คำฟ้องและคำให้การ
กรณีสืบเนื่องจากศาลชั้นต้นและศาลอุทธรณ์พิพากษาให้จำเลยเปิดลำห้วยสาธารณประโยชน์ซึ่งอยู่ทางทิศตะวันออกของที่ดินโจทก์กว้าง 1วา ลึก 50 เซนติเมตร ยาว 7 วา ตามฟ้อง คดีถึงที่สุด
โจทก์ยื่นคำร้องว่า จำเลยเปิดลำห้วยสาธารณประโยชน์เพียงบางส่วน ถือว่าจำเลยยังไม่ได้ปฏิบัติตามคำบังคับของศาลศาลชั้นต้นนัดพร้อม จำเลยแถลงว่าขุดคันนาทางด้านทิศตะวันออกของที่ดินโจทก์ตามคำพิพากษาแล้ว แต่น้ำไม่ไหล ถ้าโจทก์เห็นว่าจำเลยขุดไม่ได้ขนาดตามคำพิพากษา ยอมให้โจทก์ขุดให้ได้ตามคำพิพากษา แต่ไม่ให้เลยไปในที่ดินของจำเลย โจทก์แถลงว่าจำเลยขุดนิดเดียว ไม่ได้ขนาดตามคำพิพากษา น้ำจึงไม่ไหลศาลชั้นต้นมีคำสั่งว่าเมื่อจำเลยยอมให้โจทก์ขุดที่ดินตามแนวเขตให้ได้ขนาดตามคำพิพากษาไปจนสุดที่ดินของโจทก์ที่ติดกับที่ดินจำเลยทางด้านทิศใต้ ก็ให้โจทก์ไปขุดที่ดินให้ได้ขนาดตามคำพิพากษา แต่น้ำจะไหลหรือไม่เป็นอีกเรื่องหนึ่ง ถือว่าจำเลยได้ปฏิบัติตามคดีนี้แล้ว
คำพิพากษาศาลล่าง
โจทก์อุทธรณ์ศาลอุทธรณ์พิพากษากลับคำสั่งศาลชั้นต้น ให้จำเลยขุดดินออกจากลำห้วยสาธารณประโยชน์ตามคำพิพากษาศาลชั้นต้นว่าจะทำให้น้ำในนาของโจทก์ไหลออกไปตามลำห้วยสาธารณะประโยชน์ได้ ให้จำเลยใช้ค่าฤชาธรรมเนียมชั้นอุทธรณ์แทนโจทก์ โดยกำหนดค่าทนายความ 500 บาทจำเลยฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "
ศาลชั้นต้นพิพากษาว่า ให้จำเลยเปิดลำห้วยสาธารณประโยชน์ซึ่งอยู่ทางทิศตะวันออกของที่ดินโจทก์ให้กว้าง 1 วาลึก 50 เซนติเมตร ยาว 7 วา และให้จำเลยใช้ค่าเสียหายให้โจทก์ 100บาท
ศาลอุทธรณ์พิพากษายืน คดีถึงที่สุด ฟ้องโจทก์บรรยายว่า จำเลยปิดกั้นลำห้วยสาธารณประโยชน์ โดยการถมดินในลำห้วยซึ่งกว้าง 1 วาสูงจากคันนาประมาณ 70 เซนติเมตร ยาวจากทิศเหนือไปยังทิศใต้ 7 วาปรากฏตามแผนที่สังเขปท้ายฟ้อง ขอให้บังคับจำเลยเปิดลำห้วยสาธารณะประโยชน์ซึ่งอยู่ทางทิศตะวันออกที่ดินโจทก์ให้กว้าง 1 วา ลึก 50เซนติเมตร ยาว 7 วา เห็นว่า โจทก์แถลงรับในวันนัดพร้อมว่าจำเลยขุดที่ดินทางทิศตะวันออกที่ดินของโจทก์สุดที่ดินโจทก์ทางทิศใต้ตามฟ้องแล้ว แต่ขุดไม่ได้ขนาดตามคำพิพากษานั้ำจึงไม่ไหลปัญหาที่จะต้องวินิจฉัยในชั้นนี้จึงมีเพียงว่า จำเลยขุดที่ดินได้ขนาดตามคำพิพากษาศาลชั้นต้นหรือไม่ เมื่อโจทก์ยังโต้แย้งอยู่ว่าจำเลยขุดที่ดินที่จำเลยถมลำห้วยสาธารณประโยชน์ออกไม่ได้ขนาดตามคำพิพากษาศาลชั้นต้นชอบที่ศาลชั้นต้นจะไต่สวนข้อเท็จจริงให้ได้ความเสียก่อนว่าเป็นความจริงดังที่โจทก์แถลงหรือไม่อย่างไร แล้วจึงมีคำสั่งให้จำเลยปฏิบัติให้เป็นไปตามคำพิพากษาศาลชั้นต้นต่อไป
ศาลล่างทั้งสองมีคำสั่งและคำพิพากษาให้จำเลยปฏิบัติโดยไม่มีการไต่สวนดังกล่าวจึงเป็นการไม่ชอบพิพากษายกคำสั่งศาลชั้นต้น ลงวันที่ 22 มีนาคา 2528 และคำพิพากษาศาลอุทธรณ์ ให้ศาลชั้นต้นไต่สวนว่าจำเลยปฏิบัติตามคำพิพากษาศาลชั้นต้นถูกต้องหรือไม่ แล้วมีคำสั่งต่อไปค่าฤชาธรรมเนียมทั้งสามศาลให้รวมสั่งเมื่อมีคำสั่งใหม่".
