คำฟ้องและคำให้การ
คดีนี้สืบเนื่องจากศาลชั้นต้นพิพากษาลงโทษจำคุกจำเลยที่ 1ที่ 2 และที่ 3 ฐานรับของโจรคนละ 2 ปี และสั่งริบรถยนต์หมายเลขทะเบียน 3 ก-4429 กรุงเทพมหานคร ของกลาง ยกฟ้องจำเลยที่ 4 จำเลยที่ 1 ที่ 2 ที่ 3 อุทธรณ์ คดีอยู่ระหว่างพิจารณาของศาลอุทธรณ์ผู้ร้องยื่นคำร้องว่า รถยนต์ที่ศาลสั่งริบเป็นของผู้ร้อง ผู้ร้องมิได้รู้เห็นเป็นใจในการกระทำความผิด ขอให้ศาลสั่งคืนรถยนต์คันดังกล่าวแก่ผู้ร้องโจทก์ยื่นคำคัดค้านว่า ผู้ร้องมิใช่เจ้าของรถยนต์ของกลางผู้ร้องรู้เห็นเป็นใจกับพวกจำเลยในการกระทำผิดคดีนี้ กรรมสิทธิ์ในรถยนต์ของกลางได้โอนเป็นของนายดุษฎี บุญพลอย ตั้งแต่วันที่ 26กันยายน 2528 แล้ว ขอให้ยกคำร้องศาลชั้นต้นไต่สวนแล้ว
มีคำสั่งให้คืนรถยนต์โฟล์คสวาเกนหมายเลขทะเบียน 3 ก-4429 กรุงเทพมหานคร ของกลาง ให้แก่ผู้ร้องโจทก์อุทธรณ์ศาลอุทธรณ์พิพากษากลับ ให้ยกคำร้องของผู้ร้องผู้ร้องฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า เดิมผู้ร้องเป็นเจ้าของรถยนต์ของกลางตามสำเนารายการของรถที่จดทะเบียนเอกสารหมาย ร.1 เมื่อวันที่ 26กันยายน 2528 ผู้ร้องได้ขายรถยนต์ของกลางให้แก่นายดุษฎี บุญพลอยไปในราคา 27,000 บาท นายดุษฎีชำระเงิน 19,000 บาท ในวันทำสัญญาและรับรถยนต์ไปแล้วตามเอกสารหมาย ร.2
ศาลฎีกาวินิจฉัย
ผู้ร้องฎีกาอ้างว่า สัญญาดังกล่าวมีข้อความว่าผู้ขายจะโอนรถยนต์ให้ต่อเมื่อได้รับเงินที่ค้างเรียบร้อยแล้ว การซื้อขายรถยนต์ระหว่างผู้ร้องกับนายดุษฎีจึงเป็นสัญญาซื้อขายมีเงื่อนไข กรรมสิทธิ์ในรถยนต์ยังเป็นของผู้ร้องจนกว่าจะได้มีการโอนทะเบียน เมื่อนายดุษฎีไม่ชำระเงินส่วนที่เหลือจึงเป็นฝ่ายผิดสัญญา และผู้ร้องไม่จำต้องโอนทะเบียนรถยนต์ให้ผู้ร้องจึงมีสิทธิมาร้องขอคืนรถยนต์คันดังกล่าวนั้น เห็นว่า สัญญาซื้อขายตามเอกสารหมาย ร.2 มีข้อความว่า ผู้ขายสัญญาจะโอนรถยนต์3 ก-4429 เมื่อรับเงินที่ค้างเรียบร้อยแล้ว แสดงว่าคู่สัญญาตกลงจะโอนกรรมสิทธิ์ในรถยนต์ที่ซื้อขายกันต่อเมื่อนายดุษฎีผู้ซื้อได้ชำระราคาส่วนที่เหลืออีก 8,000 บาทแล้ว
สัญญาดังกล่าวจึงเป็นสัญญาซื้อขายมีเงื่อนไขตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 459ฉะนั้นกรรมสิทธิ์ในรถยนต์คันพิพาทจึงยังคงเป็นของผู้ร้อง ที่ศาลอุทธรณ์เห็นว่ากรรมสิทธิ์รถยนต์คันพิพาทโอนไปยังนายดุษฎีผู้ซื้อแล้วนั้น ศาลฎีกาไม่เห็นพ้องด้วย ฎีกาผู้ร้องฟังขึ้น สำหรับปัญหาว่าผู้ร้องรู้เห็นเป็นใจในการกระทำผิดของจำเลยหรือไม่ ศาลฎีกาเห็นสมควรวินิจฉัยปัญหาข้อนี้ไปทีเดียวโดยไม่ต้องย้อนสำนวนไปให้ศาลอุทธรณ์วินิจฉัยอีก ผู้ร้องนำสืบว่าตั้งแต่ส่งมอบรถยนต์ของกลางให้นายดุษฎีผู้ซื้อไป นายดุษฎีก็หายหน้าไป และผู้ร้องไม่ได้ยุ่งเกี่ยวกับรถยนต์คันดังกล่าวอีก จนเจ้าพนักงานตำรวจแจ้งให้ไปรับรถคืน ผู้ร้องจึงไปขอรับรถยนต์ของกลางคืน ซึ่งพันตำรวจโทปรีชาจินดาวัฒน์
พนักงานสอบสวนได้มาเบิกความยืนยันว่า ผู้ร้องได้นำหลักฐานภาพถ่ายทะเบียนรถและสัญญาจะซื้อจะขายไปแสดงต่อพยาน และพยานได้สอบถามนายดุษฎีแล้ว นายดุษฎีไม่โต้แย้งกรรมสิทธิ์รถยนต์ของกลาง พยานจึงคืนรถยนต์ให้ผู้ร้องไปเก็บรักษาไว้ เพราะที่สถานีตำรวจนครบาลสุทธิสารไม่มีที่เก็บ โดยพยานได้ลงบันทึกประจำวันไว้ปรากฏตามเอกสารหมาย ร.3 ประกอบกับโจทก์มิได้สืบพยานให้เห็นเป็นอย่างอื่น พยานหลักฐานของผู้ร้องที่นำสืบมาจึงฟังได้ว่า ผู้ร้องมิได้รู้เห็นเป็นใจในการกระทำผิดของจำเลย เมื่อผู้ร้องสามารถพิสูจนได้ว่าผู้ร้องเป็นเจ้าของรถยนต์ของกลางที่แท้จริงและมิได้รู้เห็นเป็นใจในการกระทำผิดของจำเลย จึงต้องคืนรถยนต์ของกลางให้แก่ผู้ร้องพิพากษากลับ ให้คืนรถยนต์ของกลางคันหมายเลขทะเบียน 3 ก-4429กรุงเทพมหานคร ให้แก่ผู้ร้อง.
