คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 748/2533

ย่อหลักกฎหมาย

ข้อตกลงต่อท้ายสัญญาเช่าที่ดินที่ว่า "ผู้ให้เช่าสัญญาว่าเมื่อครบกำหนดอายุสัญญานี้แล้ว ผู้ให้เช่าจะให้ผู้เช่าได้เช่าต่อไปอีกเป็นเวลา 10 ปี ทั้งนี้โดยผู้ให้เช่าตกลงยินยอมให้ผู้เช่าเช่าที่ดินดังกล่าวแล้วในค่าเช่าเดือนละ 800 บาท โดยผู้เช่ามิต้องจ่ายเงินเป็นก้อนเพิ่มเติม" นั้น เป็นคำมั่นของผู้ให้เช่า ผู้ให้เช่าตกเป็นฝ่ายลูกหนี้ที่ผู้เช่ามีสิทธิที่จะเรียกร้องบังคับเอาได้ก่อนสัญญาเช่าสิ้นสุดโจทก์ผู้เช่าได้แจ้งความประสงค์ในการที่จะเช่าที่ดินพิพาทต่อไปอีก 10 ปี ให้แก่จำเลยผู้ให้เช่าทราบ และจำเลยได้รับแจ้งแล้วจึงต้องผูกพันตามคำมั่นของตน โดยต้องทำสัญญาให้โจทก์เช่าที่ดินพิพาทต่อไปอีก 10 ปีโจทก์ฟ้องว่า โจทก์ทำสัญญาเช่าที่ดินของจำเลยบางส่วนมีเนื้อที่2 ไร่ 50 ตารางวา ในอัตราค่าเช่าเดือนละ 500 บาท มีกำหนด20 ปี และจำเลยได้ให้คำมั่นต่อโจทก์ว่า เมื่อครบกำหนดสัญญาเช่าแล้วจำเลยจะให้โจทก์เช่าที่ดินนั้นต่อไปอีกเป็นเวลา 10 ปี ในอัตราค่าเช่าเดือนละ 800 บาท สัญญาเช่าดังกล่าวได้ทำเป็นหนังสือและจดทะเบียนต่อพนักงานเจ้าหน้าที่ ก่อนครบกำหนดสัญญาเช่าโจทก์ได้ขอให้จำเลยต่อสัญญาเช่าที่ดินตามคำมั่น แต่จำเลยปฏิเสธขอให้จำเลยจดทะเบียนการเช่าที่ดินดังกล่าว ณ สำนักงานที่ดินจังหวัดกระบี่ มีกำหนด 10 ปี ในอัตราค่าเช่าเดือนละ 800 บาทหากไม่ปฏิบัติตามให้ถือเอาคำพิพากษาของศาลแทนการแสดงเจตนาของจำเลยจำเลยให้การว่า โจทก์เป็นฝ่ายผิดสัญญาเช่าโดยต่อเติมสิ่งปลูกสร้างลงในที่ดินมากกว่าเนื้อที่ที่กำหนดในสัญญา จำเลยจึงไม่ต้องผูกพันตามคำมั่นดังฟ้องของโจทก์ ขอให้ยกฟ้อง ศาลชั้นต้นพิพากษายกฟ้องโจทก์อุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์พิพากษากลับ ให้จำเลยไปจดทะเบียนการเช่าให้โจทก์ตามสัญญาต่อท้ายสัญญาเช่าข้อ 2 ณ สำนักงานที่ดินจังหวัดกระบี่ หากไม่ไปให้ถือเอาคำพิพากษาเป็นการแสดงเจตนาไปจดทะเบียนของจำเลย จำเลยฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "ข้อเท็จจริงรับฟังได้ตามที่คู่ความนำสืบรับและไม่โต้เถียงกันว่า โจทก์ได้ทำสัญญาเช่าที่ดินพิพาทจากจำเลยมีกำหนด 20 ปี ในอัตราค่าเช่าเดือนละ 500 บาท นับแต่วันที่ 24ธันวาคม 2508 โดยทำเป็นหนังสือและจดทะเบียนต่อพนักงานเจ้าหน้าที่ตามเอกสารหมาย จ.1 สัญญาเช่าดังกล่าวมีข้อตกลงต่อท้ายในข้อ 2ว่า "ผู้ให้เช่าสัญญาว่า เมื่อครบกำหนดอายุสัญญานี้แล้ว ผู้ให้เช่าก็จะให้ผู้เช่าได้เช่าต่อไปอีกเป็นเวลา 10 ปี ทั้งนี้โดยผู้ให้เช่าตกลงยินยอมให้ผู้เช่าเช่าที่ดินดังกล่าวในอัตราค่าเช่าเดือนละ800 บาท โดยผู้เช่ามิต้องจ่ายเงินเป็นก้อนเพิ่มเติม" ต่อมาวันที่ 17ธันวาคม 2528 ซึ่งเป็นเวลาก่อนครบกำหนด โจทก์แจ้งให้จำเลยไปทำสัญญาเช่าต่ออีก 10 ปี โดยนัดให้ไปจดทะเบียนการเช่าในวันที่ 23ธันวาคม 2528 จำเลยปฏิเสธที่จะต่อสัญญาเช่าให้ และเสนอขายที่ดินที่ให้เช่าแก่โจทก์