Loading...
กฎหมาย กฎหมาย
Secondary Logo Secondary Logo
กฎหมาย กฎหมาย
กฎหมาย กฎหมาย
หน้าแรก
ปรึกษาทนายความที่ออนไลน์ตอนนี้ ทนายความทั้งหมด
คดีแพ่ง ธุรกิจ และทรัพย์สิน คดีแพ่งทั่วไปและสัญญา หนี้สิน บัตรเครดิต และบังคับคดี คดีที่ดินและอสังหาริมทรัพย์ คดีละเมิดและเรียกค่าเสียหาย คดีหุ้นส่วนและบริษัท คดีธุรกิจและการค้า คดีลิขสิทธิ์และเครื่องหมายการค้า คดีล้มละลายและฟื้นฟูกิจการ คดีคุ้มครองผู้บริโภค คดีอาญา ทุจริต และฟอกเงิน คดีอาญาทั่วไป คดีอาญาทุจริตและประพฤติมิชอบ คดี ป.ป.ช. และ ป.ป.ท. คดีผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมือง คดีฟอกเงินและยึดทรัพย์ คดียาเสพติด คดีเด็กและเยาวชน คดีครอบครัวและมรดก คดีหย่า อำนาจปกครองบุตร (คนไทย) คดีหย่า อำนาจปกครองบุตร (คู่สมรสต่างประเทศ) คดีมรดก พินัยกรรม และทรัพย์สิน คดีครอบครัวและมรดก (ทั่วไป) คดีไซเบอร์และออนไลน์ คดีฉ้อโกงออนไลน์และหลอกโอนเงิน คดีหมิ่นประมาทออนไลน์และโซเชียล คดี พ.ร.บ.คอมพิวเตอร์และอาชญากรรมไซเบอร์ คดีออนไลน์และเทคโนโลยี (ทั่วไป) คดีแรงงาน จราจร และปกครอง คดีแรงงานและการเลิกจ้าง คดีจราจรและอุบัติเหตุรถชน คดีปกครอง วินัยข้าราชการและรัฐวิสาหกิจ คดีเฉพาะทางและระหว่างประเทศ คดีทางการแพทย์และสาธารณสุข คดีบัญชีและภาษีอากร คดีขนส่งทางทะเลและการค้าระหว่างประเทศ คดีประกันภัยและสินไหมทดแทน คดีคนต่างด้าว วีซ่า และใบอนุญาตทำงาน
ให้แพลตฟอร์มเลือกทนายให้ สมัครเป็นทนายความ
Secondary Logo Secondary Logo
ลืมรหัสผ่าน?
สลับบัญชีตัวอย่าง โหมดสาธิต · ไม่ต้องใช้รหัสผ่าน

คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3603/2537

พ.ศ. 2537 ศาลฎีกา

ย่อหลักกฎหมาย

ประกาศของคณะปฏิวัติ ฉบับที่ 295 ข้อ 76 ที่กำหนดเงินค่าทดแทนเท่าราคาของทรัพย์สินตามราคาธรรมดาที่ซื้อขายในท้องตลาดในวันที่พระราชกฤษฎีกากำหนดเขตที่ดินในบริเวณที่ที่จะเวนคืนใช้บังคับในกรณีที่ได้ตราพระราชกฤษฎีกาเช่นว่านั้นเมื่อพระราชกฤษฎีกากำหนดเขตที่ดินในบริเวณที่ที่จะเวนคืนมีผลใช้บังคับตั้งแต่วันที่ 28 ธันวาคม 2527 จึงต้องกำหนดเงินทดแทนให้เท่าราคาในวันดังกล่าว ดังนั้น การที่จำเลยกำหนดค่าทดแทนที่ดินให้โจทก์โดยถือหลักเกณฑ์ตามบัญชีกำหนดจำนวนราคาที่ดินตามราคาตลาดซึ่งประกาศเมื่อวันที่ 29 ธันวาคม 2524 ให้มีผลใช้ตั้งแต่วันที่1 มกราคม 2525 ถึงวันที่ 31 ธันวาคม 2527 เพื่อใช้เป็นทุนทรัพย์สำหรับเรียกเก็บค่าธรรมเนียมในการจดทะเบียนสิทธิและนิติกรรม จึงไม่ถูกต้อง และขัดกับประกาศของคณะปฏิวัติฉบับดังกล่าวเพราะมิใช่ราคาที่ซื้อขายในท้องตลาดในวันที่พระราชกฤษฎีกากำหนดเขตที่ดินในบริเวณที่ที่จะเวนคืนใช้บังคับ แม้จำเลยจะได้กำหนดค่าตอบแทนที่ดินดังกล่าวให้โจทก์ตามมติของคณะกรรมการดำเนินงานก่อสร้างสะพานข้ามแม่น้ำเจ้าพระยาบริเวณสะพานพระรามหกที่ได้รับแต่งตั้งจากคณะรัฐมนตรีก็ตามเงินค่าทดแทนที่จำเลยกำหนดให้โจทก์ดังกล่าวไม่ถูกต้องตามความเป็นธรรมโจทก์มีสิทธิที่จะฟ้องเรียกเงินค่าทดแทนเพิ่มขึ้นได้

คำฟ้องและคำให้การ

โจทก์ฟ้องและแก้ไขคำฟ้องว่า โจทก์เป็นเจ้าของกรรมสิทธิ์ที่ดินโฉนดเลขที่ 7808 และโฉนดเลขที่ 7792 ถึง 7799ตำบลบางกรวย อำเภอบางกรวย จังหวัดนนทบุรี รวม 9 แปลงที่ดินโฉนดเลขที่ 7808 และโฉนดเลขที่ 7792 ถึง 7796 เนื้อที่แปลงละ 14 ตารางวา โฉนดเลขที่ 7797 ถึง 7799 เนื้อที่41 ตารางวา 37 ตารางวา และ 72 ตารางวา ตามลำดับที่ดินของโจทก์ดังกล่าวมีพื้นที่เชื่อมติดต่อกันอยู่ในแนวเขตที่ถูกเวนคืนทั้งหมด จำเลยได้กำหนดค่าทดแทนราคาที่ดินให้โจทก์สำหรับโฉนดเลขที่ 7808 และโฉนดเลขที่ 7792 ถึง 7796 ตารางวาละ 5,000 บาท ส่วนโฉนดเลขที่ 7797 ถึง 7799ตารางวาละ 3,000 บาท โจทก์ยอมรับเงินค่าทดแทนตามจำนวนเงินที่จำเลยกำหนด แต่สงวนสิทธิที่จะฟ้องเรียกร้องค่าทดแทนเพิ่ม

ทั้งนี้เพราะจำเลยมิได้กำหนดค่าทดแทนราคาที่ดินให้เท่ากับราคาที่ดินตามราคาธรรมดาที่ซื้อขายในท้องตลาดในวันที่พระราชกฤษฎีกาใช้บังคับ ทั้งสภาพและที่ตั้งของที่ดินโจทก์ดังกล่าวอยู่ในย่านตลาดการค้า มีความเจริญและพัฒนา มีเขตติดต่อกับกรุงเทพมหานครด้านเขตบางกอกน้อยราคาธรรมดาที่ซื้อขายกันในท้องตลาดในวันที่พระราชกฤษฎีกาใช้บังคับตารางวาละ 20,000 บาทที่ดินของโจทก์ทั้งหมดมีเนื้อที่รวม 194 ตารางวา จึงมีราคาทั้งสิ้น 3,880,000 บาท แต่จำเลยกำหนดให้เพียง750,000 บาท ซึ่งเป็นราคาที่ไม่เป็นธรรมไม่ชอบด้วยประกาศของคณะปฏิวัติฉบับที่ 295 จำเลยจึงต้องชดใช้ค่าทดแทนให้แก่โจทก์เพิ่มขึ้นอีก 3,130,000 บาท พร้อมดอกเบี้ยขอให้บังคับจำเลยชำระเงินค่าทดแทนให้แก่โจทก์จำนวน4,029,875 บาท

