คำฟ้องและคำให้การ
โจทก์ฟ้องขอให้ลงโทษจำเลยตามพระราชบัญญัติลิขสิทธิ์ พ.ศ.2537 มาตรา 4, 5, 6, 8, 15, 27, 28, 31, 61, 70, 75, 76, 78 และขอให้กระเป๋าสตางค์และกิ๊บติดผมของกลางตกเป็นของเจ้าของลิขสิทธิ์ และสั่งจ่ายเงินค่าปรับฐานละเมิดลิขสิทธิ์กึ่งหนึ่งให้แก่ผู้เสียหายซึ่งเป็นเจ้าของลิขสิทธิ์
จำเลยให้การรับสารภาพ
คำพิพากษาศาลล่าง
ศาลทรัพย์สินทางปัญญาและการค้าระหว่างประเทศกลางพิพากษาว่า จำเลยมีความผิดตามพระราชบัญญัติลิขสิทธิ์ พ.ศ.2537 มาตรา 70 วรรคสอง ประกอบมาตรา 31 (1) ฐานละเมิดลิขสิทธิ์ของผู้อื่นเพื่อการค้า ลงโทษปรับ 50,000 บาท จำเลยให้การรับสารภาพเป็นประโยชน์แก่การพิจารณา มีเหตุบรรเทาโทษ ลดโทษให้กึ่งหนึ่งตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 78 คงปรับ 25,000 บาท ให้กระเป๋าสตางค์และกิ๊บติดผม รวมจำนวน 235 ชิ้น ที่ทำขึ้นอันเป็นการละเมิดลิขสิทธิ์ของผู้เสียหายซึ่งเป็นเจ้าของลิขสิทธิ์ตามฟ้องตกเป็นของเจ้าของลิขสิทธิ์ และให้จ่ายเงินค่าปรับที่ได้ชำระตามคำพิพากษาฐานละเมิดลิขสิทธิ์เป็นจำนวนกึ่งหนึ่งให้แก่ผู้เสียหายซึ่งเป็นเจ้าของลิขสิทธิ์ หากไม่ชำระค่าปรับให้จัดการตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 29 และมาตรา 30
จำเลยอุทธรณ์ต่อศาลฎีกา ศาลฎีกาแผนกคดีทรัพย์สินทางปัญญาและการค้าระหว่างประเทศวินิจฉัยว่า
ศาลฎีกาวินิจฉัย
มีปัญหาต้องวินิจฉัยตามอุทธรณ์ของจำเลยประการเดียวว่า คำพิพากษาของศาลทรัพย์สินทางปัญญาและการค้าระหว่างประเทศกลางที่ลงโทษจำเลยตามพระราชบัญญัติลิขสิทธิ์ พ.ศ.2537 มาตรา 70 วรรคสอง ประกอบมาตรา 31 (1) ชอบแล้วหรือไม่ เห็นว่า โจทก์บรรยายฟ้องในข้อ 1 ว่า บริษัทฟูจิโกะ เอฟ โปร จำกัด ผู้เสียหายเป็นนิติบุคคลตามกฎหมายประเทศญี่ปุ่น และเป็นเจ้าของลิขสิทธิ์ในฐานะผู้สร้างสรรค์งานศิลปกรรม (ศิลปประยุกต์) ภาพยนตร์การ์ตูนชื่อ โดราเอมอน และบรรยายในฟ้องข้อ 2 เมื่อวันที่ 21กันยายน 2555 จำเลยละเมิดลิขสิทธิ์ในงานสร้างสรรค์ประเภทงานศิลปกรรม จิตรกรรมภาพการ์ตูนโดราเอมอนของผู้เสียหายโดยนำสินค้าประเภทกระเป๋าสตางค์และกิ๊บติดผมที่มีรูปการ์ตูนโดราเอมอนที่ละเมิดลิขสิทธิ์ซึ่งมีผู้ทำซ้ำและดัดแปลงขึ้นโดยละเมิดลิขสิทธิ์ของผู้เสียหายออกขาย
เสนอขาย มีไว้เพื่อขายแก่บุคคลทั่วไปอันเป็นการกระทำเพื่อแสวงหากำไรในทางการค้า ดังนี้ ฟ้องโจทก์ดังกล่าวจึงยังเป็นที่สงสัยว่าผู้เสียหายเป็นผู้สร้างสรรค์และเป็นเจ้าของลิขสิทธิ์ในภาพการ์ตูนโดราเอมอนในงานใดแน่ เนื่องจากในฟ้องข้อ 1 และข้อ 2 โจทก์บรรยายฟ้องต่างกันในเรื่องงานอันมีลิขสิทธิ์ของผู้เสียหาย นอกจากนี้ หากผู้เสียหายเป็นผู้สร้างสรรค์งานศิลปกรรมประเภทงานศิลปประยุกต์และงานภาพยนตร์การ์ตูนชื่อโดราเอมอนตามฟ้องข้อ 1 และงานศิลปกรรม จิตรกรรม ภาพการ์ตูนโดราเอมอนตามฟ้องข้อ 2 โจทก์ก็ต้องบรรยายด้วยว่าได้สร้างสรรค์งานเมื่อใด หรือมีการนำงานดังกล่าวออกโฆษณาครั้งแรกเมื่อใด เนื่องจากงานอันมีลิขสิทธิ์ตามที่โจทก์ฟ้องมีกำหนดระยะเวลาในการให้ความคุ้มครองไว้แน่นอนในพระราชบัญญัติลิขสิทธิ์
