มาตรา 172 ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา
ลักษณะ ๒ การพิจารณา
เมื่อโจทก์หรือทนายโจทก์และจำเลยมาอยู่ต่อหน้าศาลแล้ว และศาลเชื่อว่าเป็นจำเลยจริง ให้อ่านและอธิบายฟ้องให้จำเลยฟัง และถามว่าได้กระทำความผิดจริงหรือไม่ จะให้การต่อสู้อย่างไรบ้าง คำให้การของจำเลยให้จดไว้ ถ้าจำเลยไม่ยอมให้การ ก็ให้ศาลจดรายงานไว้และดำเนินการพิจารณาต่อไป
ในการสืบพยาน เมื่อได้พิเคราะห์ถึงเพศ อายุ ฐานะ สุขภาพอนามัย ภาวะแห่งจิตของพยานหรือความเกรงกลัวที่พยานมีต่อจำเลยแล้ว จะดำเนินการโดยไม่ให้พยานเผชิญหน้าโดยตรงกับจำเลยก็ได้ซึ่งอาจกระทำโดยการใช้โทรทัศน์วงจรปิด สื่ออิเล็กทรอนิกส์ หรือวิธีอื่นตามที่กำหนดในข้อบังคับของประธานศาลฎีกา และจะให้สอบถามผ่านนักจิตวิทยา นักสังคมสงเคราะห์ หรือบุคคลอื่นที่พยานไว้วางใจด้วยก็ได้
ในการสืบพยาน ให้มีการบันทึกคำเบิกความพยานโดยใช้วิธีการบันทึกลงในวัสดุ ซึ่งสามารถถ่ายทอดออกเป็นภาพและเสียงซึ่งสามารถตรวจสอบถึงความถูกต้องของการบันทึกได้ และให้ศาลอุทธรณ์ ศาลฎีกาใช้การบันทึกดังกล่าวประกอบการพิจารณาคดีด้วย ทั้งนี้ ตามหลักเกณฑ์ วิธีการและเงื่อนไขที่กำหนดในข้อบังคับของประธานศาลฎีกา
ข้อบังคับของประธานศาลฎีกาตามวรรคสามและวรรคสี่ เมื่อได้รับความเห็นชอบจากที่ประชุมใหญ่ของศาลฎีกาและประกาศในราชกิจจานุเบกษาแล้วให้ใช้บังคับได้
แนวคำพิพากษาศาลฎีกาที่เกี่ยวข้อง
160 คดี
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 221/2494
พ.ศ. 2494
สืบค้นที่ศาลฎีกา
ชั้นไต่สวนมูลฟ้องโจทก์ได้ยื่นบัญชีระบุพยานไว้แล้วชั้นพิจารณาไม่จำเป็นต้องยื่นบัญชีระบุพยานซ้ำอีกก็ได้ (อ้างฎีกาที่ 586/2484)
อ่านฉบับเต็ม
มาตราที่วินิจฉัยร่วม:
ป.วิ.อ. มาตรา 15
ป.วิ.อ. มาตรา 165
ป.วิ.อ. มาตรา 172
ป.วิ.พ. มาตรา 87
ป.วิ.พ. มาตรา 88
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 221/2494
พ.ศ. 2494
สืบค้นที่ศาลฎีกา
ชั้นไต่สวนมูลฟ้องโจทก์ได้ยื่นบัญชีระบุพยานไว้แล้วชั้นพิจารณาไม่จำเป็นต้องยื่นบัญชีระบุพยานซ้ำอีกก็ได้ (อ้างฎีกาที่ 586/2484)
อ่านฉบับเต็ม
มาตราที่วินิจฉัยร่วม:
ป.วิ.อ. มาตรา 15
ป.วิ.อ. มาตรา 165
ป.วิ.อ. มาตรา 172
ป.วิ.พ. มาตรา 87
ป.วิ.พ. มาตรา 88
คดีอาญา เมื่อศาลส่งสำเนาอุทธรณ์ให้ทนายจำเลยรับไป ภายหลังทนายจำเลยแถลงต่อศาลว่าตัวจำเลยไม่ได้รับทราบสำเนาอุทธรณ์เพราะหาตัวไม่พบ ศาลขอให้ทางอำเภอส่งหมายให้จำเลยก็ส่งไม่ได้ ดังนี้ ศาลอุทธรณ์ก็ต้องจำหน่ายคดีเพราะในการพิจารณาคดีทั้งปวง หลักสำคัญมีอยู่ว่า จำเลยต้องมีตัวอยู่ให้ศาลเรียกมาได้ เมื่อต้องการไม่ว่าเวลาใด ๆ. (อ้างฎีกาที่ 410/2488)
อ่านฉบับเต็ม
มาตราที่วินิจฉัยร่วม:
ป.วิ.อ. มาตรา 172
ป.วิ.อ. มาตรา 182
ป.วิ.อ. มาตรา 203
ป.วิ.อ. มาตรา 215
ป.วิ.อ. มาตรา 225.
