Loading...
Kotmai Kotmai
Secondary Logo Secondary Logo
Kotmai Kotmai
Kotmai Kotmai
Home
Secondary Logo Secondary Logo
Forgot password?
สลับบัญชีตัวอย่าง โหมดสาธิต · ไม่ต้องใช้รหัสผ่าน

Supreme Court Judgment No. 4706/2529

พ.ศ. 2529 ศาลฎีกา

Legal principle (summary)

ที่ดินส่วนที่จำเลยใช้ในการปลูกบ้านนั้น เป็นส่วนหนึ่งของที่ดิน แปลงที่จำเลยเช่าเพื่อทำนา ดังนั้นที่ดินที่จำเลยใช้ในการปลูกบ้าน จึงยังคงเป็นที่นาอยู่หาได้เปลี่ยนสภาพจากที่นามาเป็นที่อยู่อาศัยไม่ ที่ดินที่เช่าเพื่อการทำนานั้นถือได้ว่าเป็นที่นาทั้งแปลงไม่ว่าส่วนหนึ่งส่วนใดของที่ดินจะใช้เป็นที่ปลูกบ้านหรือไม่ ตามคำนิยาม 'นา' ในพระราชบัญญัติการเช่าที่ดินเพื่อเกษตรกรรม พ.ศ.2524 มาตรา 21 ก็ให้หมายความว่า'ที่ดินที่เช่าเพื่อทำนาทั้งหมดหรือเป็นส่วนใหญ่' ซึ่งแสดงว่าที่นานั้นไม่จำเป็นต้องใช้ในการทำนา ทั้งแปลงที่ดินส่วนที่ไม่ได้ใช้ทำนาก็ยังคงเป็นที่นาอยู่

Provisions the court ruled on

พ.ร.บ.การเช่าที่ดินเพื่อเกษตรกรรม พ.ศ.2524 Section 21

คำฟ้องและคำให้การ

โจทก์ฟ้องว่า โจทก์เป็นเจ้าของกรรมสิทธิ์ที่ดินโฉนดเลขที่ ๒๔๕๘ มีเนื้อที่ ๓๕ ไร่ ๒๓ ตารางวา จำเลยได้อาศัยที่ดินแปลงดังกล่าวปลูกบ้านมีเนื้อที่ ๓ งานเศษ เป็นเวลานานหลายปี โจทก์ไม่ประสงค์จะให้จำเลยอยู่อาศัยในที่ดินของโจทก์อีกต่อไป จึงได้บอกกล่าวให้จำเลยทราบแล้วหลายครั้งแต่จำเลยไม่ออกไปถือได้ว่าเป็นการละเมิดสิทธิของโจทก์ ทำให้โจทก์เสียหายไม่สามารถนำที่ดินส่วนที่จำเลยอยู่อาศัยให้บุคคลอื่นเช่า ซึ่งจะได้รับค่าเช่าเดือนละ ๑๕๐ บาท ขอให้ศาลพิพากษาให้จำเลยและบริวารออกไปจากที่ดินดังกล่าว และให้จำเลยชดใช้ค่าเสียหายในอัตราค่าเช่าเดือนละ ๑๕๐ บาท ตั้งแต่วันฟ้องจนกว่าจำเลยและบริวารจะออกไปจากที่ดินของโจทก์

จำเลยให้การว่า จำเลยได้เช่าที่ดินเนื้อที่ประมาณ ๓๐ ไร่ จากบิดาโจทก์เพื่อทำนาเป็นเวลานานประมาณ ๔๐ ปีแล้ว โดยเสียค่าเช่าในอัตรา ๗ ถังต่อ ๑ ไร่ต่อ ๑ ปี ตลอดมาไม่เคยค้างชำระค่าเช่า และจำเลยได้ปลูกบ้านอยู่อาศัยในที่พิพาทด้วย จึงได้รับความคุ้มครองตามพระราชบัญญัติการเช่าที่ดินเพื่อเกษตรกรรม พ.ศ. ๒๕๒๔ ต่อมาที่พิพาทตกเป็นกรรมสิทธิ์ของโจทก์ จำเลยยังคงเช่าทำนาตลอดมาจนถึงปัจจุบันและไม่เคยค้างชำระค่าเช่า โจทก์ไม่ได้บอกเลิกการเช่านากับจำเลยตามพระราชบัญญัติการเช่าที่ดินเพื่อเกษตรกรรม พ.ศ. ๒๕๒๔ จึงไม่มีอำนาจฟ้อง จำเลยไม่ได้ทำละเมิดต่อโจทก์ ขอให้ยกฟ้อง

