เนื้อความคำพิพากษา
คดีนี้ ผู้ว่าคดีศาลแขวงลพบุรีเป็นโจทก์ฟ้องขอให้ลงโทษจำเลยฐานฉ้อโกง และขอให้จำเลยใช้เงินแก่นางสำเนียง จินดามณี ผู้เสียหายเป็นเงิน 39,000 บาท โดยกล่าวหาว่าจำเลยหลอกลวงขายที่นาของจำเลยแก่ผู้เสียหาย อ้างว่านาที่ขายมิได้จำนองผู้ใด ผู้เสียหายหลงเชื่อจ่ายเงินให้จำเลยไป 39,000 บาท โดยทำหนังสือสัญญาจะซื้อขายไว้ต่อมาผู้เสียหายได้ทราบว่าจำเลยจำนองที่นาแปลงนี้ไว้แก่นายณรงค์วาสนารุ่งโรจน์ ก่อนแล้ว นางสำเนียงร้องขอเป็นโจทก์ร่วมกับผู้ว่าคดีศาลแขวงลพบุรีพิพากษาลงโทษจำเลย 3 เดือน และให้จำเลยใช้เงิน 39,000 บาทแก่ผู้เสียหาย คดีถึงที่สุดแล้ว จำเลยไม่ใช้เงินตามคำพิพากษาโจทก์ร่วมจึงขอบังคับคดีนำยึดที่นาซึ่งจำนองนายณรงค์เพื่อขายทอดตลาดชำระหนี้นายณรงค์ยื่นคำร้องว่า
นาที่โจทก์ร่วมนำยึดซึ่งมีราคา 75,600 บาทนั้นเป็นกรรมสิทธิ์ของผู้ร้องขัดทรัพย์แล้ว ตามคำพิพากษาในคดีแพ่งแดงที่ 135/2503 ของศาลจังหวัดลพบุรี ผู้ร้องได้ครอบครองมาตั้งแต่วันที่ศาลจังหวัดมีคำพิพากษาตลอดจนบัดนี้ โจทก์ไม่มีอำนาจยึด ขอให้ศาลสั่งถอนการยึดโจทก์ร่วมให้การคัดค้านว่า ที่ดินที่ยึดเป็นของจำเลย จำนองไว้กับผู้ร้องเมื่อ 21 พฤษภาคม 2498 เป็นเงิน 54,400 บาท ต่อมา 27 กรกฎาคม2501 จำเลยทำสัญญาจะขายที่ดินรายนี้ให้โจทก์ร่วม โดยหลอกว่ามิได้จำนองผู้ใด โจทก์ร่วมจ่ายเงินไปแล้ว 39,000 บาท ผู้ร้องรู้แล้วว่าจำเลยทำสัญญาจะขายที่ดินให้โจทก์ร่วมทั้งรู้ว่าที่ดินนี้มีราคามาก จำเลยสมรู้กับผู้ร้อง ให้ผู้ร้องฟ้องจำเลยต่อศาล แล้วทำยอมให้ที่ดินหลุดเป็นสิทธิแก่ผู้ร้องเพื่อจะฉ้อโกงโจทก์ร่วมที่ดินรายนี้มีราคา 180,000 บาท
ผู้ร้องจึงอ้างคำพิพากษาในคดีนั้นมายันโจทก์ร่วมไม่ได้ แม้ผู้ร้องจะได้สิทธิตามคำพิพากษาแต่ยังมิได้จดทะเบียนก็ใช้ยันโจทก์ร่วมซึ่งเป็นบุคคลภายนอกผู้มีบุริมสิทธิพิเศษเหนือที่ดินรายนี้ไม่ได้ ขอให้ยกคำร้องเสียศาลชั้นต้นพิจารณาแล้วพิพากษาว่า ที่ดินเป็นของผู้ร้อง ให้ถอนการยึดโจทก์ร่วมอุทธรณ์ศาลอุทธรณ์พิพากษายืนโจทก์ร่วมฎีกาศาลฎีกาเห็นว่า พฤติการณ์ระหว่างผู้ร้องกับจำเลยไม่มีเค้ามูลว่าเป็นการแสดงเจตนาลวงด้วยสมรู้กันแต่อย่างใด และโจทก์ร่วมก็นำสืบไม่ได้ว่าเป็นการสมยอมกัน ทั้งผู้ร้องก็ใช้สิทธิฟ้องบังคับจำนองโดยสุจริต ไม่รู้ว่าจำเลยขายที่ดินให้โจทก์ร่วมก่อนทำยอมต่อศาลโจทก์ร่วมจะขอให้เพิกถอนสัญญาประนีประนอมยอมความมิได้ข้อที่โจทก์ร่วมฎีกาว่าหนี้ของโจทก์ร่วมเป็นหนี้เกี่ยวกับการซื้อขายอสังหาริมทรัพย์
โจทก์ร่วมมีบุริมสิทธิพิเศษเหนือที่พิพาท จึงมีสิทธิยึดที่พิพาทมาขายทอดตลาดชำระหนี้นั้น เป็นการเข้าใจผิด เพราะมิใช่เป็นหนี้มีบุริมสิทธิและมิได้จดทะเบียนไว้ บุริมสิทธิในมูลซื้อขายอสังหาริมทรัพย์นั้น ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 288 บัญญัติว่าต้องเป็นการซื้อขายที่ลงทะเบียนและบอกลงทะเบียนไว้ด้วยว่า ราคาหรือดอกเบี้ยในราคานั้นยังมิได้ชำระ หนี้ของโจทก์ร่วมไม่ใช่ราคาที่ค้างชำระ เพราะโจทก์เป็นฝ่ายผู้ซื้อ ทั้งไม่มีการซื้อขาย และไม่ได้จดทะเบียนเป็นแต่เพียงสัญญาจะซื้อขาย ไม่มีบุริมสิทธิเหนือที่พิพาทอย่างใด จะอ้างเหตุนี้ยึดทรัพย์ของลูกหนี้ที่ได้โอนไปโดยชอบแล้วไม่ได้ ฎีกาของโจทก์ฟังไม่ขึ้นพิพากษายืน