พ.ศ.2537 โดยระยะเวลาดังกล่าวอาจเริ่มนับตั้งแต่ได้สร้างสรรค์งานหรือได้นำงานนั้นออกโฆษณาครั้งแรก ทั้งนี้ ขึ้นอยู่กับประเภทของงานที่สร้างสรรค์นั้น ๆ โดยลิขสิทธิ์ในงานศิลปประยุกต์ตามมาตรา 22 แห่งพระราชบัญญัติลิขสิทธิ์ พ.ศ.2537 มีอายุการคุ้มครอง 25 ปี นับแต่ได้มีการสร้างสรรค์งาน หรือนับแต่ได้มีโฆษณางานเป็นครั้งแรก ส่วนงานภาพยนตร์มีอายุการคุ้มครอง 50 ปี นับแต่ได้มีการสร้างสรรค์งานขึ้น หรือนับแต่ได้มีการโฆษณางานเป็นครั้งแรกตามมาตรา 21แห่งพระราชบัญญัติเดียวกัน และงานศิลปกรรม จิตรกรรมมีอายุการคุ้มครอง 50 ปี นับแต่ผู้สร้างสรรค์ซึ่งเป็นนิติบุคคลได้สร้างสรรค์ขึ้น หรือนับแต่ได้มีการโฆษณางานเป็นครั้งแรกตามมาตรา 19 วรรคสี่ ซึ่งหากงานดังกล่าวตามที่โจทก์ฟ้องหมดอายุการคุ้มครองแล้วจะตกเป็นสาธารณสมบัติซึ่งบุคคลทั่วไปสามารถนำงานดังกล่าวไปใช้ประโยชน์ได้โดยไม่ถือว่าเป็นการละเมิดลิขสิทธิ์
เมื่อโจทก์ไม่ได้บรรยายฟ้องว่าผู้เสียหายได้สร้างสรรค์งานที่อ้างว่าตนเป็นเจ้าของลิขสิทธิ์ไม่ว่าจะเป็นงานศิลปประยุกต์ งานภาพยนตร์หรืองานศิลปกรรม จิตรกรรมเมื่อใด และได้นำงานดังกล่าวออกโฆษณาเป็นครั้งแรกตั้งแต่เมื่อใดเพื่อยืนยันว่าขณะเกิดเหตุงานดังกล่าวยังอยู่ในอายุการคุ้มครองตามพระราชบัญญัติลิขสิทธิ์ พ.ศ.2537 ประกอบกับโจทก์ไม่ได้บรรยายให้ชัดแจ้งว่าผู้เสียหายเป็นเจ้าของลิขสิทธิ์ในงานสร้างสรรค์ประเภทงานศิลปกรรมจิตรกรรมภาพการ์ตูนโดราเอมอนที่จำเลยละเมิดลิขสิทธิ์ โดยเพียงบรรยายฟ้องว่า ผู้เสียหายเป็นเจ้าของลิขสิทธิ์ในงานศิลปกรรม (ศิลปประยุกต์) และงานภาพยนตร์การ์ตูนโดราเอมอนเท่านั้น ฟ้องโจทก์จึงเป็นฟ้องที่ยังขาดข้อเท็จจริงที่เป็นสาระสำคัญอันเป็นองค์ประกอบของความผิดฐานละเมิดลิขสิทธิ์โดยการขายหรือมีไว้เพื่อขายซึ่งงานที่ทำขึ้นโดยละเมิดลิขสิทธิ์ของผู้อื่นเพื่อการค้าตามพระราชบัญญัติลิขสิทธิ์
พ.ศ.2537 มาตรา 70 วรรคสอง ประกอบมาตรา 31 (1) ไม่ชอบด้วยพระราชบัญญัติจัดตั้งศาลทรัพย์สินทางปัญญาและการค้าระหว่างประเทศและวิธีพิจารณาคดีทรัพย์สินทางปัญญาและการค้าระหว่างประเทศ พ.ศ.2539 มาตรา 26 ประกอบประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา 158 (5) ที่ศาลทรัพย์สินทางปัญญาและการค้าระหว่างประเทศกลางพิพากษาลงโทษจำเลยในความผิดฐานดังกล่าว ศาลฎีกาแผนกคดีทรัพย์สินทางปัญญาและการค้าระหว่างประเทศไม่เห็นพ้องด้วย อุทธรณ์ของจำเลยฟังขึ้น
ผลคำพิพากษา
พิพากษากลับ ให้ยกฟ้อง
