มาตรา 83 ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา
หมวด ๑ จับ ขัง จำคุก
ในกรณีที่เจ้าพนักงานเป็นผู้จับ ต้องแจ้งข้อกล่าวหาให้ผู้ถูกจับทราบ หากมีหมายจับให้แสดงต่อผู้ถูกจับ พร้อมทั้งแจ้งด้วยว่า ผู้ถูกจับมีสิทธิที่จะไม่ให้การหรือให้การก็ได้และถ้อยคำของผู้ถูกจับนั้นอาจใช้เป็นพยานหลักฐานในการพิจารณาคดีได้และผู้ถูกจับมีสิทธิที่จะพบและปรึกษาทนายความ หรือผู้ซึ่งจะเป็นทนายความ ถ้าผู้ถูกจับประสงค์จะแจ้งให้ญาติหรือผู้ซึ่งตนไว้วางใจทราบถึงการจับกุมที่สามารถดำเนินการได้โดยสะดวกและไม่เป็นการขัดขวางการจับหรือการควบคุมผู้ถูกจับหรือทำให้เกิดความไม่ปลอดภัยแก่บุคคลหนึ่งบุคคลใด ก็ให้เจ้าพนักงานอนุญาตให้ผู้ถูกจับดำเนินการได้ตามสมควรแก่กรณี ในการนี้ให้เจ้าพนักงานผู้จับนั้นบันทึกการจับดังกล่าวไว้ด้วย
ถ้าบุคคลซึ่งจะถูกจับขัดขวางหรือจะขัดขวางการจับ หรือหลบหนีหรือพยายามจะหลบหนี ผู้ทำการจับมีอำนาจใช้วิธีหรือการป้องกันทั้งหลายเท่าที่เหมาะสมแก่พฤติการณ์แห่งเรื่องในการจับนั้น
แนวคำพิพากษาศาลฎีกาที่เกี่ยวข้อง
38 คดี
พลตำรวจตรวจการณ์ไปพบเรือบรรทุกสุราเถื่อนเรียกให้หยุดก็ไม่หยุด เมื่อเทียบเรือเข้าไปคนในเรือใช้มีดฟันถูกตำรวจ เมื่อเรือห่างกันออกมา 2 ศอก ตำรวจจึงใข้ปืนยิงตายดังนี้เป็นการฆ่าคนตายในการจับกุมเกินกว่าเหตุ
อ่านฉบับเต็ม
มาตราที่วินิจฉัยร่วม:
ป.อ. มาตรา 249
ป.อ. มาตรา 52
ป.อ. มาตรา 53
ป.วิ.อ. มาตรา 83
พลตำรวจตรวจการณ์ไปพบเรือบรรทุกสุราเถื่อนเรียกให้หยุดก็ไม่หยุดเมื่อเทียบเรือเข้าไปคนในเรือใช้มีดฟันถูกตำรวจ เมื่อเรือห่างกันออกมา 2 ศอก ตำรวจจึงใช้ปืนยิงตาย ดังนี้ เป็นการฆ่าคนตายในการจับกุมเกินกว่าเหตุ
อ่านฉบับเต็ม
มาตราที่วินิจฉัยร่วม:
กฎหมายลักษณะอาญา มาตรา 249
กฎหมายลักษณะอาญา มาตรา 52
กฎหมายลักษณะอาญา มาตรา 53
ป.วิ.อ. มาตรา 83
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 766/2486
พ.ศ. 2486
สืบค้นที่ศาลฎีกา
ผู้ไหย่บ้านไปตามจับผู้ต้องหาถานลักทรัพย์ ผู้ต้องหาไม่ได้ต่อสู้ ผู้ไหย่บ้านไม่มีอำนาดก็จับผู้ต้องหานั้น. ผู้ไหย่บ้านมีอาวุธปืนไม่ได้รับอนุญาต แม้จะตั้งไจเอาปืนนั้นไปไช้ไนการจับผู้ต้องหาก็ไม่เปนเหตุไห้พ้นความผิดเพราะไม่ได้กะทำโดยจำเปน. อ้างดีกาที่ 267/2461
อ่านฉบับเต็ม
มาตราที่วินิจฉัยร่วม:
กฎหมายลักษณะอาญา มาตรา 249
กฎหมายลักษณะอาญา มาตรา 50
กฎหมายลักษณะอาญา มาตรา 52
ป.วิ.อ. มาตรา 83
พ.ร.บ.อาวุธปืน เครื่องกระสุนปืน วัตถุระเบิดดอกไม้เพลิงและสิ่งเทียมอาวุธปืน พ.ศ.2477 มาตรา 52
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 766/2486
พ.ศ. 2486
สืบค้นที่ศาลฎีกา
ผู้ไหย่บ้านไปตามจับผู้ต้องหาถานลักทรัพย์ ผู้ต้องหาไม่ได้ต่อสู้ ผู้ไหย่บ้านไม่มีอำนาดก็จับผู้ต้องหานั้น. ผู้ไหย่บ้านมีอาวุธปืนไม่ได้รับอนุญาต แม้จะตั้งไจเอาปืนนั้นไปไช้ไนการจับผู้ต้องหาก็ไม่เปนเหตุไห้พ้นความผิดเพราะไม่ได้กะทำโดยจำเปน. อ้างดีกาที่ 267/2461
