Loading...
Kotmai Kotmai
Secondary Logo Secondary Logo
Kotmai Kotmai
Kotmai Kotmai
Home
Secondary Logo Secondary Logo
Forgot password?
สลับบัญชีตัวอย่าง โหมดสาธิต · ไม่ต้องใช้รหัสผ่าน

Supreme Court Judgment No. 1788/2505

พ.ศ. 2505 ศาลฎีกา

Legal principle (summary)

ที่ดินที่ถูกเวนคืน เป็นของกระทรวงกลาโหม แต่ภายหลังไม่ได้ถูกใช้ทำกิจการตามวัตถุประสงค์ของกฎหมายที่เวนคืน โจทก์ซึ่งเป็นทายาทของเจ้าของที่ดินผู้วายชนม์จึงได้ฟ้องกระทรวงกลาโหมเรียกที่ดินคืน คดีถึงที่สุดโดยศาลฎีกาพิพากษาให้โจทก์ชนะคดี และต่อมาได้มีพระราชบัญญัติให้โอนกรรมสิทธิ์ที่ดินที่ถูกเวนคืนให้แก่เจ้าของเดิมหรือทายาทออกประกาศใช้ ดังนี้ เจ้าพนักงานที่ดินจะปฏิเสธไม่ยอมจัดการโอนกรรมสิทธิ์ที่ดินให้แก่โจทก์ตามคำพิพากษาศาลฎีกาโดยอ้างว่าได้มีพระราชบัญญัติดังกล่าวออกมาทับหรือระงับคำพิพากษาฎีกานั้นแล้วหาได้ไม่ แท้จริงพระราชบัญญัติดังกล่าวออกมาเพื่อปฏิบัติการให้เป็นไปตามคำพิพากษาฎีกานั่นเอง

Provisions the court ruled on

คำฟ้องและคำให้การ

โจทก์ฟ้องว่า โจทก์ทั้งสามได้กรรมสิทธิ์ที่ดินโฉนดที่ ๑๒๓๑ ตำบลบุคคโล อำเภอธนบุรี จังหวัดธนบุรี ตามคำพิพากษาฎีกาที่ ๔๕๖ ถึง ๔๗๐/๒๔๙๖ โดยมูลกรณีว่า เดิมที่ดินแปลงนี้นางริ้วมารดาโจทก์เป็นเจ้าของ แต่ได้ถูกเวนคืนตามพระราชกฤษฎีกากำหนดเขตที่ดินในบริเวณที่จะเวนคืนในห้องที่ตำบลบุคคโล ฯ พ.ศ. ๒๔๘๖ และพระราชบัญญัติเวนคืนอสังหาริมทรัพย์ในท้องที่ตำบลบุคคลโล ฯ พ.ศ. ๒๔๘๗ ต่อมานางริ้วตาย โจทก์เป็นผู้รับมรดก นับแต่ประกาศใช้พระราชกฤษฎีกาประกาศใช้พระราชบัญญัติเวนคืนอสังหาริมทรัพย์ดังกล่าวไปแล้วเกินกำหนด ๕ ปี ทางราชการยังมิได้กระทำเพื่อกิจการอันเป็นสาธารณูปโภคหรือเพื่อกิจการเหมืองแร่ตามที่กำหนดไว้ในพระราชบัญญัติเวนคืนอสังหาริมทรัพย์แต่อย่างใด

โจทก์ทั้งสามจึงได้ฟ้องกระทรวงกลาโหมให้ส่งโฉนดคืน และให้เจ้าพนักงานที่ดิน ฯ โอนโฉนดลงนามโจทก์เป็นผู้ถือกรรมสิทธิ์และมอบโฉนดให้โจทก์ ศาลพิพากษาให้โจทก์ชนะคดี คดีถึงที่สุดตามคำพิพากษาฎีกาดังกล่าว ศาลแพ่งได้มีคำสั่งถึงเจ้าพนักงานที่ดินจังหวัดธนบุรีให้จัดการแก้ทะเบียนหลังโฉนดให้โจทก์เป็นผู้ถือกรรมสิทธิ์ต่อไป แต่เจ้าพนักงานที่ดินไม่จัดการให้อ้างว่าทรัพย์สินที่เป็นสาธารณสมบัติของแผ่นดินจะโอนแก่กันมิได้ตามความตอนท้ายของมาตรา ๓๒ แห่งพระราชบัญญัติว่าด้วยการเวนคืนอสังหาริมทรัพย์ พ.ศ. ๒๔๗๗ ต่อมาวันที่ ๑ กุมภาพันธ์ ๒๕๐๓ ได้ประกาศใช้พระราชบัญญัติโอนกรรมสิทธิ์อสังหาริมทรัพย์ของกระทรวงกลาโหมซึ่งได้มาตามพระราชบัญญัติเวนคืนอสังหาริมทรัพย์ในท้องที่ตำบลบุคคโล

