Loading...
กฎหมาย กฎหมาย
Secondary Logo Secondary Logo
กฎหมาย กฎหมาย
กฎหมาย กฎหมาย
หน้าแรก
ปรึกษาทนายความที่ออนไลน์ตอนนี้ ทนายความทั้งหมด
คดีแพ่ง ธุรกิจ และทรัพย์สิน คดีแพ่งทั่วไปและสัญญา หนี้สิน บัตรเครดิต และบังคับคดี คดีที่ดินและอสังหาริมทรัพย์ คดีละเมิดและเรียกค่าเสียหาย คดีหุ้นส่วนและบริษัท คดีธุรกิจและการค้า คดีลิขสิทธิ์และเครื่องหมายการค้า คดีล้มละลายและฟื้นฟูกิจการ คดีคุ้มครองผู้บริโภค คดีอาญา ทุจริต และฟอกเงิน คดีอาญาทั่วไป คดีอาญาทุจริตและประพฤติมิชอบ คดี ป.ป.ช. และ ป.ป.ท. คดีผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมือง คดีฟอกเงินและยึดทรัพย์ คดียาเสพติด คดีเด็กและเยาวชน คดีครอบครัวและมรดก คดีหย่า อำนาจปกครองบุตร (คนไทย) คดีหย่า อำนาจปกครองบุตร (คู่สมรสต่างประเทศ) คดีมรดก พินัยกรรม และทรัพย์สิน คดีครอบครัวและมรดก (ทั่วไป) คดีไซเบอร์และออนไลน์ คดีฉ้อโกงออนไลน์และหลอกโอนเงิน คดีหมิ่นประมาทออนไลน์และโซเชียล คดี พ.ร.บ.คอมพิวเตอร์และอาชญากรรมไซเบอร์ คดีออนไลน์และเทคโนโลยี (ทั่วไป) คดีแรงงาน จราจร และปกครอง คดีแรงงานและการเลิกจ้าง คดีจราจรและอุบัติเหตุรถชน คดีปกครอง วินัยข้าราชการและรัฐวิสาหกิจ คดีเฉพาะทางและระหว่างประเทศ คดีทางการแพทย์และสาธารณสุข คดีบัญชีและภาษีอากร คดีขนส่งทางทะเลและการค้าระหว่างประเทศ คดีประกันภัยและสินไหมทดแทน คดีคนต่างด้าว วีซ่า และใบอนุญาตทำงาน
ให้แพลตฟอร์มเลือกทนายให้ สมัครเป็นทนายความ
Secondary Logo Secondary Logo
ลืมรหัสผ่าน?
สลับบัญชีตัวอย่าง โหมดสาธิต · ไม่ต้องใช้รหัสผ่าน

คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2348/2534

พ.ศ. 2534 ศาลฎีกา

ย่อหลักกฎหมาย

การเวนคืนอสังหาริมทรัพย์ของโจทก์ตามพระราชกฤษฎีกากำหนดแนวทางหลวงที่จะสร้างทางหลวงเทศบาลสายรัชดาภิเษกฯ เป็นการเวนคืนเพื่อสร้างทางหลวง จึงต้องตกอยู่ในบังคับแห่งประกาศของคณะปฏิวัติ ฉบับที่ 295 และการกำหนดค่าทดแทนจะต้องถือตามราคาธรรมดาซื้อขายกันในท้องตลาดในวันที่พระราชกฤษฎีกากำหนดแนวทางหลวงดังกล่าวใช้บังคับ ตามประกาศของคณะปฏิวัติ ฉบับที่ 295ข้อ 76(2) ไม่ใช่ถือตามราคาธรรมดาที่ซื้อขายกันในท้องตลาดในวันที่ประกาศของคณะปฏิวัติ ฉบับที่ 23 ใช้บังคับ เพราะพระราชกฤษฎีกาฉบับดังกล่าวออกมาใช้บังคับแทนประกาศของคณะปฏิวัติ ฉบับที่ 23 ซึ่งหมดอายุบังคับใช้ และมิได้ถือตามราคาที่ดินตามบัญชีกำหนดจำนวนราคาตามราคาตลาดเพื่อใช้เป็นทุนทรัพย์สำหรับเรียกเก็บค่าธรรมเนียมในการจดทะเบียนสิทธิและนิติกรรม.