อ่านฉบับเต็ม
มาตราที่วินิจฉัยร่วม:
กฎหมายลักษณะอาญา มาตรา 249
กฎหมายลักษณะอาญา มาตรา 50
กฎหมายลักษณะอาญา มาตรา 52
ป.วิ.อ. มาตรา 83
พ.ร.บ.อาวุธปืน เครื่องกระสุนปืน วัตถุระเบิดดอกไม้เพลิงและสิ่งเทียมอาวุธปืน พ.ศ.2477 มาตรา 52
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 493/2486
พ.ศ. 2486
สืบค้นที่ศาลฎีกา
กำนันไช้ไห้ราสดรคุมตัวผู้ต้องหาไปส่งสถานีตำหรวดย่อมถือว่าหยู่ไนระหว่างควบคุมพายได้อำนาด+นัน เมื่อจำเลยมีเจตนาที่จะช่วยเหลือผู้กะทำผิดไห้หลบหนีจากที่คุมขังเช่นนี้ ย่อมมีความผิดตามม.165
อ่านฉบับเต็ม
มาตราที่วินิจฉัยร่วม:
กฎหมายลักษณะอาญา มาตรา 165
กฎหมายลักษณะอาญา มาตรา 166
ป.วิ.อ. มาตรา 79
ป.วิ.อ. มาตรา 82
ป.วิ.อ. มาตรา 83
พ.ร.บ.ลักษณะปกครองท้องที่ พ.ศ.2457 มาตรา 35
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 493/2486
พ.ศ. 2486
สืบค้นที่ศาลฎีกา
กำนันไช้ไห้ราสดรคุมตัวผู้ต้องหาไปส่งสถานีตำหรวดย่อมถือว่าหยู่ไนระหว่างควบคุมพายได้อำนาด+นัน เมื่อจำเลยมีเจตนาที่จะช่วยเหลือผู้กะทำผิดไห้หลบหนีจากที่คุมขังเช่นนี้ ย่อมมีความผิดตามม.165
อ่านฉบับเต็ม
มาตราที่วินิจฉัยร่วม:
กฎหมายลักษณะอาญา มาตรา 165
กฎหมายลักษณะอาญา มาตรา 166
ป.วิ.อ. มาตรา 79
ป.วิ.อ. มาตรา 82
ป.วิ.อ. มาตรา 83
พ.ร.บ.ลักษณะปกครองท้องที่ พ.ศ.2457 มาตรา 35
คำสั่งกรมการอำเภอที่ให้กำนันจับผู้ไม่เสียรัชชูปการโดยไม่มีหมายจับเป็นคำสั่งที่ไม่ชอบด้วยกฎหมาย จำเลยต่อสู้ขัดขวางก็ไม่มีความผิดตามมาตรา 119 เจ้าพนักงานฝ่ายปกครองหรือตำรวจจะจับผู้ใดโดยไม่มีหมายไม่ได้ เว้นแต่จะเข้าข้อยกเว้นตามประมวลวิธีพิจารณาอาญา ม.78 กำนันไปทำการจับกุมคนค้างเงินรัชชูปการตามคำสั่งอำเภอโดยไม่มีหมายจับโดยเชื่อว่าเป็นคำสั่งชอบด้วยกฎหมาย แม้จะได้ใช้กำลังในการจับกุมนั้นด้วย ก็ไม่มีความผิด.
อ่านฉบับเต็ม
มาตราที่วินิจฉัยร่วม:
ป.อ. มาตรา 145
ป.อ. มาตรา 254
ป.อ. มาตรา 255
ป.อ. มาตรา 119
ป.อ. มาตรา 52
ป.วิ.อ. มาตรา 83
ป.วิ.อ. มาตรา 78
โจทก์กระทำผิดตาม พ.ร.บ.รถยนตร์และ พ.ร.บ.จราจรเจ้าพนักงานสั่งให้จับและใส่กุญแจมือและกำชัยมิให้มีประกันนั้น อาจไม่ชอบด้วยประมวลวิธีพิจารณาอาญา ม.83 คดีย่อมเป็นมูลความผิดตามกฎหมายอาญา ม.270 ได้.
อ่านฉบับเต็ม
มาตราที่วินิจฉัยร่วม:
ป.อ. มาตรา 270
ป.วิ.อ. มาตรา 83
มาตรานี้เกี่ยวกับเรื่องของคุณหรือไม่?
ขอรับคำปรึกษา
ทนายความช่วยดูข้อเท็จจริงและบอกทางเลือกที่เหมาะกับคุณ
ตัวบทเพื่อการค้นคว้า ฉบับที่ใช้อ้างอิงทางกฎหมายคือฉบับที่ประกาศในราชกิจจานุเบกษา · ชุดข้อมูลตัวบทกฎหมายไทย (Dhamanoon/thai-code-of-law_dataset, CC-BY 4.0) คัดจากฉบับรวมแก้ไขของสำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา