คำฟ้องและคำให้การ
โจทก์ฟ้อง และร้องเพิ่มเติมว่า โจทก์ที่ ๑ ได้ซื้อช้างเชือกหนึ่งจากโจทก์ที่ ๒ ราคา ๒๐,๐๐๐ บาท ยังมิได้ทำการโอนตั๋วพิมพ์รูปพรรณ เมื่อวันที่ ๒๒ กุมภาพันธ์ ๒๔๙๒ โจทก์ที่ ๑ ได้ขายฝากช้างรายนี้แก่จำเลยเป็นเงิน ๘๐๐๐ ระยะเวลาไถ่ถอนใน ๑ ปี ครั้นเดือนสิงหาคม ๒๔๙๒ โจทก์ที่ ๑ ขอไถ่ถอนการขายฝาก จำเลยก็เพิกถอนเฉยเสีย ภายหลังโจทก์ทราบว่าช้างรายนี้ตาย โดยจำเลยใช้บรรทุกของตรากตรำ ไม่มีเวลาให้พักผ่อนเลย แม้ช้างเจ็บป่วยก็ยังขืนนำไปรับจ้างบรรทุกของหนักโดยไม่มีความเมตตาปราณี เช่นวิญญชนทั้งหลายจึงขอให้จำเลยใช้ค่าสินไหมทดแทนเป็นเงิน ๑๒,๐๐๐ บาท จำเลยต่อสู้ว่า โจทก์ที่ ๒ เป็นผู้ขายฝาก โดยที่ โจทก์ที่ ๑ ไม่ได้เกี่ยวข้อง และช้างตายเพราะงูกัด จำเลยไม่ต้องรับผิด
คำพิพากษาศาลล่าง
ศาลชั้นต้นพิพากษาให้จำเลยใช้ค่าค่าเสียหายแก่โจทก์ที่ ๑ เป็นเงิน ๑๒,๐๐๐ บาท
ศาลอุทธรณ์พิพากษายืน
ศาลฎีกาวินิจฉัย
จำเลยฎีกาต่อมา ศาลฎีกาคงฟังข้อเท็จจริงว่า ช้างตายโดยจำเลยใช้งานเกินสมควร แม้ช้างเจ็บป่วย ก็ไม่ให้หยุดรักษาให้ช้างสมบูรร์เสียก่อน จำเลยต้องรับผิดชดใช้ค่าเสียหายแทนตามมาตรา ๕๐๑ แห่ง ป.ม.แพ่งฯ ส่วนเรื่องอกนาจฟ้องของโจทก์ที่ ๑ ได้ซื้อช้างเชือกหนึ่งจากโจทก์ที่ ๒ ราคา ๒๐,๐๐๐ บาท ยังมิได้ทำการโอนตั๋วพิมพ์รูปพรรณ เมื่อวันที่ ๒๒ กุมภาพันธ์ ๒๔๙๒ โจทก์ที่ ๑ ได้ขายฝากช้างรายนี้แก่จำเลยเป็นเงิน ๘๐๐๐ ระยะเวลาไถ่ถอนใน ๑ ปี ครั้นเดือนสิงหาคม ๒๔๙๒ โจทก์ที่ ๑ ขอไถ่ถอนการขายฝาก จำเลยก็เพิกเฉยเสีย ภายหลังโจทก์ทราบว่าช้างรายนี้ตาย โดยจำเลยใช้บรรทุกของตรากตรำ ไม่มีเวลาให้พักผ่อนเลย แม้ช้างเจ็บป่วยก็ยังขืนนำไปรับจ้างบรรทุกของหนักโดยไม่มีความเมตตาปราณี
เช่นวิญญูชนทั้งหลาย จึงขอให้จำเลยใช้ค่าสินไหมทดแทนเป็นเงิน ๑๒,๐๐๐ บาท จำเลยต่อสู้ว่า โจทก์ที่ ๒ เป็นผู้ขายฝาก โดยโจทก์ที่ ๑ ไม่ได้เกี่ยวข้อง และช้างตายเพราะงูกัด จำเลยไม่ต้องรับผิด ศาลชั้นต้นพิพากษาให้จำเลยใช้ค่าเสียหายแก่โจทก์เป็นเงิน ๑๒๐๐๐ บาท ศาลอุทธรณ์พิพากษายืน
จำเลยฎีกาต่อมา ศาลฎีกาคงฟังข้อเท็จจริงว่า ช้างตายโดยจำเลยใช้งานเกินสมควร แม้ช้างเจ็บป่วย ก็ไม่ให้หยุดรักษาให้ช้างสมบูรณ์เสียก่อน จำเลยต้องรับผิดชดใช้ค่าเสียหายแทนตามมาตรา ๕๐๑ แห่ง ป.ม.แพ่งฯ ส่วนเรื่องอำนาจฟ้องของโจทก์ที่ ๑ นั้น จริงอยู่ทะเบียนช้างยังมิได้เป็นของโจทก์ ที่ ๑ แต่ตามรูปคดีเป็นที่เห็นได้ชัดเจน โดยฝ่ายจำเลยที่ ๑ มิได้โต้แย้งว่า โจทก์ที่ ๑ มิใช่เจ้าของช้างตัวนี้ การที่โจทก์ที่ ๒ ได้ปฏิบัติการไป ก็ในฐานะโจทก์ด้วย และขอให้ใข้ค่าเสียหายแก่โจทก์ ที่ ๑ ซึ่งเป็นเจ้าของช้างอันแท้จริงเช่นนี้ ก็ย่อมบังคับได้
ผลคำพิพากษา
พิพากษายืน