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 757/2492
พ.ศ. 2492
สืบค้นที่ศาลฎีกา
สำเนาฟ้องของโจทก์มีข้อความผิดพลาดไม่ตรงกับข้อความในฟ้องฉะบับที่ยื่นต่อศาล แต่ศาลได้อ่านฟ้องให้จำเลยฟัง และศาลยังบอกให้จำเลยเข้าใจว่า ให้ถือเอาข้อความตามฟ้องที่ศาลอ่าน จำเลยทราบดีว่าตามฟ้องโจทก์กล่าวหามีข้อความเป็นอย่างไร และสำเนาฟ้องที่โจทก์นำส่งให้จำเลยมีข้อความผิดพลาด ไม่ตรงกับฟ้องอย่างไรบ้าง ดังนี้ ไม่ทำให้จำเลยหลงข้อต่อสู้และไม่เป็นฟ้องเคลือบคลุม
อ่านฉบับเต็ม
มาตราที่วินิจฉัยร่วม:
ป.วิ.อ. มาตรา 163
ป.วิ.อ. มาตรา 164
ป.วิ.อ. มาตรา 172
ป.วิ.อ. มาตรา 15
ป.วิ.พ. มาตรา 1
ป.วิ.พ. มาตรา 54
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 757/2492
พ.ศ. 2492
สืบค้นที่ศาลฎีกา
สำเนาฟ้องของโจทก์มีข้อความผิดพลาดไม่ตรงกับข้อความในฟ้องฉะบับที่ยื่นต่อศาล แต่ศาลได้อ่านฟ้องให้จำเลยฟัง และศาลยังบอกให้จำเลยเข้าใจว่า ให้ถือเอาข้อความตามฟ้องที่ศาลอ่าน จำเลยทราบดีว่าตามฟ้องโจทก์กล่าวหามีข้อความเป็นอย่างไร และสำเนาฟ้องที่โจทก์นำส่งให้จำเลยมีข้อความผิดพลาด ไม่ตรงกับฟ้องอย่างไรบ้าง ดังนี้ ไม่ทำให้จำเลยหลงข้อต่อสู้และไม่เป็นฟ้องเคลือบคลุม
อ่านฉบับเต็ม
มาตราที่วินิจฉัยร่วม:
ป.วิ.อ. มาตรา 163
ป.วิ.อ. มาตรา 164
ป.วิ.อ. มาตรา 172
ป.วิ.อ. มาตรา 15
ป.วิ.พ. มาตรา 1
ป.วิ.พ. มาตรา 54
คดีอาญา เมื่อศาลส่งสำเนาอุทธรณ์ให้ทนายจำเลยรับไป ภายหลังทนายจำเลยแถลงต่อศาลว่าตัวจำเลยไม่ได้รับทราบสำเนาอุทธรณ์เพราะหาตัวไม่พบ ศาลขอให้ทางอำเภอส่งหมายให้จำเลยก็ส่งไม่ได้ ดังนี้ ศาลอุทธรณ์ก็ต้องจำหน่ายคดีเพราะในการพิจารณาคดีอาญาทั้งปวง หลักสำคัญมีอยู่ว่าจำเลยต้องมีตัวอยู่ให้ศาลเรียกมาได้ เมื่อต้องการไม่ว่าเวลาใดๆ (อ้างฎีกาที่ 410/2488)
อ่านฉบับเต็ม
มาตราที่วินิจฉัยร่วม:
ป.วิ.อ. มาตรา 172
ป.วิ.อ. มาตรา 182
ป.วิ.อ. มาตรา 203
ป.วิ.อ. มาตรา 215
ป.วิ.อ. มาตรา 225
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 652/2490
พ.ศ. 2490