คำฟ้องและคำให้การ

โจทก์ฟ้องว่า ในการกำหนดค่าทดแทนที่ดินที่ถูกเวนคืนให้แก่โจทก์จำเลยไม่ได้ถือตามราคาที่ดินในวันที่มีพระราชกฤษฎีกากำหนดแนวทางหลวงสายรัชดาภิเษก ฯ พ.ศ. 2524 ใช้บังคับทำให้โจทก์ได้รับค่าทดแทนต่ำไปขอให้จำเลยจ่ายค่าทดแทนในส่วนที่ต่ำไปดังกล่าวแก่โจทก์จำเลยทั้งสองให้การว่าจำเลยได้กำหนดค่าทดแทนตามราคาตลาดเพื่อใช้เป็นทุนทรัพย์สำหรับเรีกย เก็บค่าธรรมเนียมในการจดทะเบียนสิทธิและนิติกกรมซึ่งเป็นธรรมแก่โจทก์แล้วขอให้ยกฟ้องศาลชั้นต้นพิจารณาแล้วพิพากษายกฟ้องโจทก์อุทธรณ์ศาลอุทธรณ์พิพากษากลับว่า ให้จำเลยทั้งสองใช้เงิน 182,000 บาทพร้อมดอกเบี้ยอัตราร้อยละเจ็ดครึ่งต่อปีนับแต่วันที่ 20 ธันวาคม2524 จนกว่าจะชำระเสร็จให้โจทก์จำเลยทั้งสองฎีกาศาลฎีกาฟังข้อเท็จจริงว่า ที่ดินของโจทก์โฉนดเลขที่ 64067เลขที่ดิน 1489 ตำบลคลองตัน (ที่ 11 พระนครฝั่งเหนือ)อำเภอพระโขนง

จังหวัดพระนคร เนื้อที่ 13 ตารางวา พร้อมสิ่งปลูกสร้างเป็นอาคารคอนกรีต 3 ชั้น เลขที่ 3/2 แขวงคลองเตย เขตพระโขนงกรุงเทพมหานคร เมื่อวันที่ 18 ธันวาคม 2514 รัฐบาลได้ออกประกาศของคณะปฏิวัติ ฉบับที่ 23 ลงวันที่ 18 ธันวาคม 2514 กำหนดแนวทางหลวงแผ่นดินสายรัชดาภิเษกตอนตำบลวัดท่าพระ- ตำบลสามเสนนอกให้มีผลใช้บังคับเช่นเดียวกับพระราชกฤษฎีกาที่ออกตามความในมาตรา 56แห่งพระราชบัญญัติทางหลวง พุทธศักราช 2482 ต่อมาวันที่ 18ธันวาคม 2524 มีการตราพระราชกฤษฎีกากำหนดแนวทางหลวงที่จะสร้างทางหลวงเทศบาลสายรัชดาภิเษก ตอนแขวงวัดท่าพระ - แขวงสามเสนนอกพ.ศ. 2524 และเมื่อวันที่ 23 มีนาคม 2526 ได้ออกพระราชบัญญัติเวนคืนอสังหาริมทรัพย์เพื่อสร้างทางหลวงเทศบาลสายรัชดาภิเษก

ฯพ.ศ. 2526 ที่ดินและตึกของโจทก์อยู่ในเขตที่ดินที่ถูกเวนคืนด้วยคณะกรรมการเวนคืนอสังหาริมทรัพย์ได้กำหนดเงินค่าทดแทนที่ดินให้โจทก์ตารางวาละ 6,000 บาท เป็นเงิน 78,000 บาท และกำหนดเงินค่าทดแทนในการรื้อถอนอาคารที่ปลุกในที่ดินให้โจทก์เป็นเงิน 349,294.10 บาทโจทก์ได้รับเงินค่าทดแทนสำหรับที่ดินตามที่คณะกรรมการเวนคืนอสังหาริมทรัพย์ได้กำหนดไปแล้ว แต่สงวนสิทธิที่จะเรียกร้องเอาส่วนที่ยังขาดอยู่ ปัญหาวินิจฉัยตามฎีกาจำเลยทั้งสองประการแรกมีว่าเงินค่าทดแทนที่ดินของโจทก์ควรจะถือเอาราคาทรัพย์สินตามราคาธรรมดาที่ซื้อขายในท้องตลาด วันเดือนละปีใดเป็นเกณฑ์กำหนดเห็นว่าการเวนคืนอสังหาริมทรัพย์ของโจทก์ที่เกิดข้อพิพาทเป็นการเวนคืนตามพระราชบัญญัติอสังหาริมทรัพย์เพื่อสร้างทางหลวงเทศบาลสายรัชดาภิเษก ในท้องที่แขวงวัดท่าพระ

