คำฟ้องและคำให้การ
โจทก์ฟ้องขอให้บังคับจำเลยชำระเงินจำนวน 4,197,327.72 บาท ให้แก่โจทก์ พร้อมดอกเบี้ยในอัตราร้อยละ 7.5 ต่อปี ของต้นเงิน 3,710,345 บาท จนกว่าจำเลยจะชำระหนี้ให้โจทก์เสร็จสิ้น
จำเลยให้การและแก้ไขคำให้การขอให้ยกฟ้อง
คำพิพากษาศาลล่าง
ศาลล้มละลายกลางพิพากษายกฟ้อง ค่าฤชาธรรมเนียมให้เป็นพับ
โจทก์อุทธรณ์ต่อศาลฎีกา
ศาลฎีกาวินิจฉัย
ศาลฎีกาแผนกคดีล้มละลายวินิจฉัยว่า ข้อเท็จจริงรับฟังเป็นยุติว่า จำเลยได้กู้ยืมเงินบริษัทเงินทุนทิสโก้ จำกัด (มหาชน) โดยมีโจทก์และนายบุณย์เอก เป็นผู้ค้ำประกัน โดยโจทก์และนายบุณย์เอกรับผิดในวงเงิน 5,000,000 บาท พร้อมดอกเบี้ย ต่อมาในปี 2542 จำเลยผิดนัดไม่ชำระหนี้ บริษัทเงินทุนทิสโก้ จำกัด (มหาชน) ฟ้องจำเลย โจทก์และนายบุณย์เอกต่อศาลแพ่งเป็นคดีหมายเลขดำที่ ง. 327/2543 ระหว่างพิจารณาปรากฏว่าจำเลยได้ยื่นคำร้องขอฟื้นฟูกิจการต่อศาลล้มละลายกลาง และศาลมีคำสั่งให้ฟื้นฟูกิจการ และต่อมาศาลมีคำสั่งเห็นชอบด้วยแผน และจำเลยได้ชำระหนี้ตามแผนฟื้นฟูกิจการครบถ้วน ศาลล้มละลายกลางมีคำสั่งยกเลิกการฟื้นฟูกิจการของจำเลยตามพระราชบัญญัติล้มละลาย
พ.ศ.2483 มาตรา 90/70 ส่วนในคดีของศาลแพ่งนั้น ศาลแพ่งได้มีคำสั่งให้จำหน่ายคดีเฉพาะส่วนของจำเลยออกจากสารบบความ ในคดีฟื้นฟูกิจการดังกล่าวบริษัทเงินทุนทิสโก้ จำกัด (มหาชน) ได้ยื่นคำขอชำระหนี้เต็มจำนวน และโจทก์ได้ยื่นคำขอชำระหนี้ในภาระค้ำประกันในจำนวนที่อาจใช้สิทธิไล่เบี้ยได้ เจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์และศาลล้มละลายกลางมีคำสั่งให้ยกคำขอรับชำระหนี้ของโจทก์ เนื่องจากเจ้าหนี้ได้ยื่นคำขอรับชำระหนี้ไว้เต็มจำนวนแล้ว ส่วนในคดีแพ่งนั้นศาลแพ่งพิพากษาให้โจทก์และนายบุณย์เอกร่วมกันชำระหนี้ตามตั๋วสัญญาใช้เงินจำนวน 20,203,835.67 บาท พร้อมดอกเบี้ยอัตราร้อยละ 13 ต่อปี จากต้นเงิน 20,000,000 บาท นับแต่วันที่ 1 มิถุนายน 2542 จนกว่าจะชำระเสร็จ แต่ให้นำเงินที่จำเลยชำระให้แก่บริษัทเงินทุนทิสโก้