สืบค้นที่ศาลฎีกา
มียาสูบตั้งแต่สองกิโลกรัมไว้ในครอบครอง โดยไม่ปิดแสตมป์ยาสูบเป็นผิดตาม พ.ร.บ.ยาสูบ ม. 36 และ 40 โจทก์ฟ้องบรรยายความผิดอันต้องด้วยบทห้ามตามกฎหมายแม้มิได้อ้างบทห้ามมาในฟ้องแต่อ้างบทกำหนดโทษมา ก็ลงโทษได้ โจทก์หาจำเลยรับบางข้อปฏิเสธบางข้อ ศาลชั้นต้นสั่งงดสืบพะยานโจทก์ฎีกาขอให้ลงโทษในความผิด ซึ่งจำเลยให้การปฏิเสธแต่มิได้ขอสืบพะยานดังนี้ ศาลฎีกาย่อมพิจารณาฉะเพาะตามฟ้องและคำให้การ
อ่านฉบับเต็ม
มาตราที่วินิจฉัยร่วม:
พ.ร.บ.ศุลกากร พ.ศ.2469 มาตรา 27
พ.ร.บ.ยาสูบ พ.ศ.2486 มาตรา 30
พ.ร.บ.ยาสูบ พ.ศ.2486 มาตรา 31
พ.ร.บ.ยาสูบ พ.ศ.2486 มาตรา 36
พ.ร.บ.ยาสูบ พ.ศ.2486 มาตรา 41
พ.ร.บ.ยาสูบ พ.ศ.2486 มาตรา 42
ป.วิ.อ. มาตรา 158
ป.วิ.อ. มาตรา 172
+2
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 652/2490
พ.ศ. 2490
สืบค้นที่ศาลฎีกา
มียาสูบตั้งแต่สองกิโลกรัมไว้ในครอบครอง โดยไม่ปิดแสตมป์ยาสูบเป็นผิดตาม พ.ร.บ.ยาสูบ ม. 36 และ 40 โจทก์ฟ้องบรรยายความผิดอันต้องด้วยบทห้ามตามกฎหมายแม้มิได้อ้างบทห้ามมาในฟ้องแต่อ้างบทกำหนดโทษมา ก็ลงโทษได้ โจทก์หาจำเลยรับบางข้อปฏิเสธบางข้อ ศาลชั้นต้นสั่งงดสืบพะยานโจทก์ฎีกาขอให้ลงโทษในความผิด ซึ่งจำเลยให้การปฏิเสธแต่มิได้ขอสืบพะยานดังนี้ ศาลฎีกาย่อมพิจารณาฉะเพาะตามฟ้องและคำให้การ
อ่านฉบับเต็ม
มาตราที่วินิจฉัยร่วม:
พ.ร.บ.ศุลกากร พ.ศ.2469 มาตรา 27
พ.ร.บ.ยาสูบ พ.ศ.2486 มาตรา 30
พ.ร.บ.ยาสูบ พ.ศ.2486 มาตรา 31
พ.ร.บ.ยาสูบ พ.ศ.2486 มาตรา 36
พ.ร.บ.ยาสูบ พ.ศ.2486 มาตรา 41
พ.ร.บ.ยาสูบ พ.ศ.2486 มาตรา 42
ป.วิ.อ. มาตรา 158
ป.วิ.อ. มาตรา 172
+2
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 618/2490
พ.ศ. 2490
สืบค้นที่ศาลฎีกา
การยื่นฟ้องคดีอาญาโจทก์จะต้องลงชื่อในฟ้องเอง ทนายจะลงชื่อในฟ้องผู้เดียวไม่ได้ (อ้างฎีกาที่435/2483)
อ่านฉบับเต็ม
มาตราที่วินิจฉัยร่วม:
ป.วิ.อ. มาตรา 158
ป.วิ.อ. มาตรา 172
ป.วิ.พ. มาตรา 62
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 618/2490