พร้อมดอกเบี้ยร้อยละ 7.5 ต่อปีในต้นเงิน 3,130,000 บาท นับถัดจากวันฟ้องเป็นต้นไปจนกว่าจะชำระเสร็จจำเลยให้การว่า จำเลยกำหนดค่าทดแทนให้โจทก์ตามหลักเกณฑ์ที่คณะกรรมการดำเนินงานก่อสร้างสะพานข้ามแม่น้ำเจ้าพระยาบริเวณสะพานพระรามหกซึ่งได้รับแต่งตั้งจากคณะรัฐมนตรีได้กำหนดไว้ โดยถือตามบัญชีกำหนดจำนวนราคาที่ดินตามราคาตลาดเพื่อใช้เป็นทุนทรัพย์สำหรับเรียกเก็บค่าธรรมเนียมในการจดทะเบียนสิทธิและนิติกรรมในท้องที่ตำบลบางกรวย อำเภอบางกรวยจังหวัดนนทบุรี ซึ่งมีผลบังคับใช้ตั้งแต่วันที่ 1 มกราคม 2525ถึงวันที่ 31 ธันวาคม 2527 ที่ดินของโจทก์โฉนดเลขที่ 7808และโฉนดเลขที่ 7792 ถึง 7796 อยู่ติดถนนจรัญสนิทวงศ์ในระยะ 40 เมตร เป็นที่ดินหน่วยที่ 1 ราคา

ตารางวาละ5,000 บาท ส่วนที่ดินโฉนดเลขที่ 7797 ถึง 7799 อยู่ในซอยแยกจากถนนจรัญสนิทวงศ์ ในระยะ 40 เมตร ถือว่าเป็นที่ดินหน่วยที่ 2 ราคาตารางวาละ 3,000 บาท จำเลยจึงได้พิจารณากำหนดค่าทดแทนที่ดินของโจทก์โฉนดเลขที่ 7808และโฉนดเลขที่ 7792 ถึง 7796 ในราคาตารางวาละ 5,000 บาท เป็นเงินแปลงละ 70,000 บาท และกำหนดค่าทดแทนที่ดินโฉนดเลขที่ 7797 ถึง 7799 ในราคาตารางวาละ 3,000 บาท เป็นเงิน 123,000 บาท 111,000 บาท และ 96,000 บาทตามลำดับ ซึ่งอธิบดีกรมโยธาธิการจำเลยเจ้าหน้าที่เวนคืนอสังหาริมทรัพย์ตามพระราชกฤษฎีกาได้ให้ความเห็นชอบกับค่าทดแทนนั้นแล้ว ค่าทดแทนที่ดินที่จำเลยกำหนดให้โจทก์ดังกล่าวจึงเป็นราคาที่สมควรและยุติธรรมแล้ว

ขอให้ยกฟ้องศาลชั้นต้นพิพากษาให้จำเลยชำระเงินให้แก่โจทก์จำนวน362,000 บาท พร้อมดอกเบี้ยร้อยละ 7.5 ต่อปี นับแต่วันที่28 ธันวาคม 2527 เป็นต้นไปจนกว่า จะชำระเสร็จจำเลยอุทธรณ์ศาลอุทธรณ์พิพากษายืนจำเลยฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า เกี่ยวกับค่าทดแทนในการเวนคืนที่ดินเพื่อสร้างทางหลวงนั้น ประกาศของคณะปฏิวัติ ฉบับที่ 295ลงวันที่ 28 พฤศจิกายน 2515 ข้อ 76 บัญญัติว่า "เงินค่าทดแทนนั้น ถ้าไม่มีบทบัญญัติเป็นพิเศษในพระราชบัญญัติเวนคืนอสังหาริมทรัพย์ ซึ่งออกตามข้อ 63 แล้วให้กำหนดเท่าราคาของทรัพย์สินตามราคาธรรมดาที่ซื้อขายในท้องตลาดในวันดังต่อไปนี้(1) ในวันที่พระราชกฤษฎีกากำหนดเขตที่ดินในบริเวณที่ที่จะเวนคืนใช้บังคับในกรณีที่ได้ตราพระราชกฤษฎีกาเช่นว่านั้น

