คำฟ้องและคำให้การ
โจทก์ฟ้องว่า โจทก์เป็นพนักงานประจำของจำเลย เมื่อวันที่ 27 กุมภาพันธ์ 2527โจทก์ทำรายงานต่อจำเลยขอจำเลยขออนุมัติซื้อแบตเตอรี่ 6 หม้อ โดยมีเงื่อนไขว่าโจทก์จะชำระเงินค่าแบตเตอรี่ภายใน 30 วันนับแต่วันรับของจำเลยอนุมัติแล้ว ต่อมาเมื่อครบกำหนดชำระเงิน โจทก์ไม่สามารถชำระเงินได้ และได้แจ้งเหตุจำเป็นแก่จำเลยแล้ว จำเลยได้ตั้งกรรมการกล่าวหาว่าโจทก์ไม่ชำระหนี้ภายในกำหนดเป็นการรายงานเท็จต่อผู้บังคับบัญชา และลงโทษตัดเงินเดือนโจทก์ 10 เปอร์เซ็นต์มีกำหนด 10 เดือน ซึ่งต่อมาได้เปลี่ยนเป็นลงโทษลดขั้นเงินเดือน 1 ขั้น การลงโทษดังกล่าวเป็นการฝ่าฝืนข้อบังคับขององค์การแบตเตอรี่ ซึ่งเป็นข้อตกลงเกี่ยวกับสภาพการจ้าง ขอให้ศาลพิพากษาให้จำเลยเพิกถอนยกเลิกคำสั่งดังกล่าวและให้จำเลยใช้ค่าเสียหายแก่โจทก์จำเลยทั้งสองให้การว่า
การลงโทษโจทก์มิใช่เป็นการกลั่นแกล้งแต่เป็นเพราะโจทก์ทำผิดวินัยของจำเลย การระบุเงื่อนไขในการชำระเงินค่าแบตเตอรี่ของจำเลยเป็นการผิดไปจากประกาศองค์การแบตเตอรี่ฯ เป้นการหลอกลวงผู้บังคับบัญชา ทั้งการที่โจทก์ไม่ชำระหนี้ภายในเวลากำหนดนั้น ตามประกาศองค์การแบตเตอรี่ฯ ถือว่าเป็นการรายงานเท็จต่อผู้บังคับบัญชา จำเลยจึงมีอำนาจลงโทษโจทก์ได้ ขอให้ยกฟ้องศาลแรงงานกลางวินิจฉัยว่า การที่โจทก์ไม่ชำระหนี้ภายในเวลากำหนดเป็นเพียงโจทก์ผิดนัดชำระหนี้ ไม่ใช่การรายงานเท็จต่อผู้บังคับบัญชา คำสั่งลงโทษของจำเลยเป็นคำสั่งที่ไม่ชอบ พิพากษาให้เพิกถอนคำสั่งของจำเลยที่ 117/2527 ลงวันที่ 31 สิงหาคม 2527 คำขออื่นให้ยกจำเลยทั้งสองอุทธรณ์ต่อศาลฎีกาศาลฎีกาแผนกคดีแรงงานวินิจฉัยปัญหาข้อกฎหมายว่า ข้อเท็จจริงได้ความว่าโจทก์เป็นพนักงานประจำของจำเลย
โจทก์ทำรายงานเสนอต่อจำเลยที่ 2 เพื่อขออนุมัติซื้อแบตเตอรี่ของจำเลยที่ 1 โดยมีเงื่อนไขว่าโจทก์จะชำระเงินภายใน 30 วันนับแต่วันรับของ จำเลยที่ 2 อนุมัติแล้ว ต่อมาโจทก์ไม่ชำระเงินภายในกำหนดจำเลยที่ 2 ตั้งคณะกรรมการสอบสวนโจทก์ กล่าวหาว่าโจทก์ทำรายงานดังกล่าวเป็นการรายงานเท็จต่อผู้บังคับบัญชา และเมื่อสอบสวนเสร็จแล้ว จำเลยที่ 2เห็นว่าการกระทำของโจทก์เป็นความผิดฐานรายงานเท็จต่อผู้บังคับบัญชาจึงมีคำสั่งที่ 117/2527 ลงวันที่ 31 สิงหาคม 2527 ลงโทษโจทก์โดยลดขั้นเงินเดือน1 ขั้น
ศาลฎีกาวินิจฉัย
ศาลฎีกาเห็นว่า กรณีจะถือว่าลูกจ้างกระทำความผิดฐานรายงานเท็จต่อผู้บังคับบัญชานั้น จะต้องเป็นกรณีที่ลูกจ้างรายงานเหตุการณ์ซึ่งเกิดขึ้นในอดีตหรือในปัจจุบันไม่ตรงต่อความจริง โดยลูกจ้างรู้ถึงเหตุการณ์ที่แท้จริงอยู่แล้วแต่กรณีที่ลูกจ้างรายงานถึงเหตุการณ์ซึ่งคาดว่าจะเกิดขึ้นในอนาคต แม้ในเวลาต่อมาจะปรากฏว่าไม่มีเหตุการณ์เกิดขึ้นหรือมิได้เป็นไปดังรายงานก็ตาม ก็ถือไม่ได้ว่าเป็นการรายงานเท็จต่อผู้บังคับบัญชา การที่โจทก์ทำรายงานขออนุมัติซื้อแบตเตอรี่ของจำเลยที่ 1 โดยกำหนดว่าจะชำระเงินภายใน 30 วัน นับแต่วันรับของนั้นเป็นเรื่องที่โจทก์ตั้งเงื่อนไขในการชำระเงินซึ่งเป็นเหตุการณ์ในอนาคต แม้เมื่อถึงกำหนดโจทก์มิได้ชำระเงินให้แก่จำเลยก็เป็นเพียงโจทก์ผิดนัดชำระหนี้หรือผิดสัญญาเท่านั้นจะถือว่าเป็นการรายงานเท็จต่อผู้บังคับบัญชาหาได้ไม่ ตามประกาศองค์การแบตเตอรี่ฯซึ่งกำหนดไว้ในข้อ 2 ว่า
ถ้าโจทก์ไม่ชำระหนี้ภายในกำหนดและจำเลยไม่สามารถหักเงินรายได้ของโจทก์ชำระค่าแบตเตอรี่ได้ในเวลาที่กำหนด ถือว่าเป็นรายงานเท็จต่อผู้บังคับบัญชานั้น ไม่มีผลทำให้รายงานของโจทก์กลับกลายเป็นรายงานเท็จไปได้การที่จำเลยสั่งลงโทษโจทก์ตามข้อหาดังกล่าวย่อมเป็นการไม่ชอบพิพากษายืน
