คำฟ้องและคำให้การ
โจทก์ฟ้องว่า จำเลยที่ ๑ ได้กู้เงินไปจากโจทก์โดยจำเลยทั้งห้าได้นำที่ดินมาจำนองเป็นประกัน ต่อมาจำเลยที่ ๑ ผิดสัญญา โจทก์จึงบอกกล่าวให้จำเลยชำระหนี้และไถ่ถอนจำนอง แต่จำเลยทั้งห้าเพิกเฉย จึงขอให้พิพากษาและบังคับ จำเลยที่ ๑ ขาดนัดยื่นคำให้การ จำเลยที่ ๒ ถึงที่ ๕ ให้การต่อสู้คดีหลายประการ และต่อสู้ว่าการบอกกล่าวบังคับจำนองทางหนังสือพิมพ์เป็นการไม่ชอบ จำเลยไม่เคยได้รับคำบอกกล่าวบังคับจำนอง
คำพิพากษาศาลล่าง
ศาลชั้นต้นพิพากษาให้จำเลยทั้งห้าชำระหนี้แก่โจทก์ตามฟ้อง ถ้าไม่ชำระให้นำที่ดินออกขายทอดตลาดบังคับจำนอง จำเลยที่ ๒ ถึงที่ ๕ อุทธรณ์
ศาลอุทธรณ์พิพากษายืน จำเลยที่ ๒ ถึงที่ ๕ ฎีกา
ศาลฎีกาวินิจฉัย
ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า โจทก์มิได้บอกกล่าวบังคับจำนองทางหนังสือพิมพ์แต่เพียงอย่างเดียว แต่ทนายโจทก์ได้ส่งหนังสือบอกกล่าวบังคับจำนองไปยังจำเลยทุกคนด้วย โดยเฉพาะจำเลยที่ ๓ โจทก์มีใบตอบรับตามเอกสารหมาย จ.๑๖ ซึ่งมีผู้ลงชื่อรับหนังสือบอกกล่าวบังคับจำนองไว้แทนจำเลยที่ ๓ เป็นหลักฐานด้วย ข้อเท็จจริงจึงฟังได้ว่าจำเลยที่ ๓ ได้รับคำบอกกล่าวบังคับจำนองจากโจทก์แล้วส่วนจำเลยที่ ๒ จำเลยที่ ๔ และจำเลยที่ ๕ นั้น เมื่อได้ตรวจสอบหนังสือบอกกล่าวบังคับจำนองที่มีถึงจำเลยทั้งสามก็ปรากฏว่า โจทก์ได้มีหนังสือบอกกล่าวบังคับจำนองแก่จำเลยทั้งสามตามภูมิลำเนาที่ปรากฏในหนังสือสัญญาจำนอง โดยเฉพาะจำเลยที่ ๔ โจทก์มีใบรับเอกสารหมาย จ.๑๕ ซึ่งมีผู้ลงชื่อรับแทนจำเลยที่ ๔ เป็นหลักฐานด้วยส่วนจำเลยที่ ๕ ก็ปรากฏว่า
จำเลยที่ ๕ เป็นภริยาของจำเลยที่ ๓ จึงย่อมจะต้องทราบคำบอกกล่าวบังคับจำนองแล้ว สำหรับจำเลยที่ ๒ แม้จะปรากฏข้อความบันทึกไว้ที่หน้าซองหนังสือบอกกล่าวว่าบ้านรื้อถอนไปแล้วก็ตาม จำเลยที่ ๒ ก็มิได้จำนองประกันเงินกู้ของจำเลยที่ ๑ แต่เพียงผู้เดียวซึ่งอาจจะเป็นไปได้ว่าจำเลยที่ ๒ ยังไม่ทราบคำบอกกล่าวแต่จำเลยที่ ๒ ได้จำนองร่วมกับจำเลยที่ ๓ จำเลยที่ ๔ และจำเลยที่ ๕ เมื่อจำเลยอื่นได้รับทราบคำบอกล่าวบังคับจำนองจากโจทก์ จึงมีเหตุผลให้เชื่อได้ว่า จำเลยที่ ๒ ก็ย่อมจะต้องทราบเช่นกัน นอกจากนั้นจำเลยที่ ๒ จำเลยที่ ๔ และจำเลยที่ ๕ ก็มิได้นำสืบปฏิเสธเป็นอย่างอื่น ข้อเท็จจริงจึงฟังได้ว่า จำเลยที่ ๒ จำเลยที่ ๔ และจำเลยที่ ๕ ได้รับทราบคำบอกกล่าวบังคับจำนองจากโจทก์แล้วเช่นกัน แต่ที่ศาลล่างพิพากษาให้จำเลยที่ ๒ ถึงที่ ๕ ร่วมรับผิดในต้นเงิน ๘๖๐,๐๐๐ บาท
พร้อมดอกเบี้ยอัตราร้อยละ ๘ ต่อปี นับแต่วันที่ ๑ กรกฎาคม ๒๕๒๐ นั้นไม่ถูกต้อง เพราะจำเลยที่ ๒ ถึงที่ ๕ มิได้เป็นลูกหนี้ร่วมแต่เป็นผู้ที่นำอสังหาริมทรัพย์ของตนมาจำนองเป็นประกันตามวงเงินที่กำหนดในสัญญาจำนองเท่านั้น จำเลยที่ ๒ ถึงที่ ๕ จึงไม่ต้องรับผิดเกินวงเงินตามสัญญาจำนอง
ผลคำพิพากษา
พิพากษาแก้เป็นว่า เฉพาะส่วนความผิดของจำเลยที่ ๒ ถึงที่ ๕ ให้เป็นไปตามที่กำหนดไว้ในสัญญาจำนองแต่ละฉบับ