ฯ พ.ศ. ๒๔๘๗ ให้แก่เจ้าของที่ดิน พ.ศ. ๒๕๐๓ ศาลแพ่งได้มีหนังสือถึงเจ้าพนักงานที่ดินจังหวัดธนบุรีให้ดำเนินการตามคำพิพากษาของศาลต่อไป เจ้าพนักงานที่ดินจังหวัดธนบุรีกลับมีหนังสือถึงโจทก์ว่าการโอนที่ดินโฉนดที่ ๑๒๓๑ นี้ เป็นการโอนตามพระราชบัญญัติโอนกรรมสิทธิ์อสังหาริมทรัพย์ของกระทรวงกลาโหม ฯ ให้แก่เจ้าของเดิม พ.ศ. ๒๕๐๓ ซึ่งกรมที่ดินได้มีคำสั่งวางระเบียบวิธีการไว้แล้ว เมื่อปรากฏว่านางริ้วเป็นผู้ถือกรรมสิทธิ์เดิมไว้วายชนม์ไปแล้ว ก็ให้ทายาทมาติดต่อขอจดทะเบียนต่อพนักงานเจ้าหน้าที่เพื่อดำเนินการต่อไป และต้องประกาศมรดกให้ทายาทเจ้าของที่ทราบ และจดทะเบียนประเภทมรดกมิใช่ปฏิบัติตามคำสั่งศาล โจทก์ไม่เห็นด้วยดังที่เจ้าพนักงานที่ดินจังหวัดธนบุรีอ้าง จึงขอให้ศาลพิพากษาให้จำเลยทั้งสองจัดการโอนกรรมสิทธิ์ที่ดิน โฉนดที่ ๑๒๓๑ ลงชื่อโจทก์เป็นผู้ถือกรรมสิทธิ์ตามคำพิพากษาและคำสั่งของศาล

จำเลยทั้งสองให้การต่อสู้คดี ในวันชี้สองสถาน โจทก์รับว่านายเจริญเป็นทายาทของนางริ้วเช่นเดียวกับโจทก์และโจทก์จำเลยรับข้อเท็จจริงตามฟ้องและคำให้การและหลักฐานที่อ้างอิง แล้วต่างแถลงไม่สืบพยาน ศาลแพ่งพิาพากษาให้จำเลยทั้งสองจัดการจดทะเบียนกรรมสิทธิ์ให้โจทก์เป็นเจ้าของที่ดินโฉนดที่ ๑๒๓๑ ลงชื่อโจทก์เป็นผู้ถือกรรมสิทธิ์ต่อไป

คำพิพากษาศาลล่าง

จำเลยทั้งสองอุทธรณ์

ศาลอุทธรณ์พิพากษายืน

ศาลฎีกาวินิจฉัย

จำเลยทั้งสองฎีกา

ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า ตามพระราชบัญญัติโอนกรรมสิทธิ์อสังหาริมทรัพย์ของกระทรวงกลาโหม ฯ ให้แก่เจ้าของเดิม พ.ศ. ๒๕๐๓ มาตรา ๓ และหมายเหตุท้ายพระราชบัญญัตินี้ ย่อมเห็นได้อยู่ชัด ๆ แล้วว่า ที่ดินที่โจทก์ฟ้องขอให้จำเลยทำการโอนในคดีนี้ได้มีกฎหมาย คือ พระราชบัญญัติดังกล่าวระบุให้โอนกรรมสิทธิ์ที่ดินที่ถูกเวนคืนกลับคืนให้แก่เจ้าของเดิมแล้ว การที่จำเลยโต้แย้งว่าพระราชบัญญัตินี้ออกมาทับหรือระงับคำพิพากษาที่ให้คืนที่โจทก์นั้น เห็นว่ากลับเป็นเรื่องตรงกันข้าม คือ พระราชบัญญัติดังกล่าวแล้วออกมาเพื่อปฏิบัติการให้เป็นไปตามคำพิพากษาของศาลฎีกานั่นเอง หาใช่เพื่อลบล้างคำพิพากษาฎีกาไม่ ฯลฯ และเห็นต่อไปว่าพระราชบัญญัติดังกล่าว มาตรา ๓ ให้โอนคืนแก่เจ้าของเดิมตามบัญชีท้ายพระราชบัญญัตินี้หรือทายาท เมื่อโจทก์เป็นทายาทของนางริ้วเจ้าของเดิมและได้กรรมสิทธิ์ในที่ดินโฉนดที่ ๑๒๓๑ ตามคำพิพากษา ก็ชอบที่จ่ำเลยจะปฏิบัติการให้เป็นไปตามคำพิพากษาที่มีพระราชบัญญัติเวนคืนสนับสนุน ฯลฯ

