คำฟ้องและคำให้การ
โจทก์ฟ้องว่า จำเลยที่ 1 โดยจำเลยสที่ 2 ในฐานะกรรมการของจำเลยที่ 1 และในฐานะส่วนตัวได้สั่งจองพื้นคอนกรีตสำเร็จรูปของโจทก์เพื่อนำไปใช้กับอาคารพาณิชย์ ต่อมาขณะที่โจทก์เตรียมงานเพื่อส่งมอบพื้นคอนกรีตแก่จำเลยจำเลยทั้งสองแจ้งขอยกเลิกสัญญา ทำให้โจทก์เสียหายเพราะได้ลงทุนซื้อวัสดุอุปกรณ์และจัดหาช่าง โจทก์ได้แจ้งยกเลิกการรับจองไปยังจำเลยและเรียกให้ชดใช้ค่าเสียหายดังกล่าวแล้วขอให้บังคับจำเลยทั้งสองร่วมกันหรือแทนกันใช้ค่าเสียหายแก่โจทก์จำเลยทั้งสองให้การว่า จำเลยทำสัญญากับโจทก์จริง แต่การติดตั้งจะต้องทำในกำหนดเวลาที่ระบุไว้ มิฉะนั้นจะทำให้จำเลยที่ 1 เสียหายขาดทุนสัญญาจึงกำหนดเวลาติดตั้งพื้นคอนกรีตไว้แน่นอน
คือต้นเดือนกันยายัน 2522 แต่เมื่อถึงกำหนดเวลาดังกล่าวโจทก์ไม่จัดส่งมอบและติดตั้งพื้นคอนกรีต จนล่วงเลยเวลาพอสมควรแล้วแสดงว่าโจทก์ประสงค์จะเลิกสัญญา จำเลยที่ 2 จึงบอกเลิกสัญญาโจทก์ไม่ได้เตรียมงานหล่อพื้นคอนกรีตและไม่ได้รับความเสียหาย ขอให้ยกฟ้องศาลชั้นต้นวินิจฉัยว่า จำเลยทั้งสองมิได้เป็นฝ่ายผิดสัญญา พิพากษายกฟ้องโจทก์อุทธรณ์ศาลอุทธรณ์พิพากษายืนโจทก์ฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยปัญหาข้อกฎหมายว่า
ศาลฎีกาวินิจฉัย
ที่โจทก์ฎีกาว่า คดีนี้จำเลยทั้งสองสืบพยานภายหลังและได้นำสืบว่า เมื่อประมาณวันที่ 10 กันยายน 2522 โจทก์ยังไม่ได้นำพื้นคอนกรีตสำเร็จรูปที่สั่งจองมาส่ง จำเลยที่ 2 จึงได้โทรศัพท์เร่งรัดให้โจทก์นำมาส่ง โดยติดต่อกับนายธาดาซึ่งเป็นตัวแทนโจทก์มาติดต่อให้จำเลยซื้อพื้นคอนกรีตสำเร็จรูปและทำหนังสือสั่งจองไว้ตามเอกสารหมาย จ.3 เป็นการนำสืบเปลี่ยนแปลงแก้ไขคำของนายจรัส ขวัญวิเชียร พยานโจทก์ที่นำสืบก่อน แต่จำเลยทั้งสองไม่ได้ถามค้านไว้ในขณะที่นายจรัสเบิกความ จึงไม่ชอบด้วยประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 89 และโจทก์ก็ได้คัดค้านไว้แล้ว ศาลจะรับฟังพยานจำเลยในเรื่องดังกล่าวไม่ได้ นั้น ข้อเท็จจริงได้ความว่าในวันที่โจทก์นำนายจรัสเข้าเบิกความเป็นพยานเมื่อวันที่ 20 พฤษภาคม 2525 จำเลยทั้งสองกับทนายไม่ได้มาศาลโดยทนายจำเลยได้ยื่นคำร้องขอเลื่อนคดีและมอบฉันทะให้เสมียนทนายมาศาลเพื่อยืนคำร้องฟังคำสั่งศาลและกำหนดวันนัดพิจารณาคดี แต่ศาลชั้นต้นไม่อนุญาตให้เลื่อนคดีและให้โจทก์สืบพยานไปฝ่ายเดียว
รูปคดีจึงเป็นเรื่องทนายจำเลยไม่มีโอกาสซักค้านพยานโจทก์หาใช่ทนายจำเลยไม่ยอมซักค้านเพื่อเอาเปรียบในเชิงคดีไม่ และเรื่องที่จำเลยทั้งสองนำสืบก็ตรงตามข้อสู้ในคำให้การซึ่งเป็นประเด็นข้อพิพาทที่ศาลจะต้องวินิจฉัยว่าฝ่ายใดผิดสัญญาด้วย จึงไม่ขัดหรือต้องห้ามตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 89 วรรคสอง ยิ่งกว่านั้น ในวรรคสามของมาตรานี้ยังให้ศาลมีอำนาจใช้ดุลพินิจรับฟังคำพยานเช่นว่านี้เพื่อประโยชน์แห่งความยุติธรรมได้อีกที่โจทก์ฎีกามาอีกข้อหนึ่งว่า ตามสัญญาเอกสารหมาย จ.3 ที่ได้กำหนดเวลาให้โจทก์ไปส่งมอบและติดตั้งพื้นคอนกรีตสำเร็จรูปประมาณต้นเดือนกันยายน 2522 ไม่ได้หมายความว่าโจทก์จะผิดสัญญาทันทีหากโจทก์ไม่ไปส่งมอบและติดตั้งพื้นคอนกรีตสำเร็จรูป
ณ สถานที่ก่อสร้างให้แก่จำเลยทั้งสองภายในกำหนดเวลาดังกล่าวตามที่ศาลอุทธรณ์วินิจฉัยไว้เพราะจำเลยทั้งสองก็มีหน้าที่ต้องจัดเตรียมสถานที่ก่อสร้างให้พร้อมที่จะรับมอบและให้คนของโจทก์เข้าไปดำเนินการติดตั้งพื้นคอนกรีตสำเร็จรูปภายในกำหนดเวลาเดียวกัน การที่โจทก์สอบถามจำเลยก่อนว่าได้จัดเตรียมสถานที่ไว้เพื่อจะรับมอบพื้นคอนกรีตสำเร็จรูปแล้วหรือยัง จึงเป็นเรื่องที่โจทก์ขอปฏิบัติตามสัญญาแต่จำเลยทั้งสองยังไม่ได้จัดเตรียมสถานที่ไว้ ต้องถือว่าจำเลยทั้งสองเป็นฝ่ายผิดสัญญานั้น เห็นว่า ตามสัญญาดังกล่าวได้กำหนดเวลาให้โจทก์ปฏิบัติการชำระหนี้แก่จำเลยไว้ชัดแจ้งแล้ว ไม่มีระบุไว้ในสัญญาข้อใดให้โจทก์ต้องสอบถามจำเลยก่อนที่จะส่งมอบพื้นคอนกรีตสำเร็จรูปตามข้อโต้แย้งของโจทก์ และศาลอุทธรณ์ฟังข้อเท็จจริงว่าโจทก์ยังมิได้หล่อพื้นคอนกรีตสำเร็จรูปเพื่อจะส่งมอบให้แก่จำเลยตามสัญญาเนื่องจากโจทก์ต้องรอหาซิเมนต์อยู่
ถึงกลางเดือนกันยายน 2522 โจทก์ก็ยังไม่ไปติดตั้งพื้นคอนกรีตสำเร็จรูป เพียงโทรศัพท์ติดต่อสอบถามจำเลยเท่านั้น จึงเป็นเรื่องโจทก์ไม่อาจส่งมอบและติดตั้งพื้นคอนกรีตสำเร็จรูปให้แก่จำเลยภายในกำหนดเวลาตามสัญญาได้ ต้องถือว่าโจทก์เป็นฝ่ายผิดสัญญาเองพิพากษายืน