ฯลฯ" เมื่อพระราชกฤษฎีกากำหนดเขตที่ดินในบริเวณที่ที่จะเวนคืนในท้องที่ อำเภอบางกรวยจังหวัดนนทบุรี และเขตดุสิต เขตบางกอกน้อย กรุงเทพมหานครพ.ศ. 2527 มีผลใช้บังคับตั้งแต่วันที่ 28 ธันวาคม 2527 เป็นต้นไปจึงต้องกำหนดเงินค่าทดแทนให้โจทก์เท่าราคาที่ดินตามราคาธรรมดาที่ซื้อขายในท้องตลาดในวันที่ 28 ธันวาคม 2527ซึ่งเป็นวันที่พระราชกฤษฎีกากำหนดเขตที่ดินในบริเวณที่ที่จะเวนคืนใช้บังคับ ดังนั้น ที่จำเลยกำหนดค่าทดแทนที่ดินให้โจทก์โดยถือหลักเกณฑ์ตามบัญชีกำหนดจำนวนราคาที่ดินตามราคาตลาด เพื่อใช้เงินทุนทรัพย์สำหรับเรียกเก็บค่าธรรมเนียมในการจดทะเบียนสิทธิและนิติกรรมในท้องที่ตำบลบางกรวยอำเภอบางกรวย จังหวัดนนทบุรี ซึ่งประกาศเมื่อวันที่29 ธันวาคม 2524 ให้มีผลใช้ตั้งแต่วันที่ 1 มกราคม 2525ถึงวันที่ 31 ธันวาคม 2527 จึงไม่ถูกต้องและขัดกับประกาศของคณะปฏิวัติฉบับดังกล่าว

เพราะมิใช่ราคาที่ซื้อขายในท้องตลาดในวันที่พระราชกฤษฎีกากำหนดเขตที่ดินในบริเวณที่ที่จะเวนคืนใช้บังคับแม้จำเลยจะได้กำหนดค่าทดแทนที่ดินดังกล่าวให้โจทก์ตามมติของคณะกรรมการดำเนินงานก่อสร้างสะพานข้ามแม่น้ำเจ้าพระยาบริเวณสะพานพระรามหกที่ได้รับแต่งตั้งจากคณะรัฐมนตรีก็ตาม เงินค่าทดแทนที่จำเลยกำหนดให้โจทก์ดังกล่าวก็ไม่ถูกต้องตามความเป็นธรรมโจทก์ย่อมมีสิทธิที่จะฟ้องเรียก เงินค่าทดแทนเพิ่มขึ้นได้ แต่ทางพิจารณาไม่ปรากฏว่าได้มีการซื้อขายที่ดินในบริเวณใกล้เคียงกันในวันที่พระราชกฤษฎีกากำหนดเขตที่ดินในบริเวณที่ที่จะเวนคืนใช้บังคับ คือวันที่28 ธันวาคม 2527 จึงไม่อาจทราบราคาธรรมดาที่ซื้อขายกันในท้องตลาดที่แท้จริงในวันนั้นได้

คงได้ความจากคำเบิกความของนายนิคม คำนวณมาสก ผู้อำนวยการสำนักงานประเมินราคาทรัพย์สิน กรมที่ดิน และนายเวนัย เจริญอาจเจ้าพนักงานที่ดินจังหวัดนนทบุรีพยานโจทก์ว่าในการกำหนดจำนวนราคาที่ดินตามราคาตลาดเพื่อใช้เป็นทุนทรัพย์สำหรับเรียกเก็บค่าธรรมเนียมในการจดทะเบียนสิทธิและนิติกรรม จะนำราคาซื้อขายในท้องตลาดของบุคคลทั่วไปมาประกอบการพิจารณา โดยปกติจะกำหนดราคาสามปีต่อหนึ่งครั้ง และจะต้องทำให้เสร็จก่อนวันที่ 1 มกราคมของปีที่ประกาศใช้บังคับโดยนำรายการซื้อขาย 3 รายสุดท้ายของปีที่สามมาหาค่าเฉลี่ย สำหรับบัญชีกำหนดจำนวนราคาที่ดินตามราคาตลาดเพื่อใช้เป็นทุนทรัพย์สำหรับเรียกเก็บค่าธรรมเนียมในการจดทะเบียนสิทธิและนิติกรรมในท้องที่ตำบลบางกรวย