จำกัด (มหาชน) ตามเงื่อนไขในแผนฟื้นฟูกิจการของจำเลยมาหักชำระดอกเบี้ยก่อน หากมีเงินเหลือให้หักชำระต้นเงินในวันดังกล่าวตามลำดับ และให้คิดดอกเบี้ยจากต้นเงินส่วนที่เหลือจนกว่าจะชำระเสร็จ หากต่อมาปรากฏว่าจำเลยชำระหนี้เพิ่มเติมอีกเพียงใด ก็ให้นำมาหักในทำนองเดียวกัน และให้โจทก์กับนายบุณย์เอกรับผิดเฉพาะส่วนที่ขาด ทั้งนี้โจทก์ต้องรับผิดไม่เกิน 5,000,000 บาท พร้อมดอกเบี้ย ต่อมาโจทก์ได้ชำระหนี้ให้แก่บริษัทเงินทุนทิสโก้ จำกัด (มหาชน) ตามคำพิพากษาศาลแพ่งเป็นเงิน 3,710,345 บาท
มีปัญหาต้องวินิจฉัยว่า โจทก์มีอำนาจฟ้องให้จำเลยชำระหนี้ในจำนวนเงินที่โจทก์ได้ชำระไปได้หรือไม่ เห็นว่า พระราชบัญญัติล้มละลาย พ.ศ.2483 มาตรา 90/27 วรรคหนึ่ง บัญญัติว่า "เจ้าหนี้อาจขอรับชำระหนี้ในการฟื้นฟูกิจการได้ ถ้ามูลแห่งหนี้ได้เกิดขึ้นก่อนวันที่ศาลมีคำสั่งให้ฟื้นฟูกิจการ แม้ว่าหนี้นั้นยังไม่ถึงกำหนดชำระหรือมีเงื่อนไขก็ตาม เว้นแต่หนี้ที่เกิดขึ้นโดยฝ่าฝืนข้อห้ามตามกฎหมายหรือศีลธรรมอันดีหรือหนี้ที่จะฟ้องร้องบังคับคดีไม่ได้" มาตรา 90/60 วรรคหนึ่ง บัญญัติว่า "แผนซึ่งศาลมีคำสั่งเห็นชอบแล้ว ผูกมัดเจ้าหนี้ซึ่งอาจขอรับชำระหนี้ในการฟื้นฟูกิจการได้ และเจ้าหนี้ซึ่งมีสิทธิได้รับชำระหนี้ในการฟื้นฟูกิจการ ทั้งนี้ตามมาตรา 90/27" มาตรา 90/75 บัญญัติว่า
"คำสั่งยกเลิกการฟื้นฟูกิจการมีผลให้ลูกหนี้หลุดพ้นจากหนี้ทั้งปวงซึ่งอาจขอรับชำระหนี้ในการฟื้นฟูกิจการได้ เว้นแต่หนี้ซึ่งเจ้าหนี้ที่อาจขอรับชำระหนี้ในการฟื้นฟูกิจการจะได้ขอรับชำระหนี้ไว้แล้ว..." เมื่อพิจารณาบทบัญญัติดังกล่าวทั้งสามมาตราแล้ว จะเห็นได้ว่า กฎหมายฟื้นฟูกิจการกำหนดให้เจ้าหนี้ในมูลหนี้เงินทั้งหลายของลูกหนี้ที่มีอยู่ก่อนวันที่ศาลมีคำสั่งให้ฟื้นฟูกิจการทุกประเภทไม่ว่าหนี้นั้นจะถึงกำหนดชำระแล้วหรือไม่ หรือมีเงื่อนไขก็ตาม ได้เข้าสู่กระบวนการฟื้นฟูกิจการ ทั้งนี้เพื่อให้หนี้สินทั้งปวงของลูกหนี้ที่มีอยู่แล้วก่อนวันที่ศาลมีคำสั่งให้ฟื้นฟูกิจการนั้นได้รับการชำระสะสางไปภายในกรอบของกฎหมายฟื้นฟูกิจการ และเมื่อศาลมีคำสั่งเห็นชอบด้วยแผนแล้ว
