คำฟ้องและคำให้การ
โจทก์ฟ้องว่า โจทก์จำเลยตกลงจะซื้อขายที่ดินกัน โดยโจทก์จะขายที่ดินที่โจทก์ให้จำเลยอาศัยอยู่ให้จำเลย และจำเลยจะแบ่งแยกที่ดินของจำเลยที่โจทก์อาศัยอยู่ให้โจทก์จำเลยได้ชำระเงินให้โจทก์บางส่วนแล้ว แต่จำเลยผิดสัญญาไม่แบ่งแยกที่ดินของจำเลยให้โจทก์ขอให้ศาลบังคับให้จำเลยรับเงินที่ชำระไว้คืนไป และพิพากษาว่าที่พิพาทที่จำเลยอาศัยอยู่เป็นของโจทก์จำเลยต่อสู้ว่าที่พิพาทโจทก์ขายให้จำเลย จำเลยได้ครอบครองมากว่า 10 ปีแล้วจำเลยไม่ได้ผิดสัญญา โจทก์ไม่มีสิทธิบอกเลิกสัญญาโจทก์บิดพลิ้วไม่ยอมนำรังวัด และจัดการโอนกรรมสิทธิ์ให้ จึงฟ้องแย้งขอให้ศาลบังคับให้โจทก์จัดการโอนที่พิพาทให้จำเลยและให้โจทก์รับเงินส่วนที่เหลือจากจำเลยโจทก์ให้การแก้ฟ้องแย้งทำนองเดียวกับฟ้อง และว่าโจทก์ไม่ไปรังวัดแบ่งที่พิพาทให้
เพราะจำเลยผิดสัญญา จำเลยไม่มีสิทธิฟ้องศาลชั้นต้นพิจารณาแล้วพิพากษาว่าโจทก์จำเลยทำสัญญาจะซื้อจะขายที่ดินกันเป็นกรณีที่กฎหมายบังคับให้ต้องมีพยานเอกสารมาแสดงคู่ความจะสืบว่ามีข้อตกลงพิเศษ โดยไม่ปรากฏในหนังสือสัญญาไม่ได้ต้องห้ามตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 94 ยกฟ้องโจทก์ให้โจทก์รับเงินที่เหลือจากจำเลย 1,000 บาท และโอนที่พิพาทให้จำเลยโจทก์อุทธรณ์ศาลอุทธรณ์เห็นว่า คำร้องขอจดทะเบียนสิทธิและนิติกรรมของโจทก์จำเลยไม่ใช่สัญญาจะซื้อจะขายที่พิพาท โจทก์จำเลยได้มีการตกลงซื้อขายที่พิพาทกันโดยมิได้ทำเป็นหนังสือ แต่มีการชำระราคาที่พิพาทกันบางส่วน จึงเป็นการซื้อขายกันตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 456 วรรค 2 ไม่ต้องมีหนังสือ โจทก์นำสืบข้อตกลงระหว่างโจทก์จำเลยได้ ไม่ต้องห้ามตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 94 และฟังว่าจำเลยไม่แบ่งที่ดินให้โจทก์ตามข้อตกลง
ผลคำพิพากษา
พิพากษากลับคำพิพากษาศาลชั้นต้นว่าที่พิพาทเป็นของโจทก์ ห้ามจำเลยและบริวารเข้ามาเกี่ยวข้อง ให้จำเลยรับเงินคืนจากโจทก์จำเลยฎีกาศาลฎีกาเห็นว่า เอกสารท้ายฟ้อง เป็นเอกสารที่โจทก์จำเลยยื่นเพื่อขอจดทะเบียนสิทธิและนิติกรรม ไม่ใช่สัญญาจะซื้อจะขายแต่เป็นเพียงหลักฐานแห่งการจะซื้อขายที่พิพาทกันเท่านั้น จำเลยผู้จะซื้อได้ชำระเงินค่าที่ดินที่จะซื้อขายกันให้โจทก์ผู้จะขายแล้วบางส่วน จึงเป็นสัญญาจะซื้อขายที่พิพาทกันโดยสมบูรณ์ ในแบบที่ได้ชำระหนี้บางส่วนแล้วตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 456 วรรค 2 สัญญาแบบนี้ไม่จำต้องมีเอกสารสัญญาจะซื้อขายมาแสดงก็ฟ้องร้องบังคับคดีกันได้ โจทก์จึงนำสืบถึงข้อตกลงกันได้ ไม่ต้องห้ามตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 94 แต่ไม่เชื่อว่าจำเลยได้ตกลงจะยกที่ดินที่โจทก์อาศัยปลูกเรือนให้โจทก์ และไม่เชื่อว่าจำเลยผิดสัญญา โจทก์บอกเลิกสัญญาไม่ได้ จำเลยขอบังคับให้โจทก์ปฏิบัติตามสัญญาจะซื้อขายที่พิพาทได้พิพากษากลับคำพิพากษาศาลอุทธรณ์ ให้บังคับคดีไปตามผลของคำพิพากษาของศาลชั้นต้น
