คำฟ้องและคำให้การ
คดีนี้สืบเนื่องจากศาลชั้นต้นพิพากษาให้จำเลยทั้งสองชำระหนี้จำนองแก่โจทก์จำเลยไม่ปฏิบัติตามคำบังคับ โจทก์นำเจ้าพนักงานบังคับคดียึดที่ดินโฉนดที่จำนองเพื่อขายทอดตลาดเอาเงินชำระหนี้ตามคำพิพากษา
ผู้ร้องยื่นคำร้องว่าที่ดินดังกล่าวผู้ร้องมีกรรมสิทธิอยู่ด้วยส่วนหนึ่ง โดยครอบครองเป็นส่วนสัดด้วยเจตนาเป็นเจ้าของโดยความสงบและเปิดเผยตลอดมากว่า ๑๐ ปี ขอให้ปล่อยการยึดที่ดินเฉพาะส่วนดังกล่าว
โจทก์ให้การว่า ข้ออ้างของผู้ร้องไม่อาจยกเป็นข้อต่อสู้โจทก์ผู้ร้องจำนองที่ดินโดยเสียค่าตอบแทนโดยสุจริตและจดทะเบียนสิทธิโดยชอบด้วยกฎหมายแล้ว ศาลชั้นต้นวินิจฉัยว่า โจทก์รับจำนองที่พิพาทโดยสุจริต แม้ผู้ร้องได้กรรมสิทธิ์โดยการครองครอบ แต่ก็ไม่ได้จดทะเบียน จึงยกเป็นข้อต่อสู้โจทก์ไม่ได้พิพากษายกคำร้อง
คำพิพากษาศาลล่าง
ผู้ร้องอุทธรณ์
ศาลอุทธรณ์พิพากษายืน
ศาลฎีกาวินิจฉัย
ผู้ร้องฎีกา
ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า ผู้ร้องฎีกาว่าผู้ร้องได้ครอบครองที่พิพาทโดยความสงบและเปิดเผยด้วยเจตนาเป็นเจ้าของ และเป็นส่วนสัดติดต่อกันมาเป็นเวลากว่า ๑๐ ปี จนที่พิพาทตกเป็นกรรมสิทธิ์แก่ผู้ร้องแล้วตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา ๑๓๘๒ โจทก์จึงไม่มีสิทธิที่จะนำยึดที่พิพาทแปลงนี้ ตามข้ออ้างของผู้ร้องดังกล่าวเป็นที่เห็นได้ว่า ข้ออ้างของการได้มาซึ่งกรรมสิทธิ์ในที่พิพาทของผู้ร้องเป็นการอ้างสิทธิครอบครองโดยอำนาจปรปักษ์
ศาลฎีกาเห็นว่าแม้จะฟังเป็นจริงได้ตามที่ผู้ร้องอ้าง ก็เป็นเพียงการได้มาซึ่งสิทธิอันเกี่ยวกับอสังหาริมทรัพย์โดยทางอื่น อันมิใช่เป็นการได้มาโดยทางนิติกรรม เมื่อผู้ร้องอ้างสิทธิการได้มาซึ่งอสังหาริมทรัพย์ดังกล่าวแต่ผู้ร้องก็ไม่ได้จดทะเบียนสิทธิของตนไว้ จึงไม่อาจทำให้มีการเปลี่ยนแปลงทางทะเบียนได้ ทั้งต้องห้ามมิให้ยกขึ้นเป็นข้อต่อสู้บุคคลภายนอกผู้ได้สิทธิมาโดยเสียค่าตอบแทนและโดยสุจริต และได้จดทะเบียนสิทธิโดยสุจริตแล้ว ดังที่บัญญัติไว้ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา ๑๒๙๙ ส่วนปัญหาว่าโจทก์ผู้รับจำนองรับจำนองไว้โดยสุจริตหรือไม่นั้นเห็นว่าผู้ร้องมิได้กล่าวอ้างหรือยกเป็นประเด็นเพื่อการนำสืบไว้ในคำร้อง
ทั้ง ๆ ที่ภาระการพิสูจน์ตกแต่ฝ่ายตนที่จะหักล้างข้อสันนิษฐานอันเป็นคุณแก่โจทก์ ว่าบุคคลทุกคนกระทำการโดยสุจริตดังที่บัญญัติไว้ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา ๖ คดีจึงไม่มีประเด็นข้อพิพาทว่าโจทก์รับจำนองที่พิพาทไว้โดยสุจริตหรือไม่ ดังนั้นที่ศาลล่างทั้งสองหยิบยกประเด็นนี้ขึ้นวินิจฉัยจึงเป็นการไม่ชอบ และถือว่าเป็นข้อที่ไม่ได้ว่ากล่าวกันมาในศาลชั้นต้นและศาลอุทธรณ์ ข้อฎีกาของผู้ร้องในปัญหาข้อนี้จึงเป็นฎีกานอกประเด็นที่มิได้ว่ากล่าวกันมาแต่ศาลชั้นต้นและศาลอุทธรณ์ ข้อเท็จจริงฟังได้ตามคำร้องของผู้ร้องและคำให้การโจทก์ว่า โจทก์ซึ่งเป็นบุคคลภายนอกเป็นผู้ได้มาซึ่งสิทธิการจำนองที่ดินตามโฉนดพิพาทโดยเสียค่าตอบแทนและโดยสุจริต และได้จดทะเบียนสิทธินั้นโดยสุจริตแล้ว ย่อมได้รับความคุ้มครองในสิทธิแห่งตนตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา ๑๒๙๙ วรรคสอง ผู้ร้องไม่มีสิทธิที่จะขอให้ปล่อยทรัพย์พิพาทที่เจ้าพนักงานบังคับคดีได้ทำการยึดไว้นั้นได้
ผลคำพิพากษา
พิพากษายืน