เขตบางกอกใหญ่แขวงตลาดพลู แขวงบุคคโล เขตธนบุรี แขวงคลองเตย เขตพระโขนงแขวงสามเสนใน เขตพญาไท แขวงห้วยขวาง เขตห้วยขวางแขวงลาดยาว เขตบางเขน และแขวงบางซื่อ เขตดุสิต กรุงเทพมหานครพ.ศ. 2526 โดยมีการออกพระราชกฤษฎีกากำหนดแนวทางหลวงที่จะสร้างทางหลวงสายดังกล่าวไว้ตามพระราชกฤษฎีกากำหนด แนวทางหลวงที่จะสร้างทางหลวงเทศบาลสายรัชดาภิเษก ตอนแขวงวัดท่าพระ-แขวงสามเสนนอกพ.ศ. 2528 เมื่อวันที่ 18 ธันวาคม 2524 จึงตกอยู่ในบังคับแห่งประกาศของคณะปฏิวัติ ฉบับที่ 294 ลงวันที่ 28 พฤศจิกายน 2515 ซึ่งมีบทบัญญัติในข้อ 63 ให้นำกฎหมายว่าด้วยการเวณคืนอสังหาริมทรัพย์มาใช้โดยอนุโลม เว้นแต่ที่ได้บัญญัติไว้โดยเฉพาะ แต่ตามพระราชบัญญัติเวนคืนอสังหาริมทรัพย์เพื่อสร้างทางหลวงเทศบาลสายรัชดาภิเษก

ฯพ.ศ. 2526 ไม่มีบทบัญญัติเป็นพิเศษในเรื่องเงินค่าทดแทนไว้ จึงต้องนำประกาศของคณะปฏิวัติ ฉบับที่ 295 ดังกล่าวเกี่ยวกับเงินค่าทดแทนในการเวนคืนอสังหาริมทรัพย์เพื่อสร้างหรือขยายทางหลวงมาใช้บังคับซึ่งได้บัญญัติไว้ในข้อ 76 ว่า "เงินค่าทดแทนนั้น ถ้าไม่มีบทบัญญัติเป็นพิเศษในพระราชบัญญัติเวนคืนอสังหาริมทรัพย์ซึ่งออกตามข้อ 63แล้วให้กำหนดเท่าราคาของทรัพย์สินตามราคาธรรมดาที่ซื้อขายในท้องตลาดในวันดังต่อไปนี้ (1) ในวันที่พระราชกฤษฎีกากำหนดเขตที่ดินในบริเวณที่ที่จะเวนคืนใช้บังคับ (2) ในวันที่พระราชกฤษฎีกากำหนดแนวทางหลวงใช้บังคับ ในกรณีที่ได้ตราพระราชกฤษฎีกาเช่นว่านั้น (3) ในวันที่พระราชบัญญัติเวนคืนอสังหาริมทรัพย์ใช้บังคับ ในกรณีที่ได้ตราพระราชบัญญัติเช่นว่านั้น"

เห็นได้ว่าวิธีการเวนคืนอสังหาริมทรัพย์ตามประกาศคณะปฏิวัติ ฉบับที่ 295 ข้อ 63 ข้อ 70 และข้อ 78 มีวิธีปฏิบัติคือจะต้องกระทำโดยออกพระราชบัญญัติเวนคืนอสังหาริมทรัพย์ แต่ทางราชการอาจจะออกหรือตราพระราชกฤษฎีกากำหนดเขตที่ดินในบริเวณที่ดินที่ที่จะเวนคืน หรือพระราชกฤษฎีกากำหนดแนวทางหลวงก่อนก็ได้และในกรณีเช่นนี้การกำหนดเงินค่าทดแทนจึงให้ถือเอาตรา ธรรมดาที่ซื้อขายกันในท้องตลาดตามข้อ 76 (1) หรือ (2) แล้วแต่กรณี เมื่อปรากฏว่าในการเวนคืนที่ดินของโจทก์คดีนี้ได้มีการตราพระราชกฤษฎีกากำหนดแนวทางหลวงเทศบาลสายรัชดาภิเษก ตอนแขวงวัดท่าพระ-แขวงสามเสนพ.ศ. 2534 ออกใช้บังคับ โดยประกาศในราชกิจจานุเบกษาเมื่อวันที่ 19ธันวาคม 2524 ให้มีผลใช้บังคับวันที่ 20 ธันวาคม 2524 ดังนั้นราคาธรรมดาที่ซื้อขายกันในท้องตลาดต้องถือราคาในวันที่ 20ธันวาคม 2524 จำเลยจะกำหนดเงินค่าทดแทนโดยถือตามราคาธรรมดาที่ซื้อขายในท้องตลาดในวันที่ 20 ธันวาคม 2514 อันเป็นวันที่ประกาศของคณะปฏิวัติ ฉบับที่ 23 มีผลใช้บังคับหาได้ไม่

เพราะประกาศของคณะปฏิวัติ ฉบับที่ 23 มีผลใช้บังคับเช่นเดียวกับพระราชกฤษฎีกากำหนดแนวทางหลวงที่ออกตามความในมาตรา 56 แห่งพระราชบัญญัติทางหลวง พ.ศ. 2482 ซึ่งถูกยกเลิกไปแล้ว จึงต้องตกอยู่บังคับแห่งประกาศของคณะปฏิวัติ ฉบับที่ 295 ข้อ 79 ที่ให้ใช้ได้มีกำหนด 10 ปี ดังนั้นประกาศของคณะปฏิวัติ ฉบับที่ 23 จึงหมดอายุบังคับใช้เมื่อวันที่ 21 ธันวาคม 2524 การที่ได้มีการตราพระราชกฤษฎีกากำหนดแนวทางหลวงที่จะสร้างทางหลวงที่จะสร้างทางหลวงเทศบาลสายรัชดาภิเษก ตอนแขวงวัดท่าพระ แขวงสามเสนนอกพ.ศ. 2524 ซึ่งมีผลใช้บังคับตั้งแต่วันที่ 20 ธันวาคม 2524 เป็นต้นไป จึงเป็นการออกเพื่อใช้บังคับแทนประกาศของคณะปฏิวัติ ฉบับที่ 23ที่ใกล้จะสิ้นผลแล้วนั่นเอง

หาใช่เป็นการต่ออายุการบังคับใช้อันเป็นการขัดต่อประกาศของคณะปฏิวัติ ฉบับที่ 295 ข้อ 78 แต่ประการใดไม่ ที่จำเลยทั้งสองกำหนดเงินค่าทดแทนที่ดินของโจทก์ตามราคาธรรมดาที่ซื้อขายในท้องตลาดของปี 2514 ตามประกาศของคณะปฏิวัติฉบับที่ 23 ที่สิ้นผลบังคับแล้ว จึงเป็นการไม่ชอบด้วยกฎหมายไม่เป็นธรรมต่อโจทก์ ทั้งจะกำหนดค่าทดแทนโดยถือราคาที่ดินตามบัญชีกำหนดจำนวนราคาที่ดินตามราคาตลาดเพื่อให้เป็นทุนทรัพย์สำหรับเรียกเก็บค่าธรรมเนียมในการจดทะเบียนสิทธิและนิติกรรมก็ไม่ชอบด้วยความเป็นธรรม เพราะเป็นราคาที่กำหนดไว้เพื่อให้เจ้าพนักงานของรัฐใช้เป็นทุนทรัพย์ที่จะเรียกเก็บค่าธรรมเนียมในการจดทะเบียนสิทธิและนิติกรรม หาใช่ราคาธรรมดาที่ซื้อขายกันในท้องตลาดของบุคคลทั่วไปไม่ ฎีกาของจำเลยทั้งสองฟังไม่ขึ้น ฯลฯพิพากษายืน.

ข้อมูลคดี

องค์คณะผู้พิพากษา
บุญสิน ตุลากัน · พิชิต พรหมพิทักษ์กุล · สถิตย์ เล็งไธสง
แหล่งที่มา
กองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกาแผนก
สืบค้นที่ศาลฎีกา
มีเรื่องคล้ายคดีนี้?
เล่าเรื่องของคุณให้ระบบประเมินเบื้องต้นฟรี หรือปรึกษาทนายความที่ดูข้อเท็จจริงของคุณโดยตรง

ข้อมูลคำพิพากษาเพื่อการค้นคว้า ข้อเท็จจริงของแต่ละคดีแตกต่างกัน ไม่ใช่คำแนะนำทางกฎหมายสำหรับเรื่องของคุณ ฉบับที่ใช้อ้างอิงคือฉบับของศาลฎีกา

ติดต่อเรา
เลือกช่องทางที่ต้องการ

ยินดีต้อนรับ 👋
กรอกข้อมูลเพื่อให้เจ้าหน้าที่ติดต่อกลับได้