อำเภอบางกรวย จังหวัดนนทบุรี ซึ่งใช้บังคับตั้งแต่วันที่ 1 มกราคม 2528 ถึงวันที่ 31 ธันวาคม 2530ตามเอกสารหมาย จ.23 ได้ประกาศเมื่อวันที่ 25 ธันวาคม 2527ก่อนวันพระราชกฤษฎีกากำหนดเขตที่ดินในบริเวณที่ที่จะเวนคืนใช้บังคับเพียง 3 วัน เท่านั้น จึงเป็นการกำหนดจำนวนราคาที่ดินตามราคาตลาดที่ใกล้เคียงกับวันที่พระราชกฤษฎีกากำหนดเขตที่ดินในบริเวณที่ที่จะเวนคืนใช้บังคับมากที่สุด ดังนั้นที่ศาลล่างทั้งสองกำหนดค่าทดแทนให้โจทก์โดยถือหลักเกณฑ์ตามบัญชีกำหนดจำนวนราคาที่ดินตามราคาตลาดเพื่อใช้เป็นทุนทรัพย์สำหรับเรียกเก็บค่าธรรมเนียมในการจดทะเบียนสิทธิและนิติกรรมในท้องที่ตำบลบางกรวย อำเภอบางกรวยจังหวัดนนทบุรี ซึ่งใช้บังคับตั้งแต่วันที่ 1 มกราคม 2528 ถึงวันที่31 ธันวาคม 2530 ตามเอกสารหมาย

จ.23 มาประกอบการพิจารณา โดยกำหนดค่าทดแทนให้โจทก์สำหรับที่ดินโฉนดเลขที่ 7808 และโฉนดเลขที่ 7792 ถึง 7796 ซึ่งเป็นที่ดินในหน่วยที่ 1 ราคาตารางวาละ 8,000 บาท และที่ดินโฉนดเลขที่7797 ถึง 7799 ซึ่งเป็นที่ดินในหน่วยที่ 2 ราคาตารางวาละ4,000 บาท ซึ่งจำเลยจะต้องชำระค่าทดแทนเพิ่มขึ้นให้โจทก์อีก 362,222 บาท จึงชอบด้วยเหตุผลและถูกต้องตามความเป็นธรรมแล้ว

ผลคำพิพากษา

พิพากษายืน

ข้อมูลคดี

องค์คณะผู้พิพากษา
สังเวียน รัตนมุง · มานิตย์ จิตต์จันทร์กลับ · จองทรัพย์ เที่ยงธรรม
แหล่งที่มา
กองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกาแผนก
สืบค้นที่ศาลฎีกา
มีเรื่องคล้ายคดีนี้?
เล่าเรื่องของคุณให้ระบบประเมินเบื้องต้นฟรี หรือปรึกษาทนายความที่ดูข้อเท็จจริงของคุณโดยตรง

ข้อมูลคำพิพากษาเพื่อการค้นคว้า ข้อเท็จจริงของแต่ละคดีแตกต่างกัน ไม่ใช่คำแนะนำทางกฎหมายสำหรับเรื่องของคุณ ฉบับที่ใช้อ้างอิงคือฉบับของศาลฎีกา

ติดต่อเรา
เลือกช่องทางที่ต้องการ

ยินดีต้อนรับ 👋
กรอกข้อมูลเพื่อให้เจ้าหน้าที่ติดต่อกลับได้