คำฟ้องและคำให้การ
โจทก์ฟ้องว่า จำเลยเปิดบัญชีเงินฝากกระแสรายวันกับโจทก์ต่อมาจำเลยได้ทำสัญญากู้เบิกเงินเกินบัญชีไว้กับโจทก์อีกเพื่อเบิกเงินเกินบัญชีกับโจทก์อีกสองฉบับตกลงดอกเบี้ยอัตราร้อยละ ๑๕ และ ๑๐ ต่อปีตามลำดับ และยอมให้ทบดอกเบี้ยที่ค้างชำระเป็นต้นเงินตามธรรมเนียมประเพณีการคิดบัญชีของธนาคาร จำเลยได้ทำบันทึกต่ออายุสัญญากู้เบิกเงินเกินบัญชีฉบับแรกออกไปอีก ๑๒ เดือน เพื่อเป็นการประกันหนี้ตามสัญญากู้เบิกเงินเกินบัญชีทั้งสองฉบับ จำเลยได้จำนองที่ดินหลายแปลงพร้อมสิ่งปลูกสร้างไว้กับโจทก์ด้วย หลังจากนั้นจำเลยได้นำเงินเข้าและสั่งจ่ายเช็คถอนเงินจากบัญชีตามสัญญากู้เบิกเงินเกินบัญชีตลอดมาเมื่อครบกำหนดตามสัญญา จำเลยไม่ชำระหนี้ให้เสร็จสิ้น
โจทก์ได้หักเงินฝากประจำที่จำเลยจำนำโจทก์ไว้ชำระหนี้แล้วแต่ไม่พอจำเลยยังเป็นหนี้โจทก์ ๓,๐๔๓,๔๓๒.๗๗ บาท ขอให้บังคับจำเลยไถ่ถอนจำนองเป็นเงิน ๓,๐๔๓,๙๓๒.๗๗ บาท กับดอกเบี้ยอัตราร้อยละ ๑๕ ต่อปีนับแต่วันฟ้องจนกว่าจะชำระเสร็จหากไม่ชำระให้ยึดทรัพย์จำนองขายทอดตลาดเอาเงินชำระหนี้ หากไม่พอให้ศาลยึดทรัพย์อื่นของจำเลยออกขายทอดตลาดชำระหนี้จนครบ
จำเลยให้การว่า ฟ้องโจทก์เคลือบคลุม จำเลยไม่ต้องรับผิดเพราะจำเลยไม่เคยทำสัญญาาบัญชีเดินสะพัดโดยเปิดฝากกระแสรายวันกับโจทก์สัญญากู้เบิกเงินเกินบัญชีไม่ใช่บัญชีเดินสะพัดตามกฎหมาย โจทก์ไม่มีสิทธิคิดดอกเบี้ยทบต้น จำเลยไม่ได้ทำสัญญาจำนอง ไม่เคยจำนำหรือตกลงใด ๆ เกี่ยวกับสมุดคู่ฝากเงินประจำ ขอให้ยกฟ้อง
คำพิพากษาศาลล่าง
ศาลชั้นต้นพิจารณาแล้ว พิพากษาให้จำเลยชำระเงินแก่โจทก์จำนวน ๒,๗๐๓,๙๐๔.๖๐ บาท กับดอกเบี้ยในอัตราร้อยละ ๑๕ ต่อปี ของเงิน ๑,๙๐๐,๐๐๐ บาท และดอกเบี้ยในอัตราร้อยละ ๑๐ ต่อปีของเงินส่วนที่เกิน ๑,๙๐๐,๐๐๐ บาท นับแต่วันที่ ๓ มกราคม ๒๕๒๕ จนกว่าจะชำระเสร็จ หากไม่ชำระให้บังคับจำนองที่ดินพร้อมสิ่งปลูกสร้างตาม น.ส.๓ ขายทอดตลาดชำระหนี้แก่โจทก์ หากได้เงินไม่พอให้ยึดทรัพย์อื่นของจำเลยขายทอดตลาดชำระหนี้จนครบ
จำเลยอุทธรณ์
ศาลอุทธรณ์พิพากษายืน
ศาลฎีกาวินิจฉัย
จำเลยฎีกา
ศาลฎีกาวินิจฉัยปัญหาข้อกฎหมายว่า
จำเลยฎีกาคัดค้านว่าสัญญากู้เบิกเงินเกินบัญชี และหนังสือต่ออายุสัญญาฉบับดังกล่าวออกไปอีก ๑ ปี ตามเอกสารหมาย จ.๓ และ จ.๕ ศาลไม่ควรรับฟัง เพราะมิได้ปิดอากรแสตมป์ตามที่กฎหมายกำหนด และจำเลยให้การปฏิเสธว่าไม่เคยขอทำสัญญาเดินสะพัดบัญชี ศาลฎีกาได้ตรวจคำให้การดังจำเลยอ้างแล้วจำเลยให้การว่า "จำเลยไม่เคยขอทำสัญญาเดินสะพัดบัญชีโดยเปิดฝากกระแสรายวัน เลขที่ ๕๐๓ กับธนาคารโจทก์ สาขาประจวบคีรีขันธ์ และจำเลยขอปฏิเสธต่อสู้คดีต่อไปอีกว่าสัญญากู้เบิกเงินเกินบัญชีและบันทึกต่ออายุสัญญากู้เบิกเงินเกินบัญชีท้ายฟ้อง เอกสารหมายเลข ๓ และ ๔ (คือเอกสารหมาย จ.๓, จ.๔ และ จ.๕ ที่โจทก์ส่งเป็นพยาน) ไม่ใช่บัญชีเดินสะพัดตามกฎหมาย"
จากคำให้การดังกล่าว เห็นว่าไม่มีข้อความตอนใดที่จำเลยปฏิเสธว่าไม่ได้ทำสัญญากู้เบิกเงินเกินบัญชีหรือบันทึกต่ออายุสัญญาดังกล่าวตามเอกสารท้ายฟ้องหมายเลข ๓ และ ๔ (คือเอกสารหมาย จ.๓, จ.๔ และ จ.๕ ที่โจทก์ส่งเป็นพยาน) เมื่อจำเลยไม่ได้ให้การปฏิเสธว่าไม่ได้ทำสัญญาเอกสารดังกล่าว จึงต้องฟังว่า จำเลยได้ทำสัญญากู้เบิกเงินเกินบัญชีตามเอกสารท้ายฟ้องหมายเลข ๓ หรือเอกสารหมาย จ.๓ และได้ทำหนังสือต่ออายุสัญญาฉบับดังกล่าวไปอีก ๑ ปี ตามเอกสารท้ายฟ้องหมายเลข ๔ หรือเอกสารหมาย จ.๕ ที่โจทก์ส่งเป็นพยานดังนั้นจึงไม่ต้องอาศัยสัญญากู้เบิกเงินเกินบัญชีตามเอกสารหมาย จ.๓ หรือบันทึกต่ออายุสัญญากู้เบิกเงินเกินบัญชี เอกสารหมาย จ.๕ ที่โจทก์ไม่ได้ปิดอากรแสตมป์ตามกฎหมายกำหนดมาประกอบการพิจารณาอีก
การที่ศาลจะรับฟังพยานเอกสารที่คู่ความฝ่ายที่ส่งเอกสารนั้น ๆ ให้คู่ความอีกฝ่ายหนึ่งหรือไม่นั้นย่อมอยู่ในดุลพินิจของศาล โดยอาศัยหลักเกณฑ์ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา ๘๗ และเห็นว่าเอกสารหมาย จ.๑๔ ถึง จ.๓๘ รวมตลอดถึงเอกสารหมาย จ.๓๙ ถึง จ.๗๗ จำเลยไม่ได้ปฏิเสธความถูกต้องแท้จริงของเอกสารนั้น ทั้งยังเป็นพยานหลักฐานอันสำคัญซึ่งเกี่ยวกับประเด็นข้อสำคัญในคดีดังวินิจฉัยแล้ว ดังนั้นเพื่อประโยชน์แห่งความยุติธรรม เห็นว่าที่ศาลอุทธรณ์รับฟังพยานเอกสารหมาย จ.๑๔ ถึง จ.๗๗ ชอบด้วยกฎหมายดังกล่าวแล้ว
ที่จำเลยฎีกาว่าเอกสารหมาย ป.จ.๑ นั้น โจทก์ไม่ได้ส่งสำเนาเอกสารนั้นให้จำเลยก่อนวันสืบพยานไม่น้อยกว่าสามวัน ไม่ควรรับฟัง ในปัญหาข้อนี้ ปรากฏว่าพยานเอกสารหมาย ป.จ.๑ นั้น เป็นพยานที่โจทก์ได้ระบุเพิ่มเติมในภายหลังและตามคำแถลงของจำเลยฉบับลงวันที่ ๒๘ กรกฎาคม ๒๕๒๖ ว่า โจทก์ได้ส่งสำเนาเอกสารหมาย ป.จ.๑ ให้จำเลยเมื่อวันที่ ๙ กรกฎาคม ๒๕๒๖ และโจทก์นำสืบเอกสารดังกล่าวเป็นพยานประกอบคำเบิกความนางสาวพจน์สุนีเมื่อวันที่ ๒๘ กรกฎาคม ๒๕๒๖ ที่ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา ๙๐ บัญญัติไว้ความว่า "คู่ความฝ่ายใดอ้างอิงเอกสาร เป็นพยานหลักฐาน ....... ให้ ........ส่งให้แก่คู่ความอีกฝ่ายหนึ่งซึ่งสำเนาเอกสารนั้น ๆ ก่อน วันสืบพยานไม่น้อยกว่าสามวัน
ฯลฯ " นั้นในกรณีที่มีการระบุพยานเพิ่มเติมเช่นนี้จึงหมายความถึงให้ส่งสำเนาเอกสารนั้น ๆ ให้คู่ความอีกฝ่ายหนึ่งก่อนวันที่ทำการนำสืบถึงพยานเอกสารนั้น ๆ จริง ๆ ไม่น้อยกว่าสามวัน มิได้หมายความถึงว่าก่อนวันทำการสืบพยานครั้งแรกของคดี ดังนั้นสำหรับเอกสารหมาย ป.จ.๑ จำเลยได้รับสำเนาเอกสารนี้ก่อนวันที่ทำการสืบพยานไม่น้อยกว่าสามวันแล้ว จึงไม่ต้องห้ามไม่ให้รับฟังดังจำเลยฎีกา
ผลคำพิพากษา
พิพากษายืน
