เนื้อความคำพิพากษา
กรณีสืบเนื่องมาจากจำเลยไม่ชำระหนี้ตามคำพิพากษา โจทก์จึงนำเจ้าพนักงานบังคับคดียึดที่ดินตามสัญญาจำนอง 3 แปลง พร้อมโรงสีเครื่องสีข้าว เครื่องชั่งข้าวและบ้าน 1 หลัง นายสมชายเป็นผู้ประมูลซื้อได้จากการขายทอดตลาดในราคา 1,570,000 บาทนายจินดายื่นคำร้องว่าผู้ร้องเป็นผู้รับจำนองที่ดินทั้ง 3 แปลง ดังกล่าวเป็นลำดับที่ 2 ต่อจากโจทก์ การขายทอดตลาดไม่ชอบด้วยกฎหมายเพราะเจ้าพนักงานบังคับคดีไม่ได้แจ้งให้ผู้ร้องซึ่งเป็นผู้มีส่วนได้เสียทราบ ขอให้ยกเลิกหรือเพิกถอนการขายทอดตลาดแล้วสั่งให้ขายทอดตลาดใหม่โจทก์คัดค้านว่า การขายทอดตลาดชอบด้วยวิธีการบังคับคดีและราคาที่ขายเป็นราคาพอสมควรแล้ว และได้มีการจัดสรรเงินที่ได้จากการขายทอดตลาดชำระหนี้ให้โจทก์เสร็จสิ้นไปแล้ว
ผู้ร้องมิใช่ผู้มีส่วนได้เสียขอให้ยกคำร้องผู้ซื้อทรัพย์จากการขายทอดตลาดคัดค้านว่า ทรัพย์บางรายการไม่ตกอยู่ภายในบังคับจำนองของผู้ร้อง ผู้ร้องทราบประกาศขายทอดตลาดแล้ว เพิกเฉยจนเกิน 8 วันจึงมายื่นคำร้อง และการบังคับคดีสำเร็จบริบูรณ์แล้ว ผู้ร้องจึงสิ้นสิทธิที่จะขอให้เพิกถอนการขายทอดตลาดศาลชั้นต้นไต่สวนแล้วยกคำร้องผู้ร้องอุทธรณ์ศาลอุทธรณ์พิพากษากลับ ให้ยกเลิกการขายทอดตลาด แล้วดำเนินการขายทอดตลาดใหม่โจทก์และผู้ซื้อทรัพย์ฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า ผู้ร้องเป็นผู้รับจำนองที่ดินทั้งสามแปลงพร้อมสิ่งปลูกสร้างที่ขายทอดตลาด โดยจดทะเบียนเป็นผู้รับจำนองในลำดับที่ 2ผู้ร้องจึงเป็นบุคคลผู้มีส่วนได้เสียในการบังคับคดีแก่ทรัพย์สินที่จะขายทอดตลาดซึ่งทราบได้ตามทะเบียน ซึ่งตามประมวลกฎหมายวิธีพิจาณาความแพ่ง มาตรา 306 บัญญัติให้เจ้าพนักงานบังคับคดีแจ้งให้ผู้ร้องทราบถึงคำสั่งของศาลที่อนุญาตให้ขายทอดตลาดและวันขายทอดตลาดด้วยเมื่อข้อเท็จจริงปรากฏว่าเจ้าพนักงานบังคับคดีได้ทำการขายทอดตลาดไปโดยมิได้แจ้งให้ผู้ร้องทราบคำสั่งของศาลที่อนุญาตให้ขายทอดตลาดและวันขายทอดตลาด จึงเป็นกรณีที่เจ้าพนักงานบังคับคดีได้ดำเนินการบังคับคดีฝ่าฝืนต่อบทบัญญัติแห่งประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง
ภาค 4ลักษณะ 2 ว่าด้วยการบังคับคดีตามคำพิพากษาหรือคำสั่ง และถือได้ว่าผู้ร้องเป็นบุคคลอื่นที่มีส่วนได้เสียในการบังคับคดีซึ่งต้องเสียหายโดยการฝ่าฝืนนั้นจึงอาจยื่นคำขอโดยทำเป็นคำร้องต่อศาลไม่ว่าเวลาใด ๆ ก่อนการบังคับคดีได้เสร็จลง แต่ต้องไม่ช้ากว่าแปดวันนับแต่ทราบการฝ่าฝืนนั้น โดยขอให้ศาลมีคำสั่งยกเลิกการขายทอดตลาดได้ ตามนัยแห่งบทบัญญัติของประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 296 วรรคสอง ข้อเท็จจริงปรากฏว่าผู้ซื้อทรัพย์จากการขายทอดตลาดได้ชำระราคาครบถ้วนแล้วเมื่อวันที่ 7 พฤษภาคม 2523ต่อมาวันที่ 8 พฤษภาคม 2523 ศาลได้มีหนังสือถึงเจ้าพนักงานที่ดินและนายอำเภให้โอนที่ดิน บ้าน และโรงสีให้แก่ผู้ซื้อแล้ว และโจทก์ได้รับชำระหนี้จากเงินสุทธิได้จากการขายทอดตลาดไปทั้งหมดเมื่อวันที่ 12 พฤษภาคม2523 แล้วด้วย
ดังนี้ จึงถือได้ว่าการบังคับคดีได้เสร็จลง ฉะนั้น การที่ผู้ร้องยื่นคำร้องเมื่อวันที่ 1 สิงหาคม 2523 ขอให้ยกเลิกการขายทอดตลาดจึงเป็นคำร้องที่ไม่ชอบด้วยประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาตรา 296 วรรคสอง เพราะได้ยื่นภายหลังจากการบังคับคดีได้เสร็จลงแล้วผู้ร้องจึงไม่มีสิทธิที่จะขอให้ยกเลิกการขายทอดตลาดได้ คดีจึงไม่จำต้องวินิจฉัยว่าผู้ร้องได้ทราบประกาศการขายทอดตลาดเมื่อใด ได้ยื่นคำร้องนี้ไม่ช้ากว่าแปดวันนับแต่ทราบการฝ่าฝืนดังกล่าวข้างต้นหรือไม่พิพากษากลับ ให้ยกคำร้องของผู้ร้อง