พ.ศ. 2490
สืบค้นที่ศาลฎีกา
การยื่นฟ้องคดีอาญาโจทก์จะต้องลงชื่อในฟ้องเอง ทนายจะลงชื่อในฟ้องผู้เดียวไม่ได้ (อ้างฎีกาที่435/2483)
อ่านฉบับเต็ม
มาตราที่วินิจฉัยร่วม:
ป.วิ.อ. มาตรา 158
ป.วิ.อ. มาตรา 172
ป.วิ.พ. มาตรา 62
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 436/2490
พ.ศ. 2490
สืบค้นที่ศาลฎีกา
โจทก์ฟ้องคดีอาญาอ้างบทลงโทษเกินกว่าสิบปี และโทษเบารวมกันมา จำเลยให้การรับสารภาพ โจทก์สืบพะยานประกอบในข้อหาอุกฉกรรจ์ฟังไม่ได้ว่าจำเลยได้กระทำผิด ศาลก็ลงโทษในข้อหาฐานเมาได้ แม้คำพะยานโจทก์ในข้อหานี้จะไม่มีน้ำหนักก็ตาม เพราะจำเลยให้การรับสารภาพแล้ว ไม่มีกฎหมายบังคับให้สืบพะยานประกอบ เช่น ข้อหาอุกฉกรรจ์
อ่านฉบับเต็ม
มาตราที่วินิจฉัยร่วม:
กฎหมายลักษณะอาญา มาตรา 294
กฎหมายลักษณะอาญา มาตรา 249
กฎหมายลักษณะอาญา มาตรา 71
ป.วิ.อ. มาตรา 160
ป.วิ.อ. มาตรา 172
ป.วิ.อ. มาตรา 173
ป.วิ.อ. มาตรา 185
ป.วิ.อ. มาตรา 232
+1
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 410/2490
พ.ศ. 2490
สืบค้นที่ศาลฎีกา
คดีอาญา ศาลประทับฟ้องแล้ว เมื่อโจทก์จำเลยมาต่อหน้าศาล ๆ จะสั่งงดการพิจารณา แล้ววินิจฉัยชี้ขาดคดีเสียทีเดียว โดยมิได้ถามคำให้การจำเลย หรือหาทนายให้จำเลยเสียก่อนนั้นเป็นการไม่ชอบด้วยกระบวนวิธีพิจารณา
อ่านฉบับเต็ม
มาตราที่วินิจฉัยร่วม:
ป.วิ.อ. มาตรา 161
ป.วิ.อ. มาตรา 162
ป.วิ.อ. มาตรา 167
ป.วิ.อ. มาตรา 168
ป.วิ.อ. มาตรา 169
ป.วิ.อ. มาตรา 172
ป.วิ.อ. มาตรา 173
ป.วิ.อ. มาตรา 174
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 410/2490
พ.ศ. 2490
สืบค้นที่ศาลฎีกา
คดีอาญา ศาลประทับฟ้องแล้ว เมื่อโจทก์จำเลยมาต่อหน้าศาล ๆ จะสั่งงดการพิจารณา แล้ววินิจฉัยชี้ขาดคดีเสียทีเดียว โดยมิได้ถามคำให้การจำเลย หรือหาทนายให้จำเลยเสียก่อนนั้นเป็นการไม่ชอบด้วยกระบวนวิธีพิจารณา
อ่านฉบับเต็ม
มาตราที่วินิจฉัยร่วม:
ป.วิ.อ. มาตรา 161
ป.วิ.อ. มาตรา 162
ป.วิ.อ. มาตรา 167
ป.วิ.อ. มาตรา 168
ป.วิ.อ. มาตรา 169