จะทำให้ลูกหนี้และเจ้าหนี้มาผูกพันกันตามที่กำหนดไว้ตามแผนฟื้นฟูกิจการเท่านั้น ส่วนหนี้อื่น ๆ ในมูลหนี้ที่อาจขอรับชำระหนี้ได้นั้น ลูกหนี้จะได้รับการปลดเปลื้องไป และต่อมาเมื่อศาลมีคำสั่งยกเลิกการฟื้นฟูกิจการเนื่องจากลูกหนี้ได้ปฏิบัติตามแผนครบถ้วนแล้ว ในส่วนหนี้ที่อาจขอรับชำระหนี้ได้ ลูกหนี้ก็คงต้องรับผิดเฉพาะหนี้ที่เจ้าหนี้ได้ยื่นคำขอรับชำระหนี้ไว้แล้ว ซึ่งยังค้างชำระอยู่ตามที่กำหนดไว้ในแผน เมื่อข้อเท็จจริงได้ความว่า คดีนี้โจทก์ได้ตกลงผูกพันตนเข้าค้ำประกันหนี้ที่จำเลยมีต่อบริษัทเงินทุนทิสโก้ จำกัด (มหาชน) ก่อนวันที่ศาลมีคำสั่งให้ฟื้นฟูกิจการ จึงถือว่ามูลหนี้เกิดขึ้นก่อนวันที่ศาลมีคำสั่งให้ฟื้นฟูกิจการอันเป็นหนี้ที่อาจขอรับชำระได้ตามมาตรา 90/27 วรรคหนึ่ง
ส่วนที่โจทก์ได้ยื่นคำขอรับชำระหนี้ต่อเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ และเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์มีคำสั่งยกคำขอรับชำระหนี้ของโจทก์นั้น ก็เนื่องจากบริษัทเงินทุนทิสโก้ จำกัด (มหาชน) เจ้าหนี้ ได้ยื่นคำขอรับชำระหนี้ไว้เต็มจำนวนแล้ว ตามมาตรา 90/27 วรรคสอง ประกอบกับมาตรา 101 ทั้งนี้เนื่องจากมูลหนี้ที่จำเลยจะต้องรับผิดต่อบริษัทเงินทุนทิสโก้ จำกัด (มหาชน) และมูลหนี้ตามภาระค้ำประกันนั้นเป็นมูลหนี้จำนวนเดียวกัน หาใช่มูลหนี้ของโจทก์เป็นหนี้ที่ไม่อาจขอรับชำระหนี้ได้ ดังที่โจทก์อุทธรณ์แต่อย่างใดไม่ เช่นนี้เมื่อต่อมาศาลมีคำสั่งเห็นชอบด้วยแผนและจำเลยได้ชำระหนี้ตามแผนครบถ้วนแล้ว และศาลได้มีคำสั่งยกเลิกการฟื้นฟูกิจการ จึงไม่มีหนี้ที่จำเลยจะต้องรับผิดตามแผนอีกต่อไป
การที่โจทก์ได้ชำระหนี้ให้แก่บริษัทเงินทุนทิสโก้ จำกัด (มหาชน) เมื่อวันที่ 2 มีนาคม 2548 จำนวน 3,710,345 บาท นั้น โจทก์จะเรียกร้องให้จำเลยรับผิดในการที่จะใช้สิทธิไล่เบี้ยในฐานะผู้ค้ำประกันที่ได้ชำระหนี้ไปหาได้ไม่ เนื่องจากหนี้ดังกล่าวนั้นจำเลยได้รับการปลดเปลื้องไปแล้ว โดยคำสั่งเห็นชอบด้วยแผน และคำสั่งยกเลิกการฟื้นฟูกิจการ ทั้งโจทก์จะรับช่วงสิทธิของเจ้าหนี้ในการที่จะสวมสิทธิของเจ้าหนี้ที่ได้ยื่นคำขอรับชำระหนี้ไว้ในการฟื้นฟูกิจการของจำเลยในหนี้ที่ยังค้างอยู่ก็ไม่อาจทำได้เนื่องจากจำเลยได้ชำระหนี้ตามแผนครบถ้วนแล้ว เช่นนี้ โจทก์จึงไม่มีอำนาจฟ้อง กรณีไม่จำต้องวินิจฉัยประเด็นอื่น ที่ศาลล้มละลายกลางพิพากษายกฟ้องมานั้น ศาลฎีกาเห็นพ้องด้วย อุทธรณ์ของโจทก์ฟังไม่ขึ้น
Result
พิพากษายืน ค่าฤชาธรรมเนียมในชั้นนี้ให้เป็นพับ
