คำฟ้องและคำให้การ
โจทก์ฟ้องว่ จำเลยยักยอกเอาข้าวเปลือกเหนียวหนัก ๘๓,๒๕๐ กิโลกรัม ของนายยิ้มไปเป็นประโยชน์ส่วนตัวโดยทุจริต ขอให้ลงโทษตามประมวลกฎหมายอาญามาตรา ๓๕๒
จำเลยให้การปฏิเสธ นายยิ้ม การพาณิชย์ ยื่นคำร้องขอเข้าเป็นโจทก์ร่วมกับพนักงานอัยการศาลชั้นต้นอนุญาต
คำพิพากษาศาลล่าง
ศาลชั้นต้นเห็นว่าผู้เสียหายกับจำเลยได้ยอมความกัน และไม่ติดใจว่ากล่าวในทางอาญาแล้ว คดีนี้เป็นความผิดต่อส่วนตัว สิทธิในการนำคดีมาฟ้องร้องย่อมระงัยไป โจทก์และโจทก์ร่วมอุทธรณ์
ศาลอุทธรณ์พิพากษายืน โจทก์และโจทก์ร่วมฎีกา
ศาลฎีกาวินิจฉัย
ศาลฎีกาเห็นว่าข้อเท็จจริงได้ว่าผู้เสียหายกับจำเลยเป็นพ่อค้าติดต่อค้าขายมาเป็นเวลาหลายปี ผู้เสียหายเคยนำข้าวเปลือกเหนียวไปฝากไว้ที่โรงสีของจำเลยเพื่อให้จำเลยสีเป็นข้าวสารให้ โดยผู้เสียหายคิดค่าจ้างให้จำเลย ในพ.ศ.๒๕๐๖ ผู้เสียหายนำข้าวเปลือกเหนียวจำนวน ๑๐๕,๐๐๐ กิโลกรัมไปฝากที่โรงสี จำเลยและมีข้อตกลงกันดังกล่าวข้างต้น จำเลยได้สีเป็นข้าวสารส่งให้ผู้เสียหาย ๑๔๐ กระสอบ ยังคงเหลือ อยู่อีก ๕๓๗ กระสอบ จำเลยได้เอาข้าวที่ผู้เสียหายฝากไว้สีเป็นข้าวสารแล้วขายเอาเงินไปใช้หมด ผู้เสียหายได้ไปแจ้งความต่อพนักงานสอบสวนขอให้ดำเนินคดีอาญา เจ้าพนักงานสอบสวนได้เรียกจำเลยกับผู้เสียหายไปสอบถามและแนะนำให้จำเลยหาข้าวสารเหนียวให้ผู้เสียหายเรื่องจะได้เสร็จกันไป แต่ยังตกลงกันไม่ได้
ต่อมาประมาณ ๓ เดือน นายอำเภอเชียงคำได้เรียกผู้เสียหายและจำเลย ไปทำความตกลงกัน โดยให้ทำสัญญากันไว้ คือจำเลยยอมตกลงจำนองรถยนต์บรรทุก ๑ คันไว้กับผู้เสียหาย และจำเลยรับรองว่าจะนำข้าวสารเหนียวไถ่ถอนจำนองเป็นรายเดือนๆ ละ ๖๗ กระสอบ โดยเริ่มตั้งแต่เดือนพฤศจิกายน ๒๕๐๖ จนกว่าจะครอบ ๕๓๗ กระสอบ และจะชำระให้เสร็จภายใน ๓๐ มิถุนายน ๒๕๐๗ ถ้าจำเลยไม่ปฏิบัติตามข้อตกลงดังกล่าว จำเลยยอมโอนกรรมสิทธิ์รถยนต์ที่จำนองให้แก่ผู้เสียหาย ถ้าจำเลยปฏิบัติตามข้อตกลงดังกล่าว ผู้เสียหายจะคืนรถยนต์พร้อมทั้งทะเบียนให้จำเลย (ตามเอกสาร ล.๒) เมื่อทำสัญญา ล. ๒ แล้วผู้เสียหายไม่ได้ถอนคำร้องทุกข์ ขณะนี้จำเลยยังไม่ได้ไถ่จำนองเอารถยนต์กลับคืนมา เมื่อฟังข้อเท็จจริงได้ดังกล่าวแล้ว
ศาลฎีกาเห็นว่า เมื่อผู้เสียหายไปร้องทุกข์ ขอให้พนักงานสอบสวนดำเนินคดีกับจำเลยในทางอาญา พนักงานสอบสวนได้เรียกจำเลยไปสอบถามและแนะนำให้จัดารหาข้าวสารเหนียวส่งให้ผู้เสียหายเสียจะได้เสร็จเรื่องไป จึงเห็นได้ว่าในเบื้องต้นพนักงานสอบสวนก็ไกล่เกลี่ยจะให้เลิกคดีกันในทางอาญา ครั้นต่อมาอีก ๓ เดือน นายอำเภอเชียงคำ ก็เรียกผู้เสียหายกับจำเลยไปทำความตกลงกัน เมื่อผู้เสียหายกับจำเลยตกลงกันได้แล้ว นายอำเภอจึงทำสัญญาให้ตามเอกสารหมาย ล. ๒ ทั้งนี้ เห็นได้ว่านายอำเภอทำการไกล่เกลี่ยให้ผู้เสียหายกับจำเลยตกลงกันก็เนื่องจากผู้เสียหายไปกล่าวหาจำเลยในทางอาญานั่นเอง ฉะนั้น เมื่อพิเคราะห์ถึงความเกี่ยวพันระหว่างผู้เสียหายและจำเลยที่มีต่อกันตลอดมา
จนกระทั่งได้เกิดพิพาทกันเรื่องข้าวเปลือกเหนียวดังกล่าว และต่อมาพนักงานสอบสวนได้พูดจาไกล่เกลี่ยจนกระทั่งนายอำเภอทำการไกล่เกลี่ยอีกครั้งหนึ่ง จึงตกลงกันได้ และทำสัญญาหมาย ล. ๒ ไว้เป็นหลักฐาน จึงเห็นได้ชัดว่าในการทำสัญญาหมาย ล.๒ ก็เพื่อระงับข้อพิพาทเกี่ยวกับข้าวเปลือกเหนียวที่จำเลยรับฝากไว้ และยังไม่ได้สีส่งให้ผู้เสียหาย ทั้งในทางแพ่งและในทางอาญานั่นเอง
ศาลฎีกาเห็นว่า ถึงแม้ในสัญญาหมาย ล. ๒ มิได้ระบุโดยชัดแจ้งว่าให้คดีอาญาเป็นอันระงับไปก็ตาม แต่ตามรูปคดีพอถือได้ว่าผู้เสียหายและจำเลยทำสัญญา ล.๒ ต่อกันก็โดยมุ่งประสงค์ให้ข้อหาในทางอาญาระงับไปด้วย เมื่อคดีนี้เป็นคดีอาญาความผิดต่อส่วนตัว ผู้เสียหายกับจำเลยได้ทำสัญญายอมระงับข้อพิพาทในทางอาญากันแล้ว ก็มีผลทำให้สิทธิที่จะนำคดีอาญามาฟ้องระงับไป ศาลชั้นต้นและศาลอุทธรณ์พิพากษายกฟ้องโจทก์ ชอบด้วยรูปคดีแล้ว ฎีกาของโจทก์และโจทก์ร่วมฟังไม่ขึ้น
ผลคำพิพากษา
พิพากษายืน