คำพิพากษาศาลล่าง

ศาลชั้นต้นพิพากษายกฟ้อง

โจทก์อุทธรณ์

ศาลอุทธรณ์พิพากษายืน

ศาลฎีกาวินิจฉัย

โจทก์ฎีกา

ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า ที่ดินส่วนที่จำเลยใช้ในการปลูกบ้านนั้นเป็นส่วนหนึ่งของที่ดินแปลงที่จำเลยเช่าเพื่อทำนา ดังนั้นที่ดินที่จำเลยใช้ในการปลูกบ้านจึงยังคงเป็นที่นาอยู่หาได้เปลี่ยนสภาพจากที่นามาเป็นที่อยู่อาศัยไม่ ที่ดินที่เช่าเพื่อการทำนานั้นถือได้ว่าเป็นที่นาทั้งแปลง ไม่ว่าส่วนหนึ่งส่วนใดของที่ดินจะใช้เป็นที่ปลูกบ้านหรือไม่ นอกจากนี้แล้ว ตามคำนิยาม "นา" ในพระราชบัญญัติการเช่าที่ดินเพื่อเกษตรกรรม พ.ศ. ๒๕๒๔ มาตรา ๒๑ ก็ให้ความหมายว่า "ที่ดินที่เช่าเพื่อทำนาทั้งหมดหรือเป็นส่วนใหญ่" ซึ่งแสดงว่าที่นานั้นไม่จำเป็นต้องใช้ในการทำนาทั้งแปลง ที่ดินส่วนที่ไม่ได้ใช้ทำนาก็ยังคงเป็นที่นาอยู่

ที่โจทก์ฎีกาว่าที่ดินของโจทก์แปลงนี้จำเลยได้ขอใช้เป็นที่อยู่อาศัยส่วนหนึ่งและขอเช่าเป็นที่นาอีกส่วนหนึ่ง ที่ดินที่จะเป็นที่นาหรือที่อยู่อาศัยต้องเป็นไปตามข้อเท็จจริงที่ได้จากการนำสืบจะถือว่าเป็นที่นาตามคำนิยามซึ่งเป็นเพียงข้อสันนิษฐานของกฎหมายหาได้ไม่นั้น เห็นว่าโจทก์บรรยายฟ้องแต่เพียงว่าจำเลยขออาศัยอยู่ในที่ดินของโจทก์ทั้งแปลงโดยไม่ได้บรรยายฟ้องถึงเรื่องที่จำเลยเช่าที่ดินเพื่อทำนา คดีจึงไม่มีปัญหาที่จะต้องวินิจฉัยว่าจำเลยอยู่ในที่ดินของโจทก์ตามสัญญาอาศัยและสัญญาเช่าดังที่โจทก์ฎีกา ฎีกาของโจทก์ดังกล่าวจึงเป็นเรื่องนอกประเด็นแห่งคดีศาลฎีกาวินิจฉัยให้ไม่ได้

Result

พิพากษายืน

Matter details

Panel of judges
ธิรพันธุ์ รัศมิทัต · ชูเชิด รักตะบุตร์ · สง่า ศิลปประสิทธิ์
Lower court
ศาลแพ่ง - นายสุวรรณ ตระการพันธุ์
ศาลอุทธรณ์ - นายถวิล ทองสว่างรัตน์
Source
กองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกาแผนก
Facing a similar situation?
Describe your situation for a free initial check, or consult a lawyer who will look at your own facts.

Judgments on the same provisions

Supreme Court Judgment No. 886/2553

หญ้าไม่ใช่พืชไร่ตามความหมายของคำนิยามศัพท์ของมาตรา 21 แห่ง พ.ร.บ.การเช่าที่ดินเพื่อเกษตรกรรมฯ การเช่าที่ดินพิพาทเพื่อปลูกหญ้าเลี้ยงสัตว์ของโจทก์จึงมิใช่การเช่านาอันจะต้องมีการควบคุมตามมาตรา 22 ทั้งจะข…

Supreme Court Judgment No. 7745/2543

สภาพของที่ดินพิพาทมีไม้ยืนต้นปลูกอยู่เต็มพื้นที่ ลักษณะของการปลูกต้นไม้ในที่ดินพิพาทเป็นการปลูกไม้ยืนต้นเป็นหลักที่ว่างระหว่างไม้ยืนต้นซึ่งใช้ปลูกพืชสวนครัวเป็นส่วนประกอบไปด้วยตามสภาพของที่ว่าง เช่นนี…

Supreme Court Judgment No. 3446/2540

ที่ดินส่วนที่ ช.ผู้เช่านาปลูกโรงเรือนมีเนื้อที่ประมาณ 40ตารางวา เป็นส่วนหนึ่งของที่ดินทั้งแปลงที่มีเนื้อที่ 19 ไร่ 25 ตารางวาที่ ช.เช่าทำนา แม้ ช.ถมดินในการปลูกโรงเรือนและปลูกต้นไม้บางต้น แต่ที่ดินที่…

Supreme Court Judgment No. 1077/2540

จำเลยเช่าที่ดินจากโจทก์ทำนาต่อมาจำเลยได้เปลี่ยนลักษณะการเช่านามาทำเป็นบ่อเลี้ยงปลาอันเป็นการเช่าที่ดินเพื่อประกอบเกษตรกรรมอย่างอื่นซึ่งยังไม่มีพระราชกฤษฎีกากำหนดให้ผู้เช่าได้รับความคุ้มครองเช่นเดียวกั…

Supreme Court Judgment No. 8370/2538

โจทก์ฟ้องขับไล่จำเลยออกจากอสังหาริมทรัพย์อันอาจให้เช่าได้ในขณะยื่นฟ้องไม่เกินเดือนละสี่พันบาท จึงห้ามมิให้คู่ความอุทธรณ์หรือฎีกาในข้อเท็จจริงตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 224 วรรคสองและมาตร…

Judgments are provided for research. Every case turns on its own facts and this is not legal advice for your matter; the authoritative version is the Supreme Court's.

Contact Us
Choose a channel

Welcome 👋
Fill in your details so our team can follow up