ป.วิ.อ. มาตรา 172
ป.วิ.อ. มาตรา 173
ป.วิ.อ. มาตรา 174
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 893/2486
พ.ศ. 2486
สืบค้นที่ศาลฎีกา
โจทก์ฟ้องว่าจำเลยลักทรัพย์โดยลอบไขกุญแจหีบด้วยลูกกุญแจที่จำเลยมีอยู่โดยผิดด้วยกฎหมาย จำเลยรับสารภาพว่าได้ลักทรัพย์จริงตามฟ้อง ไม่ต่อสู้ และว่ากุญแจที่ใช้ไขหีบเป็นกุญแจของยายดังนี้ต้องฟังว่าจำเลยรับสารภาพแต่เพียงในข้อที่หาว่าได้ลักทรัพย์ของยายไปจริงเท่านั้น ส่วนเหตุที่ทำให้โทษหนักที่โจทก์กล่าวหาเมื่อโจทก์ไม่สืบพยาน ก็ยังฟังไม่ได้ว่าจำเลยได้ลูกกุญแจมาโดยผิดกฎหมาย จะลงโทษตามกฎหมายลักษณะอาญา มาตรา 293ไม่ได้ ประชุมใหญ่ครั้งที่ 19/2486
อ่านฉบับเต็ม
มาตราที่วินิจฉัยร่วม:
กฎหมายลักษณะอาญา มาตรา 293
กฎหมายลักษณะอาญา มาตรา 288
ป.วิ.อ. มาตรา 172
ป.วิ.อ. มาตรา 176
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 893/2486
พ.ศ. 2486
สืบค้นที่ศาลฎีกา
โจทก์ฟ้องว่าจำเลยลักทรัพย์โดยลอบไขกุญแจหีบด้วยลูกกุญแจที่จำเลยมีอยู่โดยผิดด้วยกฎหมาย จำเลยรับสารภาพว่าได้ลักทรัพย์จริงตามฟ้อง ไม่ต่อสู้ และว่ากุญแจที่ใช้ไขหีบเป็นกุญแจของยายดังนี้ต้องฟังว่าจำเลยรับสารภาพแต่เพียงในข้อที่หาว่าได้ลักทรัพย์ของยายไปจริงเท่านั้น ส่วนเหตุที่ทำให้โทษหนักที่โจทก์กล่าวหาเมื่อโจทก์ไม่สืบพยาน ก็ยังฟังไม่ได้ว่าจำเลยได้ลูกกุญแจมาโดยผิดกฎหมาย จะลงโทษตามกฎหมายลักษณะอาญา มาตรา 293ไม่ได้ ประชุมใหญ่ครั้งที่ 19/2486
อ่านฉบับเต็ม
มาตราที่วินิจฉัยร่วม:
กฎหมายลักษณะอาญา มาตรา 293
กฎหมายลักษณะอาญา มาตรา 288
ป.วิ.อ. มาตรา 172
ป.วิ.อ. มาตรา 176
มาตรานี้เกี่ยวกับเรื่องของคุณหรือไม่?
ขอรับคำปรึกษา
ทนายความช่วยดูข้อเท็จจริงและบอกทางเลือกที่เหมาะกับคุณ
ตัวบทเพื่อการค้นคว้า ฉบับที่ใช้อ้างอิงทางกฎหมายคือฉบับที่ประกาศในราชกิจจานุเบกษา · ชุดข้อมูลตัวบทกฎหมายไทย (Dhamanoon/thai-code-of-law_dataset, CC-BY 4.0) คัดจากฉบับรวมแก้ไขของสำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา