดินนั้นตกอยู่ในภารจำยอม จำเลยก็ยกการรับโอนโดยสุจริตเพื่อให้ภารจำยอมที่มีอยู่ต้องสิ้นไปหาได้ไม่ ในชั้นพิจารณาโจทก์ได้ยื่นบัญชีระบุพยาน พ.เป็นพยานโจทก์ไว้แล้ว แต่โจทก์ไม่สามารถนำ พ.มาเบิกความได้โดยแถลงว่าโจทก์ขออ้างคำเบิกความของ พ.ในชั้นที่โจทก์ขอคุ้มครองชั่วคราวมาเป็นพยานโจท…
อ่านฉบับเต็ม
มาตราที่วินิจฉัยร่วม:
ป.พ.พ. มาตรา 1382
ป.พ.พ. มาตรา 1387
ป.พ.พ. มาตรา 1391
ป.พ.พ. มาตรา 1401
ป.วิ.พ. มาตรา 27
ป.วิ.พ. มาตรา 88
จำเลยฎีกาว่า การดำเนินคดีของโจทก์เป็นการไม่สุจริตจะรับฟังตามคำเบิกความของพยานโจทก์ได้อย่างไรว่า จำเลยพึ่งล้อมรั้วและปักเสาคอนกรีตลงในที่ดินพิพาทในปลายปี 2530 อาจเป็นเดือนกรกฎาคมสิงหาคม หรือต้นเดือนกันยายนก็ได้ หากเป็นเช่นนั้นจริงโจทก์ฟ้องคดีเมื่อวันที่ 28 กันยายน 2531 คดีของโจทก์จะขาดอายุความพยานโจทก์บางคนมีเรื่องโกรธเคืองกับจำเลย ฉะนั้นคำเบิกความของพยานโจทก์จึงต้องรับฟังด้วยความระมัดระวังอย่างยิ่งนั้น เป็นฎีกาที่ไม่ได้คัดค้านคำพิพากษาศาลอุทธรณ์ว…
อ่านฉบับเต็ม
มาตราที่วินิจฉัยร่วม:
ป.วิ.พ. มาตรา 87
ป.วิ.พ. มาตรา 88
ป.วิ.พ. มาตรา 249
จำเลยฎีกาว่า การดำเนินคดีของโจทก์เป็นการไม่สุจริตจะรับฟังตามคำเบิกความของพยานโจทก์ได้อย่างไรว่า จำเลยพึ่งล้อมรั้วและปักเสาคอนกรีตลงในที่ดินพิพาทในปลายปี 2530 อาจเป็นเดือนกรกฎาคมสิงหาคม หรือต้นเดือนกันยายนก็ได้ หากเป็นเช่นนั้นจริงโจทก์ฟ้องคดีเมื่อวันที่ 28 กันยายน 2531 คดีของโจทก์จะขาดอายุความพยานโจทก์บางคนมีเรื่องโกรธเคืองกับจำเลย ฉะนั้นคำเบิกความของพยานโจทก์จึงต้องรับฟังด้วยความระมัดระวังอย่างยิ่งนั้น เป็นฎีกาที่ไม่ได้คัดค้านคำพิพากษาศาลอุทธรณ์ว…
อ่านฉบับเต็ม
มาตราที่วินิจฉัยร่วม:
ป.วิ.พ. มาตรา 87
ป.วิ.พ. มาตรา 88
ป.วิ.พ. มาตรา 249
ความว่า จำเลยที่ 1 ได้ยื่นฎีกาไว้ และมีความประสงค์จะยื่นบัญชีระบุพยานเพิ่มเติมในชั้นฎีกาซึ่งไม่อาจอ้างอิง เป็นพยานหลักฐานในศาลชั้นต้นได้ โดยระบุอ้างสำนวนคดีอาญา ดำที่ 2793/2531 คดีอาญาแดงที่ 2517/2532 ของศาลจังหวัดเชียงใหม่ขณะนี้อยู่ที่ศาลฎีกา ขอได้โปรดยืมสำนวนดังกล่าวมาผูกติดประกอบการพิจารณาด้วย โปรดอนุญาตหมายเหตุ โจทก์แถลงคัดค้าน (อันดับ 183)ศาลชั้นต้นพิพากษาให้จำเลยทั้งสองร่วมกันชำระเงินจำนวน 500,000 บาท พร้อมดอกเบี้ยอัตราร้อยละเจ็ดครึ่งต่อปีใ…
อ่านฉบับเต็ม
มาตราที่วินิจฉัยร่วม:
ป.วิ.พ. มาตรา 88
ป.วิ.พ. มาตรา 240
ป.วิ.พ. มาตรา 247
ความว่า โจทก์ได้ยื่นฎีกาไว้ คดีอยู่ระหว่างการพิจารณาของศาลฎีกา โจทก์มีความประสงค์จะขอส่งเอกสารซึ่งปรากฏท้ายคำร้องนี้เพื่อประกอบการพิจารณาของศาลฎีกา โปรดอนุญาตหมายเหตุ ไม่ปรากฏว่าจำเลยได้รับสำเนาคำร้องหรือไม่โจทก์ฟ้องขอให้จำเลยจดทะเบียนโอนที่ดินทิศเหนือยาว3 เส้น 14 วา ทิศใต้ยาว 2 เส้น 17 วา ทิศตะวันออกยาว 7 เส้น 7 วา ทิศตะวันตกยาว 3 เส้น 6 วา ตามแผนที่เอกสารท้ายฟ้องหมายเลข 4 ให้โจทก์ หากจำเลยไม่ยอมไปจดทะเบียนให้ถือเอาคำพิพากษาแทนการแสดงเจตนาของจำเ…
อ่านฉบับเต็ม
มาตราที่วินิจฉัยร่วม:
ป.วิ.พ. มาตรา 86
ป.วิ.พ. มาตรา 88
ความว่า ผู้ร้องฎีกา และขอส่งเอกสารเพื่อแสดงว่าคำเบิกความของนายแป๊ะพยานผู้คัดค้านไม่เป็นความจริงโปรดอนุญาตด้วยหมายเหตุ ไม่ปรากฏว่าได้ส่งสำเนาคำร้องให้ผู้คัดค้านผู้ร้องยื่นคำร้องขอให้ศาลมีคำสั่งว่าผู้ร้องเป็นผู้มีกรรมสิทธิ์บางส่วนในที่ดินพิพาทโดยการครอบครองปรปักษ์ผู้คัดค้านยื่นคำร้องคัดค้านศาลชั้นต้นพิพากษายกคำร้องศาลอุทธรณ์พิพากษายืนผู้ร้องฎีกา พร้อมกับยื่นคำร้องนี้ (อันดับ 70,72)คำสั่งพิเคราะห์แล้ว คำร้องขอส่งเอกสารของผู้ร้องเป็นเรื่องที่จะพิจารณ…
อ่านฉบับเต็ม
มาตราที่วินิจฉัยร่วม:
ป.วิ.พ. มาตรา 88
มาตรานี้เกี่ยวกับเรื่องของคุณหรือไม่?
ขอรับคำปรึกษา
ทนายความช่วยดูข้อเท็จจริงและบอกทางเลือกที่เหมาะกับคุณ
ตัวบทเพื่อการค้นคว้า ฉบับที่ใช้อ้างอิงทางกฎหมายคือฉบับที่ประกาศในราชกิจจานุเบกษา · ชุดข้อมูลตัวบทกฎหมายไทย (Dhamanoon/thai-code-of-law_dataset, CC-BY 4.0) คัดจากฉบับรวมแก้ไขของสำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา
