Loading...
กฎหมาย กฎหมาย
Secondary Logo Secondary Logo
กฎหมาย กฎหมาย
กฎหมาย กฎหมาย
หน้าแรก
ปรึกษาทนายความที่ออนไลน์ตอนนี้ ทนายความทั้งหมด
คดีแพ่ง ธุรกิจ และทรัพย์สิน คดีแพ่งทั่วไปและสัญญา หนี้สิน บัตรเครดิต และบังคับคดี คดีที่ดินและอสังหาริมทรัพย์ คดีละเมิดและเรียกค่าเสียหาย คดีหุ้นส่วนและบริษัท คดีธุรกิจและการค้า คดีลิขสิทธิ์และเครื่องหมายการค้า คดีล้มละลายและฟื้นฟูกิจการ คดีคุ้มครองผู้บริโภค คดีอาญา ทุจริต และฟอกเงิน คดีอาญาทั่วไป คดีอาญาทุจริตและประพฤติมิชอบ คดี ป.ป.ช. และ ป.ป.ท. คดีผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมือง คดีฟอกเงินและยึดทรัพย์ คดียาเสพติด คดีเด็กและเยาวชน คดีครอบครัวและมรดก คดีหย่า อำนาจปกครองบุตร (คนไทย) คดีหย่า อำนาจปกครองบุตร (คู่สมรสต่างประเทศ) คดีมรดก พินัยกรรม และทรัพย์สิน คดีครอบครัวและมรดก (ทั่วไป) คดีไซเบอร์และออนไลน์ คดีฉ้อโกงออนไลน์และหลอกโอนเงิน คดีหมิ่นประมาทออนไลน์และโซเชียล คดี พ.ร.บ.คอมพิวเตอร์และอาชญากรรมไซเบอร์ คดีออนไลน์และเทคโนโลยี (ทั่วไป) คดีแรงงาน จราจร และปกครอง คดีแรงงานและการเลิกจ้าง คดีจราจรและอุบัติเหตุรถชน คดีปกครอง วินัยข้าราชการและรัฐวิสาหกิจ คดีเฉพาะทางและระหว่างประเทศ คดีทางการแพทย์และสาธารณสุข คดีบัญชีและภาษีอากร คดีขนส่งทางทะเลและการค้าระหว่างประเทศ คดีประกันภัยและสินไหมทดแทน คดีคนต่างด้าว วีซ่า และใบอนุญาตทำงาน
ให้แพลตฟอร์มเลือกทนายให้ สมัครเป็นทนายความ
Secondary Logo Secondary Logo
ลืมรหัสผ่าน?
สลับบัญชีตัวอย่าง โหมดสาธิต · ไม่ต้องใช้รหัสผ่าน

คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3093/2537

พ.ศ. 2537 ศาลฎีกา

ย่อหลักกฎหมาย

การที่ประกาศของคณะปฏิวัติ ฉบับที่ 295 ข้อ 76 วรรคแรกบัญญัติไว้ว่า เงินค่าทดแทนนั้นถ้าไม่มีบทบัญญัติเป็นพิเศษในพระราชบัญญัติเวนคืนอสังหาริมทรัพย์ซึ่งออกตามข้อ 63 แล้ว ให้กำหนดเท่าราคาของทรัพย์สินตามราคาธรรมดาที่ซื้อขายในท้องตลาด ฯลฯย่อมเห็นได้ว่า รัฐต้องการให้ผู้ถูกเวนคืนที่ดินได้รับค่าทดแทนในราคาที่เป็นธรรม จึงได้กำหนดกฎเกณฑ์ในการใช้ค่าทดแทนไว้ดังกล่าวจำเลยที่ 2 จึงต้องปฏิบัติตามบทบัญญัติดังกล่าวในการกำหนดค่าทดแทนที่ดินให้แก่โจทก์ จะยกข้ออ้างเรื่องทำเพื่อประโยชน์ของรัฐที่ต้องบริการสาธารณะแล้วกำหนดค่าทดแทนที่ดินโดยไม่ยึดถือบทบัญญัติของกฎหมายหาได้ไม่ ดังนั้น การที่โจทก์ซื้อที่ดินมาในราคาตารางวาละ5,155 บาท ที่ดินบริเวณใกล้เคียงที่ดินของโจทก์ซื้อขายกันในราคาตารางวาละ 2,500 บาทบ้าง ในราคาตารางวาละ 5,000 บาทและศาลอุทธรณ์กำหนดค่าทดแทนที่ดินให้โจทก์ตารางวาละ 2,500 บาทจึงเป็นการกำหนดค่าทดแทนที่ดินตามราคาธรรมดาที่ซื้อขายกันในท้องตลาดตามที่บัญญัติไว้ในประกาศของคณะปฏิวัติฉบับที่ 295ข้อ 76 โดยชอบแล้ว

คำฟ้องและคำให้การ

โจทก์ฟ้องและแก้ไขคำฟ้องว่า โจทก์เป็นเจ้าของกรรมสิทธิ์ที่ดินโฉนดเลขที่ 8137 ตำบลห้วยทราย อำเภอหนองแค จังหวัดสระบุรีเนื้อที่ 3 งาน 88 ตารางวา เมื่อปี 2525 ได้มีพระราชกฤษฎีกากำหนดเขตที่ดินในบริเวณที่ที่จะเวนคืนเพื่อก่อสร้างและขยายทางหลวงแผ่นดินสายกรุงเทพฯ-วังน้อย-สระบุรี-ลพบุรี-ชัยนาท-นครสวรรค์-กำแพงเพชร-ตาก-ลำปาง-เชียงราย ตอนดอนเมือง-สระบุรีที่ดินโจทก์ดังกล่าวอยู่ในบริเวณที่ที่จะเวนคืนเป็นเนื้อที่162 ตารางวา คณะกรรมการปรองดองกำหนดค่าทดแทนให้โจทก์ตารางวาละ 750 บาท เป็นเงินค่าทดแทนทั้งสิ้น 121,500 บาทซึ่งถูกกว่าราคาที่ดินในขณะนั้นมาก จึงมิใช่ราคาที่ดินตามธรรมดาที่ซื้อขายกันในท้องตลาด ขณะที่พระราชกฤษฎีกาเวนคืนอสังหาริมทรัพย์ออกใช้บังคับตามประกาศของคณะปฏิวัติ ฉบับที่ 295 ลงวันที่ 28พฤศจิกายน 2515 ข้อ 76 และมาตรา 63 (ที่ถูกเป็นข้อ 63)

ต่อมาในวันที่ 28 ธันวาคม 2531 โจทก์ได้รับเงินค่าทดแทน 121,500 บาท แล้วแต่ขอสงวนสิทธิอุทธรณ์เรียกเงินค่าทดแทนเพิ่ม และโจทก์ได้อุทธรณ์ต่อจำเลยที่ 3 ว่าโจทก์ควรได้รับค่าทดแทนตารางวาละ 5,000 บาทแต่จนถึงวันฟ้องนี้โจทก์มิได้รับคำวินิจฉัยอุทธรณ์แต่ประการใด โจทก์เรียกค่าทดแทนเป็นเงิน 810,000 บาท เมื่อหักกับเงินที่โจทก์ได้รับไปแล้ว 121,500 บาท ยังขาดเงินที่ควรจะได้อีก 688,500 บาท ขอให้บังคับจำเลยทั้งสี่ร่วมกันชำระเงินจำนวน 688,500 บาท พร้อมด้วยดอกเบี้ยอัตราร้อยละ 10 ต่อปี นับแต่วันที่ 2 สิงหาคม 2531 จนกว่าจะชำระเสร็จแก่โจทก์จำเลยทั้งสี่ให้การและแก้ไขคำให้การว่า เมื่อวันที่12 มิถุนายน 2525 ได้มีพระราชบัญญัติเวนคืนอสังหาริมทรัพย์เพื่อสร้างและขยายทางหลวงแผ่นดินสายกรุงเทพฯ-วังน้อย-สระบุรี-ลพบุรี-ชัยนาท-นครสวรรค์-กำแพงเพชร-ตาก-ลำปาง-เชียงราย

ตอนดอนเมือง-สระบุรี ในท้องที่เขตบางเขน กรุงเทพมหานคร อำเภอลำลูกกาอำเภอธัญบุรี อำเภอคลองหลวง จังหวัดปทุมธานี อำเภอบางปะอินอำเภอวังน้อย จังหวัดพระนครศรีอยุธยา และอำเภอหนองแคอำเภอเมืองสระบุรี จังหวัดสระบุรี พ.ศ. 2525 ใช้บังคับเมื่อวันที่ 19 มิถุนายน 2525 เกี่ยวกับค่าทดแทนนั้น คณะกรรมการเวนคืนอสังหาริมทรัพย์ตามพระราชบัญญัติดังกล่าวได้กำหนดค่าทดแทนโดยยึดถือวันที่ 19 มิถุนายน 2525 ซึ่งเป็นวันที่พระราชบัญญัติเวนคืนอสังหาริมทรัพย์ฯ ดังกล่าวใช้บังคับ ตามประกาศของคณะปฏิวัติฉบับที่ 295 ข้อ 76(3) โดนนำข้อเท็จจริงเกี่ยวกับราคาที่ดินตามบัญชีกำหนดจำนวนราคาที่ดินตามราคาตลาดเพื่อใช้เป็นทุนทรัพย์สำหรับเรียกค่าธรรมเนียมในการจดทะเบียนสิทธิและนิติกรรมที่มีผลใช้บังคับในปี 2526 และราคาปานกลางของที่ดินตามพระราชบัญญัติภาษีบำรุงท้องที่ที่มีผลใช้บังคับในปี 2526 มาประกอบการพิจารณากับสภาพทำเลของที่ดินมากำหนดเป็นค่าทดแทนให้แก่โจทก์ในราคาไร่ละ300,000 บาท หรือตารางวาละ 750 บาท ที่ดินโจทก์ถูกเวนคืน162 ตารางวา เป็นค่าทดแทน 121,500 บาท

ค่าทดแทนดังกล่าวจึงถูกต้องเป็นธรรมตามกฎหมาย ส่วนราคาที่ดินที่ซื้อขายกันตามเอกสารท้ายฟ้องที่โจทก์อ้างนั้นเป็นการซื้อขายเฉพาะรายที่ผู้ซื้อกับผู้ขายตกลงกันเท่านั้น ไม่ใช่ราคาที่ดินที่จะนำมากำหนดเป็นค่าทดแทน ขอให้ยกฟ้องศาลชั้นต้นพิจารณาแล้ว พิพากษาให้จำเลยที่ 2 ชำระเงินค่าทดแทนที่ดินจำนวน 364,500 บาท พร้อมด้วยดอกเบี้ยอัตราร้อยละ7.5 ต่อปี นับแต่วันที่ 2 สิงหาคม 2531 เป็นต้นไปจนกว่าจะชำระเสร็จแก่โจทก์ ให้ยกฟ้องโจทก์เกี่ยวกับจำเลยที่ 1 ที่ 3 และที่ 4โจทก์และจำเลยที่ 2 อุทธรณ์ศาลอุทธรณ์พิพากษาแก้เป็นว่า ให้จำเลยที่ 2 ชำระเงินค่าทดแทนที่ดิน 283,500 บาท แก่โจทก์ นอกจากที่แก้คงให้เป็นไปตามคำพิพากษาศาลชั้นต้นจำเลยที่ 2 ฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า

แม้ว่าการเวนคืนที่ดินรายนี้เพื่อสร้างและขยายทางหลวงแผ่นดินอันเป็นการกระทำเพื่อประโยชน์แก่ประชาชนทั่วไปที่จะได้ใช้ทางหลวงสัญจรไปมาด้วยความสะดวกปลอดภัยก็ตาม แต่ก็ต้องคำนึงถึงความเสียหายที่ผู้ถูกเวนคืนที่ดินได้รับด้วยมิใช่ว่าถ้าเป็นการกระทำเพื่อประโยชน์แก่สังคมส่วนรวมแล้วจะไม่ต้องคำนึงถึงผู้ที่ได้รับความเสียหายจากการกระทำนั้นเลยเพราะโดยความเป็นจริงเงินที่รัฐนำมาใช้จ่ายเพื่อเป็นค่าเวนคืนก็เป็นของประชาชนนั่นเอง การที่ประกาศของคณะปฏิวัติฉบับที่ 295ข้อ 76 วรรคแรก บัญญัติไว้ว่า เงินค่าทดแทนนั้นถ้าไม่มีบทบัญญัติเป็นพิเศษในพระราชบัญญัติเวนคืนอสังหาริมทรัพย์ซึ่งออกตามข้อ 63แล้ว ให้กำหนดราคาของทรัพย์สินตามราคาธรรมดาที่ซื้อขายในท้องตลาดฯลฯ

ก็ย่อมเห็นได้ว่า รัฐต้องการให้ผู้ถูกเวนคืนที่ดินได้รับค่าทดแทนในราคาที่เป็นธรรม จึงได้กำหนดกฎเกณฑ์ในการใช้ค่าทดแทนไว้ดังกล่าว จำเลยที่ 2 จึงต้องปฏิบัติตามบทบัญญัติดังกล่าวในการกำหนดค่าทดแทนที่ดินให้แก่โจทก์ จะยกข้ออ้างเรื่องทำเพื่อประโยชน์ของรัฐที่ต้องการบริการสาธารณะแล้วกำหนดค่าทดแทนที่ดินโดยไม่ยึดถือบทบัญญัติของกฎหมายหาได้ไม่ ดังนั้นการที่โจทก์ซื้อที่ดินมาในราคาตารางวาละ 5,155 บาท ที่ดินบริเวณใกล้เคียงที่ดินของโจทก์ซื้อขายกันในราคาตารางวาละ 2,500 บาทบ้าง ในราคาตารางวาละ 5,000 บาทบ้าง และศาลอุทธรณ์กำหนดค่าทดแทนที่ดินให้โจทก์ตารางวาละ 2,500 บาท จึงเป็นการกำหนดค่าทดแทนที่ดินตามราคาธรรมดาที่ซื้อขายกันในท้องตลาดตามที่บัญญัติไว้ในประกาศของคณะปฏิวัติ ฉบับที่ 295 ข้อ 76 โดยชอบแล้ว

ผลคำพิพากษา

พิพากษายืน

ข้อมูลคดี

องค์คณะผู้พิพากษา
ชูชาติ ศรีแสง · สุทธิ นิชโรจน์ · ปราโมทย์ ชพานนท์
แหล่งที่มา
กองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกาแผนก
สืบค้นที่ศาลฎีกา
มีเรื่องคล้ายคดีนี้?
เล่าเรื่องของคุณให้ระบบประเมินเบื้องต้นฟรี หรือปรึกษาทนายความที่ดูข้อเท็จจริงของคุณโดยตรง

ข้อมูลคำพิพากษาเพื่อการค้นคว้า ข้อเท็จจริงของแต่ละคดีแตกต่างกัน ไม่ใช่คำแนะนำทางกฎหมายสำหรับเรื่องของคุณ ฉบับที่ใช้อ้างอิงคือฉบับของศาลฎีกา

ติดต่อเรา
เลือกช่องทางที่ต้องการ

ยินดีต้อนรับ 👋
กรอกข้อมูลเพื่อให้เจ้าหน้าที่ติดต่อกลับได้