คำฟ้องและคำให้การ
คดีสืบเนื่องจากศาลชั้นต้นมีคำสั่งตั้งนายวรสกล ผู้ร้อง เป็นผู้จัดการมรดกของนายวิชชา ผู้ตาย
ผู้คัดค้านยื่นคำร้องและแก้ไขคำร้องขอให้เพิกถอนผู้ร้องจากการเป็นผู้จัดการมรดกและแต่งตั้งให้ผู้คัดค้านกับนายเจริญชัยเป็นผู้จัดการมรดกแทน ผู้ร้องยื่นคำคัดค้านขอให้ยกคำร้อง
คำพิพากษาศาลล่าง
ศาลชั้นต้นมีคำสั่งยกคำร้อง ค่าฤชาธรรมเนียมให้เป็นพับ
ผู้คัดค้านอุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์ภาค 4 พิพากษายืน ค่าฤชาธรรมเนียมชั้นอุทธรณ์ให้เป็นพับ
ศาลฎีกาวินิจฉัย
ผู้คัดค้านฎีกา
ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า คดีมีปัญหาที่ต้องวินิจฉัยในข้อแรกว่า นายวิชชาทำพินัยกรรมยกทรัพย์มรดกของตนให้แก่ผู้คัดค้านหรือไม่ ผู้คัดค้านฎีกาว่า หนังสือมอบมรดกลงวันที่ 4 พฤศจิกายน 2539 กับหนังสือมอบกรรมสิทธิ์ ลงวันที่ 5 พฤศจิกายน 2539 ที่นายวิชชาทำขึ้นเพื่อยกทรัพย์สินให้แก่ผู้คัดค้านเป็นพินัยกรรมตามกฎหมาย แม้นายวิชชาจะไม่ระบุว่าให้ทรัพย์สินดังกล่าวตกเป็นของผู้คัดค้านเมื่อนายวิชชาถึงแก่ความตายก็ตาม แต่ข้อความในหนังสือมอบมรดกที่ใช้ชื่อว่า หนังสือมอบมรดก ตลอดจนข้อความที่ว่า นายวิชชาเขียนหนังสือฉบับนี้ในขณะที่มีสติสัมปชัญญะดี รวมทั้งข้อความว่าขอมอบมรดกให้แก่ผู้คัดค้าน ย่อมมีความหมายพอให้เข้าใจได้ว่านายวิชชาประสงค์จะให้ทรัพย์สินของตนตกเป็นของผู้คัดค้านเมื่อนายวิชชาถึงแก่ความตายแล้ว ที่ศาลอุทธรณ์ภาค 4 วินิจฉัยว่า
หนังสือทั้งสองฉบับไม่เป็นพินัยกรรมเป็นการวินิจฉัยที่คลาดเคลื่อนจากเจตนาที่แท้จริงของนายวิชชานั้น เห็นว่า การตีความเจตนาของนายวิชชาต้องอาศัยข้อความในหนังสือทั้งสองฉบับเป็นสำคัญ สำหรับหนังสือฉบับแรกแม้จะใช้ชื่อว่า หนังสือมอบมรดก และมีข้อความในหนังสือว่า ผู้ร้องเขียนหนังสือฉบับนี้ในขณะที่มีสติสัมปชัญญะดี ขอมอบทรัพย์มรดกซึ่งเป็นของนายวิชชาให้แก่ผู้คัดค้านก็ตาม แต่มีข้อความตอนต่อมาว่า ให้ผู้คัดค้านเป็นผู้ครอบครองทรัพย์สินนั้นต่อจากนายวิชชานับตั้งแต่วันทำหนังสือฉบับนั้นเป็นต้นไป แสดงให้เห็นว่านายวิชชาประสงค์จะยกทรัพย์สินของตนให้แก่ผู้คัดค้านในวันนั้น หาใช่ให้ทรัพย์สินดังกล่าวตกเป็นของผู้คัดค้านเมื่อนายวิชชาถึงแก่ความตายไม่
ส่วนหนังสือมอบกรรมสิทธิ์ที่นายวิชชาทำขึ้นเมื่อวันที่ 5 พฤศจิกายน 2539 มีข้อความโดยสรุปว่า นายวิชชาขอยกที่ดินโฉนดเลขที่ 24357 ตำบลโพธิ์ชัย อำเภอเมืองหนองคาย จังหวัดหนองคาย กับบ้านเลขที่ 358 และที่ดินกับบ้านอีกหลังหนึ่งซึ่งอยู่ในจังหวัดหนองคายให้แก่ผู้คัดค้าน เพื่อเป็นการชำระหนี้ที่นายวิชชาค้างชำระแก่ผู้คัดค้าน ทั้งยังมีข้อความว่านายวิชชาพร้อมที่จะจดทะเบียนโอนกรรมสิทธิ์ในที่ดินและบ้านพักให้แก่ผู้คัดค้าน หากผู้คัดค้านร้องขอ โดยไม่มีข้อความตอนใดที่แสดงให้เห็นว่านายวิชชาประสงค์จะให้ทรัพย์สินดังกล่าวตกเป็นของผู้คัดค้านเมื่อนายวิชชาตายแล้วเช่นกัน ดังนั้น ที่ศาลอุทธรณ์ภาค 4 วินิจฉัยว่า หนังสือทั้งสองฉบับไม่มีข้อความกำหนดการเผื่อตายไว้ จึงไม่ใช่พินัยกรรมตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1646 นั้น
ศาลฎีกาเห็นพ้องด้วย ทั้งนี้ตามนัยคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2874/2517 ระหว่างพระสมุทรเมธาจารย์ โดยนางบรรจง โจทก์ นางอารีย์ จำเลย เมื่อหนังสือทั้งสองฉบับไม่เป็นพินัยกรรมตามที่ผู้คัดค้านฎีกา ผู้คัดค้านจึงไม่ใช่ทายาทผู้มีสิทธิรับมรดกของนายวิชชา ทั้งไม่มีส่วนได้เสียในทรัพย์มรดกนั้น ผู้คัดค้านไม่มีอำนาจยื่นคำร้องขอให้เพิกถอนผู้ร้องจากการเป็นผู้จัดการมรดกนายวิชชาได้ แม้คำร้องของผู้คัดค้านจะเป็นเรื่องที่น่าเห็นใจอยู่บ้างก็ตาม แต่ศาลฎีกาก็ไม่อาจอนุโลมตามคำร้องขอของผู้คัดค้านให้ขัดต่อหลักกฎหมายได้ ที่ศาลอุทธรณ์ภาค 4 พิพากษายืนตามคำพิพากษาศาลชั้นต้นให้ยกคำร้องขอของผู้คัดค้านชอบแล้ว รูปคดีไม่จำต้องวินิจฉัยถึงประเด็นข้ออื่นอีกต่อไป
ผลคำพิพากษา
พิพากษายืน ค่าฤชาธรรมเนียมชั้นฎีกาให้เป็นพับ