ศาลฎีกาเห็นว่า โจทก์ทั้งสามในคดีนี้ได้เป็นโจทก์ฟ้องกระทรวงกลาโหมเป็นจำเลยเรียกที่ดินรายนี้ตามคำพิพากษาฎีกาดังกล่าว และศาลฎีกาได้พิพากษาให้กระทรวงกลาโหม จำเลยคืนที่ดินรายนี้ให้แก่โจทก์ทั้งสาม ซึ่งคำพิพากษาของศาลฎีกานี้ก็ได้มีพระราชบัญญัติออกมา เพื่อปฏิบัติการให้เป็นไปตามคำพิพากษาดังกล่าวข้างต้นแล้ว จำเลยย่อมมีหน้าที่ ๆ จะต้องจัดการโอนที่ดินรายนี้ให้แก่โจทก์ หาชอบที่จะมาห่วงระวังรักษาผลประโยชน์ของนายเจริญซึ่งจำเลยอ้างว่าเป็นทายาทคนหนึ่งของนางริ้วทั้ง ๆ ที่นายเจริญหาได้ปรากฎตัวเข้ามาเป็นคู่ความ ทั้งในคดีก่อนนี้และคดีนี้แต่ประการใดไม่ หากนายเจริญจะมีสิทธิในฐานะทายาทของนางริ้วอย่างไร ก็ชอบที่จะไปว่ากล่าวกับโจทก์เอาเองได้ ฯลฯ

Result

พิพากษายืน

Matter details

Panel of judges
เชื้อ คงคากุล · ประกอบ หุตะสิงห์
Lower court
ศาลแพ่ง - นายประสาท สุคนธมาน
ศาลอุทธรณ์ - นายสุทิน เกษคุปต์
Source
กองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกาแผนก
Facing a similar situation?
Describe your situation for a free initial check, or consult a lawyer who will look at your own facts.

Judgments on the same provisions

Supreme Court Judgment No. 273/2511

คูขวางเป็นที่สาธารณสมบัติของแผ่นดินสำหรับพลเมืองใช้ร่วมกัน แม้จะตื้นเขินขึ้นตามธรรมชาติก็ตามเมื่อทางราชการยังมิได้ ตราพระราชกฤษฎีกาเพิกถอนสภาพการเป็นสาธารณสมบัติของแผ่นดิน สำหรับพลเมืองใช้ร่วมกันตามปร…

Supreme Court Judgment No. 367/2568

แม้ที่ดินซึ่งเป็นที่ตั้งบ้านพิพาทไม่มีหนังสือสำคัญแสดงกรรมสิทธิ์ เป็นสาธารณสมบัติของแผ่นดินประเภทที่ดินรกร้างว่างเปล่า ตาม ป.พ.พ. 1304 (1) ซึ่งราษฎรที่เข้ายึดถือครอบครองอยู่ไม่มีสิทธิครอบครองโดยชอบด้ว…

Supreme Court Judgment No. 4984/2568

ศาลฎีกาโดยมติที่ประชุมใหญ่ เห็นควรยกปัญหาข้อกฎหมายตามที่จำเลยแก้ฎีกาขึ้นวินิจฉัยเสียก่อนว่า ศาลฎีกาจะรับฟังข้อเท็จจริงในคดีนี้แตกต่างไปจากคดีก่อนได้หรือไม่ เห็นว่า เมื่อคดีก่อนโจทก์ซึ่งเป็นจำเลยในคดีน…

Supreme Court Judgment No. 1282/2568

คดีที่จำเลยกล่าวอ้างการได้มาซึ่งกรรมสิทธิ์ในที่ดินโฉนดเลขที่ 2648 ที่มีชื่อโจทก์เป็นเจ้าของกรรมสิทธิ์โดยการครอบครองปรปักษ์และศาลชั้นต้นมีคำสั่งบังคับให้ตามที่ขอ มิใช่เป็นคดีที่เมื่อมีข้อโต้แย้งสิทธิเก…

Supreme Court Judgment No. 8084/2567

คำวินิจฉัยของศาลล้มละลายกลางในคดีที่บรรษัทบริหารสินทรัพย์ไทย ยื่นคำร้องขอให้ศาลมีคำสั่งพิทักษ์ทรัพย์เด็ดขาดบริษัท อ. ลูกหนี้ และพิพากษาให้เป็นบุคคลล้มละลาย ว่าหนี้ตามสัญญากู้เบิกเงินเกินบัญชีขาดอายุคว…

Judgments are provided for research. Every case turns on its own facts and this is not legal advice for your matter; the authoritative version is the Supreme Court's.

Contact Us
Choose a channel

Welcome 👋
Fill in your details so our team can follow up