เนื้อความคำพิพากษา
โจทก์ได้ฟ้องจำเลยที่ 1 ต่อศาลแพ่งตามสำนวนคดีดำที่ 982/2494 ขอหย่าและแบ่งทรัพย์สิน ศาลได้พิพากษาเมื่อวันที่ 26 ธันวาคม 2494 ให้คู่ความหย่าขาดจากสามีภรรยากันและให้แบ่งที่ดินโฉนดที่ 3781 แปลงพิพาทนี้ อันเป็นสินสมรสให้โจทก์ได้ 2 ส่วน จำเลยที่ 1 ได้ 1 ส่วน คดีถึงที่สุดข้อที่โต้เถียงกันว่าที่ดินแปลงพิพาทเป็นสินสมรสระหว่างโจทก์กับจำเลยที่ 1 หรือเป็นสินเดิมของจำเลยที่ 1 นั้น ศาลชั้นต้นฟังว่าเป็นสินสมรสของโจทก์กับจำเลยที่ 1การที่จำเลยที่ 1 ขายที่ดินแปลงนี้ ต่างฝ่ายต่างนำสืบโต้แย้งกันฝ่ายโจทก์ว่าไม่รู้ แต่ฝ่ายจำเลยว่าโจทก์รู้เห็นด้วย ศาลชั้นต้นเชื่อว่าโจทก์น่าจะไม่ทราบเรื่องที่จำเลยที่ 1 ขายที่ดินแปลงนี้ไปและวินิจฉัยต่อไปว่า
เมื่อปรากฏว่าที่ดินแปลงนี้ได้โอนทะเบียนถูกต้องตามแบบแห่งนิติกรรมมาเป็นของจำเลยที่ 3 โดยชอบด้วยกฎหมายแล้ว แม้การโอนของจำเลยที่ 1 จะเป็นโมฆียะ เพราะโจทก์มิได้อนุญาตตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 38 ก็ดี แต่ตามมาตรา 1329 บัญญัติว่า "สิทธิของบุคคลผู้ได้มาซึ่งทรัพย์สินโดยมีค่าตอบแทนและสุจริตนั้นท่านว่ามิเสียไป ถึงแม้ว่าผู้โอนทรัพย์สินจะได้ทรัพย์สินนั้นมาโดยนิติกรรมอันเป็นโมฆียะ และนิติกรรมนั้นได้ถูกบอกล้างภายหลัง" ฉะนั้น ฐานะของจำเลยที่ 3 ย่อมไม่ถูกกระทบกระเทือน โจทก์จะขอให้เพิกถอนทำลายนิติกรรมซื้อขายระหว่างจำเลยที่ 1กับจำเลยที่ 3 หาได้ไม่พิพากษายกฟ้องโจทก์โจทก์อุทธรณ์ศาลอุทธรณ์เห็นว่า ถ้าเรื่องเป็นไปตามข้อเท็จจริงดังที่ศาลชั้นต้นฟังมาจำเลยที่ 3 ก็ไม่ได้รับผลคุ้มครองตามความในประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1329 เช่นที่ศาลชั้นต้นยกขึ้นอ้างเพราะการโอนโดยถูกต้องก็คือจำเลยที่ 3รับโอนโดยตรงมาจากจำเลยที่ 1 ทีเดียว
จำเลยที่ 1 เป็นเจ้าของมาแต่เดิม มิใช่ผู้ได้กรรมสิทธิ์ในที่ดินมาโดยบกพร่องเป็นโมฆียะอย่างไร จำเลยที่ 3 ผู้รับโอนจึงมิใช่ผู้รับโอนจากผู้ได้ทรัพย์มาโดยนิติกรรมอันเป็นโมฆียะ แต่จำเลยที่ 3 ทำการซื้อจากผู้บกพร่องในความสามารถ เพราะเป็นหญิงมีสามี ถ้าสามีไม่ได้อนุญาตให้ทำนิติกรรมผูกพันสินบริคณห์เช่นนั้น นิติกรรมการซื้อขายก็ย่อมเป็นโมฆียะชอบที่โจทก์ผู้เป็นสามีผู้โอนจะบอกล้างให้เพิกถอนการโอนนั้นได้ ข้อที่โจทก์รู้เห็นยินยอมให้จำเลยที่ 1 ขายหรือไม่ ศาลอุทธรณ์เห็นพ้องกับศาลชั้นต้นว่าโจทก์น่าจะไม่ทราบในการโอน ทั้งข้อเท็จจริงก็ไม่พอฟังว่าโจทก์ใช้สิทธิโดยไม่สุจริต พิพากษากลับให้ทำลายการขายระหว่างจำเลยที่ 1 กับจำเลยที่ 3 นั้นเสีย
ถอนชื่อออกจากโฉนดที่ดินตามฟ้องจำเลยที่ 2, 3 ฎีกาต่อมาศาลฎีกาปรึกษาคดีนี้แล้ว ข้อเท็จจริงคงฟังได้ดังที่ศาลชั้นต้นยกขึ้นกล่าวว่า ที่ดินแปลงพิพาทเป็นสินสมรสระหว่างโจทก์กับจำเลยที่ 1 และต่อมาจำเลยที่ 1 ได้ขายให้นายกูระบักซิงห์และนายอัตตาซิงห์โดยทำหนังสือกันเองจนในที่สุดจำเลยที่ 3 ได้รับโอนกรรมสิทธิ์ไปโดยมีการแก้ทะเบียนต่อพนักงานเจ้าหน้าที่ ศาลฎีกาเห็นพ้องกับศาลอุทธรณ์ว่ากรณีไม่ต้องด้วยมาตรา 1329 แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ ดังที่ศาลชั้นต้นอ้าง โดยเหตุผลซึ่งศาลอุทธรณ์กล่าวไว้โดยถูกต้องแล้วในชั้นนี้คดีคงมีปัญหาโต้เถียงกันในข้อเท็จจริงแต่เพียงว่า โจทก์ได้รู้เห็นยินยอมให้จำเลยที่ 1 ขายหรือไม่ เมื่อพิเคราะห์ถึงพฤติการณ์ของเรื่องที่เป็นมา
น่าเชื่อคำพยานหลักฐานฝ่ายจำเลยที่ 3 ยิ่งกว่าคำพยานโจทก์กล่าวคือ โจทก์กับจำเลยที่ 1 มีที่ดินแปลงนี้แปลงเดียว โจทก์เองก็รับว่าเคยทำนาแปลงนี้ไฉนโจทก์จะไม่รู้ว่าจำเลยที่ 1 ได้ขายให้แขกไป เพราะแขกผู้ซื้อมอบที่นาให้นายไผ่เช่าทำอยู่หลายปี ระหว่างนั้นโจทก์มิได้ทำนาแปลงนี้เลย ครั้นจำเลยที่ 3 ได้รับโอนกรรมสิทธิ์มาทางทะเบียนและบัดนี้ที่ดินมีราคาสูงกว่าแต่ก่อน โจทก์จึงดำเนินเป็นคดีนี้ขึ้นศาลฎีกาเห็นว่า ข้อเท็จจริงฟังได้ว่าโจทก์ได้รู้เห็นยินยอมให้จำเลยที่ 1 ขายที่ดินแปลงนี้แล้ว ฟ้องของโจทก์ย่อมตกไปจึง
ผลคำพิพากษา
พิพากษากลับคำพิพากษาศาลอุทธรณ์ โดยให้ยกฟ้องโจทก์ค่าธรรมเนียม 3 ศาล และค่าทนายความเป็นเงิน 500 บาท ให้โจทก์ใช้แทนจำเลยที่ 2, 3 ด้วย
